عدم اثبات حدود و تعزیرات با اتیان سوگند

رأی شعبه دیوان عالی کشور پرونده: شماره:140406390000064153 شعبه:اول دیوان عالی کشور قاضی: تاریخ:1404/01/26 موضوع:قتل عمدی مسلمانرای دادگاه در این پرونده ۱. اقای م. م. فرزند ح. متولد ۱۳۶۴ با وکالت اقای س. م. ن. متهم است. به مباشرت در ارتکاب قتل عمدی مرحوم ا. ع. پ. با سلاح گرم کلت کمری ۲. اقای م. م. فرزند ح. متولد ۱۳۶۶ با وکالت اقای س. ع. م. ن. متهم است. به معاونت در قتل عمدی مرحوم ا. ع. پ. ۳. اقای ج. ف. فرزند م. کارمند بانک ۳۱ ساله با وکالت متهم س. م. ن. است. به معاونت در قتل عمدی مرحوم ع. پ. ۴. اقای س. ک. ز. فرزند ر. ۳۱ ساله با وکالت ع. م. متهم است. به معاونت در قتل عمدی مرحوم ع. پ. حسب شکایت اولیای دم مرحوم و کیفرخواست صادره از دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان *بدین شرح که در مورخ ۹۸/۱۰/۵ در پی اعلام مرکز ۱۱۰ مبنی بر یک مورد قتل مسلحانه ، مامورین در محل حاضر که مشاهده می نمایند یک نفر در خودروی پراید نقره ای به شماره انتظامی *بر اثر شلیک گلوله به قتل رسیده است. و شیشه خودرو دارای چهار سوراخ متعلق به گلوله داشته که گلوله ها به صورت مرحوم اصابت و سبب فوت شده است. در داخل جدول های کنار خیابان ۴ عدد پوکه فشنگ ۹ میلیمتری کشف گردیده است. افراد حاضر در محل اعلام نموده اند که یک دستگاه موتور سیکلت دارای دو نفر سرنشین که صورت های خود را بسته بوده اند با اسلحه اقدام به کشتن مرحوم نموده اند. با بررسی دوربین های مداربسته مشخص می شود. در ساعت ۱۸:۲۱ یک موتور سیکلت دو پشته وسط چهارراه دور می زند و به سمت خودروی مقتول رفته در ساعت ۱۸:۲۲ قتل رخ می دهد. اقای م. م. در اولین اظهارات خود بیان داشته: … وقتی به ماشین تکیه کرده بودم دیدم یک موتور دو پشته جلو خودرو و شاخ به شاخ شدن و نفری که پشت راننده نشسته بود. به اقای ع. پ. شلیک کرد …. گواه اقای م. م. بیان نموده: … کنار برادرم م. م. ایستادم و گفتم عروسی میایی برویم … دیدم یک موتور سیکلت دو پشته که سر و صورت خود را بسته اند از کنار من رد شده اند. داخل منزل شدم که صدایی شبیه ترقه امد ، بیرون امدم که ان موتور سواران از کنار من رد شدند …. متهم م. م. در اظهارات بعدی خود بیان داشته: … مرحوم را می شناسم و حدود ۱۱ سال است. که برادرم با خانواده ایشان ازدواج کرده است. علیه مرحوم شکایت مطرح کرده بودم به لحاظ رابطه نامشروعی که با همسر بنده داشته است. در مورخ ۹۸/۸/۵ ساعت ۱۱ ظهر ( بیست و هشت صفر ) بوده که همسرم با خواهرش برای گرفتن غذای نذری به مدرسه رفته که بنده با ماشین دیدم که یک پراید نقره ای که ا. ع. پ. راننده ان بود. انجا امد و همسرم با خواهرش سر تکان دادند و خندیدند و بعد که از همسرم پرسیدم چه کسی بوده به دروغ گفته که دختر عمه ام همسرم با گوشی مادرش ( ص. ف. ) با مرحوم ارتباط داشته ، از زمان شب عروسیمان که همسرم باکره نبود شک کردم و بعدها متوجه شدم که مادرش قبل از ازدواج برای دعانویس ایشان را پیش ا. ع. پ. برده و ایشان هم به همسرم تجاوز نموده و باجناقم از بانک وام گرفته چون نتوانسته پرداخت کند همسرش برای دعا نزد ا. ع. پ. رفته که ایشان گفته اگر می خواهید دعای شما انجام شود. باید خواهرت ف. م. را هم بیاورید که هر چهارشنبه همسرم به منزل مادرش می رفته و با ع. پ. تماس می گرفته و در صحراهای دو شاخ با هم رابطه جنسی برقرار می کردند. و ا. ف. از رابطه همسر بنده با مرحوم اطلاع داشته است. و همسرم پس از ارتباط با مرحوم از خرداد ماه رابطه جنسی خوبی با من نداشت و اکثر اوقات با هم بحث می کردیم و جدا از هم می خوابیدیم … من از ا. ع. پ. متنفر بودم چون ابروی من را برده بود ، بیشتر اهالی و خانواده ام از این رابطه همسرم با مرحوم اطلاع داشتند حتی خانواده مرحوم هم مطلع بودند. روز حادثه در باغ برادرم م. م. بودم از ساعت ۱۸ الی ۲۰ و روز حادثه ج. ف. را ندیدم فقط حدود ساعت ۱۷ الی ۱۸ روز حادثه با من تماس گرفت. برای کابینت … اتهام قتل را قبول ندارم. …. لازم به ذکر است. قبل از قتل ا. ع. پ. ، دعوایی تحت عنوان کلاهبرداری با شکایت اقای م. م. ک. و ف. م. ک. علیه ا. ع. پ. در تاریخ ۱۳۹۸/۸/۸ مطرح شده بدین شرح که ا. ع. پ. به عنوان رمال و دعانویس از طریق مادر ف. م. ( ص. ف. ) با او ارتباط برقرار کرده او را اغفال کرده و هر هفته به منزل مادر ف. م. می رفته و بارها به او تجاوز کرده و اظهار داشته باید این کار را بکنم تا به مراد خود برسید ، همسر نامبرده متوجه شده و به دلیل اغفال همسرش و عمل خلاف شرع و منافی عفت اقدام به شکایت از اقای ع. پ. نموده است. اقای ج. ف. اظهار داشته: … مورخ ۹۸/۱۰/۵ با خودروی خود به مشخصات؟ *۴۳ حدود ساعت ۱۴:۳۰ از سر کار برگشتم منزل … بین ساعت ۱۷ تا ۱۹ با دایی ام م. م. سه مرتبه تماس گرفتم و از مادرم شنیدم که زن دایی ام با ا. ع. پ. ارتباط داشته است. بعد از کشته شدن ع. پ. دایی ام با من تماس گرفت. و گفت خانمم بازداشت شده و نیاز به فیش حقوقی دارم. که من قبول نکردم ، شب حادثه دایی خود را ندیدم …. خانم ف. م. ( همسر متهم ) بیان داشته: ع. پ. زمانی که من ۱۷ سال داشتم قبل از ازدواج به بنده تجاوز نمود … اواخر اردیبهشت خواهرم ز. گفت که ع. پ. با تو کار دارد. که به منزل مادرم رفتم و وی به دنبال من امد و با هم به دو شاخ *شهر رفتیم و در انجا به من تجاوز کرد و از ان زمان هر چهارشنبه به خانه مادرم می رفتم و از انجا من را سوار می کرد ، همسرم در ۲۸ صفر متوجه ارتباط من با ع. پ. شد … من از طریق مادر شوهرم متوجه کشته شدن ع. پ. شدم … شب حادثه حدود ساعت ۲۱ تا ۲۱:۳۰ شوهرم به منزل امد حمام کرد و به باغ پدرش رفت ، شب حادثه همسرم با عجله امد یک چسب به مادر شوهرم داد گفت به م. بدهد و لباس های شوهرم بادگیر مشکی ، شلوار لی مشکی کفش سرمه ای در روز حادثه بوده است ، زمانی که متوجه ارتباط من با ع. پ. شده بود. رابطه همسرم با من کم شده بود. …. خانم ز. م. به عنوان گواه بیان نموده: بنده حدود ۱۴ سال داشتم که مادرم من را جهت بچه دار شدن نزد ع. پ. برد و او با من رابطه جنسی برقرار کرد و هر بار تهدید می کرد که به همسرم می گوید … چندین بار پیام داده که خواهرت را دوست دارم. قبلا مادرت او را برای من اورده است. او را برای من بیاور و خودت برکنار شو در ۲۸ صفر مورخ ۹۸/۸/۵ خواهرم با گوشی مادرم به ع. پ. پیام داد که همسرش متوجه شد … هر چهارشنبه که خواهرم به خانه مادرم می امد بچه اش را پیش ما می گذاشت و با ع. پ. می رفت. همسرم ( ا. ع. ) زیاد با م. م. ارتباط نداشت …. متهم م. م. ( برادر متهم م. م. ) نیز مشارکت در قتل را منکر شده است. س. ک. ز. به عنوان گواه بیان داشته: … موتور سیکلت م. م. دست من بود. چون موتور سیکلت خودم خراب بود. م. موتورش را به من داد و در تاریخ ۹۸/۱۰/۵ موتور سیکلتم خراب و در منزل بوده است. که طی انتقال موتور سیکلت مشخص شده ظاهر موتور سیکلت تغییر کرده است. طی بررسی خطوط تلفن س. ک. ز. مشخص شده که در مورخ ۹۸/۱۰/۵ از ساعت ۱۸:۲۶ تا ۱۸:۴۸ به صورت پیامک دارای تماس های زیادی با خط *و از ساعت ۱۸:۵۱ تا ۱۹:۱۸ با خط ج. ف. بوده است. گواه اقای ر. ک. ز. نیز بیان داشته: من پسر د. س. ک. ز. می باشم و ج. ف. را می شناسم ولی روز حادثه با ایشان تماس نداشته ام ، روز حادثه ساعت ۱۸:۵۹ م. م. با من تماس گرفت. و ادرس منزل پدرم را می خواست که موتور س. ک. ز. را انجا ببرد چون س. خودش ان موقع انجا نبود …. اقای ح. ع. ک. ز. ( پدر ر. ک. ز. و د. س. ک. ز. ) به عنوان مطلع بیان داشته: ساعت ۱۹ روز حادثه دو نفر با من تماس گرفتند که موتور س. ک. ز. را در خانه ام بگذارند ، موتور فاقد پلاک ، باک مشکی خط دار ، زین مشکی رنگ چراغ خطر شکسته و … ، م. م. پشت خودروی پیکان و م. م. سوار موتور بودند که موتور را داخل منزل گذاشتن و رفتند. …. متهمین اظهارات مطلعین را رد کرده اند و گفته اند اصلا تماسی نداشته اند و اصلا برای دادن موتور به منزل ح. ع. نرفته اند. تصاویر تهیه شده از یک دستگاه خودروی پراید مظنون در ازمایشگاه *جنایی مورد بازبانی و بررسی قرار گرفته که طبق نظر کارشناس مربوطه تصاویر خودرو مورد ادعا در ویژگی های عمومی از جمله نوع ، تیپ ، رنگ و برخی ویژگی های اختصاصی نظیر شکل رینگ مشابه بوده و می تواند متعلق به خودروی مظنون باشد. عکس های متهمین م. و م. م. و ج. ف. در بین عکس های متهمین قرار گرفت. و به رویت ایشان رسید اقای ح. ع. ک. ز. از بین عکس ها ، اقای م. و م. م. را شناسایی و اعلام داشته که م. م. راننده پیکان و م. م. راننده موتور سیکلت بوده است. به موجب صورتجلسه مورخ ۹۸/۱۲/۱۴ پلیس اگاهی س. ک. ز. اظهار نموده که ج. ف. با من تماس گرفت. و گفت می خواهم تو را ببینم که با هم قرار گذاشتیم حدود یک هفته قبل امد کنار *و با هم ملاقات داشتیم و از من پرسید برای چه تو را بردند. من به او گفتم برای قتل و موتورسیکلت که او گفت چه گفتی من به ج. گفتم به پلیس گفتم موتور سیکلت در منزلمان بوده است. که ج. ف. گفت ، نگفتی که موتور سیکلت دست ما بوده است. با نشان دادن فیلم دوربین مداربسته به اقای س. ک. ز. بیان داشته موتور سیکلت داخل فیلم ، موتور سیکلت خودم م. ب.. ولی افراد حاضر در فیلم را ب. ت. ب. اینکه صورتهایشان بسته است. نمی شناسم. به موجب صورت جلسه مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۱۴ پلیس اگاهی وسایل تعویض شده موتور سیکلت س. ک. ز. از جمله اگزوز که فاقد پره و دارای صدای زیاد م. ب.. دو عدد کمک فنر ، یک عدد کیلومتر شکسته ، یک عدد کاسه چراغ مستطیل توسط پدر متهم به هویت ر. ک. ز. تحویل پلیس اگاهی شده است. کارشناس اسلحه ضمن ازمایش بر روی ۴ عدد پوکه کشف شده در صحنه جرم بیان داشته: … دارای کالیبر ۹ میلیمتر بوده و این گونه پوکه ها در تیراندازی یا سلاح های کمری مورد استفاده قرار می گیرد … تعداد ۴ عدد پوکه جنایی از سلاح واحدی شلیک و خارج گردیده اند … متوفی مورد اصابت سه تیر فشنگ و قطعات تجزیه شده گلوله سلاح های کمری با کالیبر ۹ میلیمتر از فاصله ۵ الی ۱۰ متر قرار گرفته است. …. دوربین مداربسته روبروی سوپر شعبه *ی فردی را داخل خودرو با کاپشن زرشکی نشان می دهد که وقتی مامورین ج. ف. سوال می کنند ایا کاپیشن زرشکی دارد. اظهار می نماید. بله اما حاضر به تحویل دادن ان نمی شود. با بررسی مجدد دوربین مداربسته و تصاویر مظنونین ( م. و م. م. ) پلیس اگاهی اعلام نموده: علی رغم فاصله زیاد دوربین از سوژه و کیفیت پایین تصاویر جنایی افراد مورد ادعا از لحاظ حالت کلی و اندازه های بیومتریک جثه پیکره با مظنونان دارای تشابهاتی م. ب.. و به نظر می رسد که فرد ترک نشین با م. م. و فرد موتور سوار م. م. مشابه می باشند لیکن اظهار نظر صریح به علت کیفیت پایین تصاویر مقدور نمی باشد. نهایتا پرونده با صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست برای متهمین ۱. م. م. ( مباشرت در ارتکاب قتل عمدی ) ۲. م. م. ( معاونت در قتل عمدی ) به دادگاه کیفری یک استان *ارسال که به شعبه *ارجاع می شود. و در خصوص اتهام متهمین ۱. م. م. فرزند ق. ۲. ج. م. فرزند م. ۳. س. ک. ز. فرزند ر. ۴. خانم ف. م. فرزند م. همگی دائر بر معاونت در قتل عمدی قرار منع تعقیب صادر می شود. با انجام معاینه روانپزشکی از متهم م. م. بیان شده: در حال حاضر اختلال عمده روانی و روان پریشی ندارد. سوابقی نیز دال بر وجود روان پریشی در زمان وقوع جرم ارائه نشده لذا در زمان وقوع جرم قوه تمیز و اراده داشته است. با اعتراض وکیل اولیای دم به قرار منع تعقیب در خصوص متهمین ج. ف. و س. ک. ز. قرار مذکور نقض و جهت رسیدگی به دادگاه کیفری یک *ارسال شده است. در جلسات رسیدگی دادگاه کیفری یک استان *اولیای دم ضمن اعلام شکایت از متهم تقاضای قصاص نامبرده را خواستار شده اند. متهم م. م. نیز در جلسات رسیدگی دادگاه کیفری یک استان *بیان داشته: اتهام قتل را قبول ندارم. مرحوم را نمی شناختم و زمانی وی را شناختم که فهمیدم با همسرم رابطه نامشروع دارد. … برادرم پیکان سفید دارد. … اظهارات ک. ز. را قبول ندارم. …. اقای ح. ک. ز. ضمن احضار به جلسه رسیدگی بیان داشته: من منزل بودم که پدرم ( ر. ک. ز. ) زنگ زد و گفت س. ک. ز. بچه خواهرم موتورش را داده به همکارانش حالا اورده اند برای او و بگذارند داخل منزل که من گفتم باشه بگذارند … موتور را م. م. و م. م. اوردند … با پیکان سواری سفید امدند …. مطلع ر. ک. ز. نیز بیان داشته: س. م. ساعت ۷ الی ۱۸ شب بود. که زنگ زد و گفت موتور را می خواهند بیاورند و م. می خواهد بیاورد و من گفتم بگذارند داخل خانه ب. … من به پدرم زنگ زدم و گفتم موتور را می اورند … و روز حادثه م. م. تماس گرفت. و ادرس منزل پدرم را می خواست …. در ادامه رسیدگی به پرونده اعضای دادگاه با بررسی اوراق و محتویات پرونده و ن. ب. ا. دلیل قانونی و شرعی بر توجه اتهام به متهمین وجود ندارد. از سویی امارات و قرائن هم که موجب علم اعضای قضات شود. ارائه نشده ولی قرائنی از جمله وجود اختلاف و خصومت فی ما بین متهم م. م. با مقتول در جریان ادعای تجاوز به همسر متهم م. م. که موجب انگیزه قتل توسط ایشان م. ب.. ، نتایج تصاویر شناسی شباهت متهمین با عکس ها توسط ازمایشگاه *، تهدید متهم م. م. نسبت به مقتول در جلسه دادگاه مربوط به تجاوز به همسرش ، تصاویر دوربین مداربسته بیومتریک متهم م. م. در فیلم دوربین مداربسته: انتن دهی تلفن متهمین در محل حادثه ، تحویل دادن موتور سیکلت س. ک. ز. توسط متهمین م. م. و م. م. به پدر ر. م. که موجب ظن قضات رسیدگی کننده به پرونده به ارتکاب جنایت قتل عمدی توسط م. م. دارد. و مورد را از موارد لوث تشخیص و بدوا به متهم و وکیل ایشان مفاد ماده ۳۱۷ قانون مجازات اسلامی تفهیم تا چنانچه دلیلی بر نفی اتهام از خود دارند ارائه که ب. ت. ب. عدم ارائه دلیل ضمن تعیین وقت به اولیای دم اخطار شد تا ۵۰ نفر از خویشان و بستگان خود را جهت اجرای قسامه در دادگاه حاضر نماید. اولیای دم به همراه سایر حالفین ( ۵۲ نفر ) در جلسات دادگاه کیفری یک استان *حاضر و با گذاشتن دست خود بر روی قران به الفاظ جلاله والله بالله و تالله جزما و از روی علم و یقین سوگند یاد نمودند که اقای م. م. مرحوم ا. ع. پ. را به عمد به قتل رسانده است. اعضای دادگاه با عنایت به مراتب فوق ، گزارش ضابطین دادگستری ، شکایت اولیای دم و تقاضای قصاص از سوی ایشان و نظر به امارات و قرائنی که موجب لوث شد و اجرای قسامه از سوی اولیای دم ، نظریه پزشکی قانونی در خصوص علت تامه فوت مرحوم و اینکه اصل قتل محرز م. ب.. بزهکاری متهم از طریق اجرای قسامه محرز و مسلم بوده و مستندا به مواد ۳۱۲٫۳۱۳٫۳۱۴٫۳۱۶٫۳۱۷٫۳۲۱٫۳۳۶ و ۳۳۷ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۹۲ اولا متهم م. م. را به اتهام مباشرت در ارتکاب قتل عمدی مرحوم ا. ع. پ. به قصاص نفس محکوم می نماید. که اولیای دم می توانند پس از قطعیت رای صادره و استیذان از ریاست محترم قوه قضاییه و جری تشریفات قانونی نسبت به استیفای قصاص اقدام نمایند. ثانیا در خصوص اتهام متهم م. م. ، ج. ف. و س. ک. ز. دائر بر معاونت در قتل عمدی مرحوم ا. ع. پ. صرف نظر از اینکه دلیل و مدرکی بر توجه اتهام به ایشان در پرونده وجود ندارد. و از سویی مطابق ماده ۲۸ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۹۲ حدود و تعزیرات ( معاونت در قتل ) با سوگند نفی یا اثبات نمی شود. و اینکه اصل موضوع نیز با اجرای قسامه به اثبات رسیده لذا با حاکمیت اصل برائت و مستندا به اصل ۳۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده ۴ قانون ایین دادرسی کیفری رای بر برائت ایشان از اتهام انتسابی را صادر و اعلام می نماید. رای صادر شده حضوری و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور م. ب../ش ش شعبه * مستشار دادگاه: م. خ. مستشار دادگاه: س. م. ر. ز. فهرست شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی