شرط تنصیف اموال در مورد باقیمانده ملک مرهونه

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: در این پرونده ش. م. به وکالت از م. ب. ج. در مورخه ۱۴۰۰/۶/۲۰ با تقدیم دادخواست به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت ل. ش. طرح دعوی نموده و اعلام کرده در ۸۴/۹/۲۳ با خوانده ازدواج نموده و یک دختر ۱۳ ساله دارند و ۵ سال است.که زوجه ترک منزل نموده و جدا زندگی می کند. و طبق اقرار نامه محضری حقوق شرعی زوجه پرداخت شده است. طبق اقرار نامه مورخه ۹۸/۹/۱۶ زوجه قسمتی از مهریه خود را دریافت نموده و باقیمانده را ابرای نموده است. و در ادامه زوجه تمامی حقوق مالی و غیر مالی خود بابت ایام زوجیت شامل نفقه گذشته و معوقه اجرت المثل نحله حق تنصیف را نیز ابرای نموده است.ص ۱۳ شعبه *در ۱۴۰۰/۷/۱۱ تشکیل جلسه با حضور قاضی مشاور داده است. زوجه گفته موافق طلاق هستم. نفقه را باید بدهد. جهیزیه را برده است.زوج گفته جهیزیه را خودش برده است. زوجه گفته قبول ندارم. دادگاه به داوری ارجاع نموده است. داور زوجه نظر به عدم سازش داده است. داور زوج نیز نظر مشابه داده است. دادگاه در ۱۴۰۰/۸/۲۴ تشکیل جلسه داده است. زوجه گفته از تاریخ دادخواست تا اجرای حکم نفقه می خواهم. زن گرفته و جدا زندگی می کند. زوج گفته خانه برای ایشان خریدم. و بابت مهریه و نفقه رضایت داده است. قاضی مشاور نظر به صدور گواهی عدم امکان سازش با پرداخت نفقه از ۹۸/۹/۱۶ تا زمان صیغه طلاق و نفقه ایام عده داده است. جهیزیه جدا اقدام خواهدشد. و در مورد اجرت المثل و نحله و تنصیف هم زوج بری الذمه شده است. دادگاه به موجب دادنامه *۱۴۰۰/۸/۲۹ گواهی عدم امکان سازش صادر نموده است. و مقرر نموده ۱- نفقه ایام عده ونفقه معوقه از ۹۸/۹/۱۶ تا زمان اجرای صیغه طلاق پرداخت شود. سایر حقوق زوج بری الذمه شده است. ز. ن. ب. دادنامه اعتراض نموده و گفته با اکراه سند محضری را امضای کرده و سایر حقوق خود شامل باقیمانده مهریه شرط تنصیف و نحله را بابت ۱۷ سال زندگی می خواهد. شعبه *به موجب دادنامه شماره *۱۴۰۰/۱۰/۲۶ با رد اعتراض به استناد اقرار نامه زوجه در مورد مهریه تنصیف دارایی و نحله دادنامه بدوی را تایید نموده است. ز. ف. خ. نموده و نسبت به نحله و تنصیف دارایی و باقیمانده مهریه معترض م. ب..که متن لایحه ایشان و پاسخ زوج در زمان شور قرائت می گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره *۱۴۰۰/۱۰/۲۶ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. رأی شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه فرجامخواهی خانم ل. ش. نسبت به دادنامه شماره *۱۴۰۰/۱۰/۲۶ صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *گواهی عدم امکان سازش به درخواست زوج صادر گردیده و ز. ن. ب. حقوق مالی خود معترض م. ب.. وارد و موجه است.زیرا اولا زوجه در مورد عدم اعمال شرط تنصیف دارایی و عدم تعیین نحله و مضافا پرداخت باقیمانده مهریه معترض است.و استدلال دادگاه به رد خواسته زوجه استناد به اقرار نامه رسمی مورخه ۹۸/۹/۱۶ زوجه م. ب.. که زوج را نسبت به موارد ذکر شده برای الذمه نموده است.ثانیا مطابق مفاد مواد ۲۸۹ و ۲۹۰ قانون مدنی ابرای عبارت است.از اینکه داین از حق خود صرفنظر نماید. بدیهی است.که ۱- باید اول دین محقق باشد. و مدیون نسبت به داین بدهکار باشد. ۲- در این صورت داین می تواند ذمه مدیون را بری نماید. ۳- ذمه کسی که هنوز مدیون نیست و احتمال دارد. در اینده مدیون شود. را نمی توان بری نمود زیرا دینی هنوز محقق نشده است. ۴- بدیهی است.که اقرار نامه زوجه ب. ت. ب. مفاد ماده مرقوم صرفا در مورد بخشی از مهریه که ز. د. ت. تنظیم سند مدیون بوده معتبر و نافذ است. لیکن در مورد شرط تنصیف اموال و نحله قطعا نافذ نیست. زیرا شرط تنصیف و نحله زمانی محقق می شود. که زوج بخواهد زوجه را طلاق دهد لذا در زمان اراده وی به طلاق مکلف می شود. الف: شرط تنصیف دارایی را اجرای کند ب: نحله را با نظر دادگاه بر مبنای شرایط سالهای زندگی به زوجه بپردازد. ملاحظه می گردد. که دین زوج در این دو مورد صرفا در زمان طلاق محقق می شود. و ابرای ان در گذشته قابلیت استماع ندارد. لذا با استناد به بند ۲ ماده ۳۷۱ و بند ج ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی و ماده ۲۸۹ قانون مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و جهت رسیدگی مجدد نسبت به خواسته زوجه صرفا از جهت تنصیف اموال و نحله به دادگاه همعرض دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می گردد./ا۴۰۱/۲/۱۷ شعبه * رییس شعبه : ج. ق. مستشار: س. م. ت. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی