فرجام‌خواهی طلاق به دلیل عسر و حرج؛ نقض حکم بدوی و تأیید حضانت مادر در دیوان عالی کشور

فرجام‌خواهی طلاق به دلیل عسر و حرج؛ نقض حکم بدوی و تأیید حضانت مادر در دیوان عالی کشور خ. م.: در این پرونده، خواهان به دلیل عسر و حرج، اقدام به ارائه دادخواست طلاق به منظور ترک زندگی مشترک و عدم پرداخت نفقه از سوی طرف مقابل نموده است. در ابتدا، دادگاه پرونده را به داوری ارجاع داد که در آن، داوران بر جدایی زوجین تاکید کرده و اعلام نمودند که امکان صلح و سازش وجود ندارد. با این حال، دادگاه بدوی دعوی خواهان را باطل اعلام کرده و این تصمیم در مرحله تجدیدنظر نیز تایید گردید. پس از این تصمیم، خواهان به دیوان عالی کشور فرجامخواهی کرده و اعلام نمود که به دلیل کراهت شدید از همسرش، 60 سکه از 80 سکه مهریه را بذل می‌کند. دیوان عالی کشور پس از بررسی، با نقض دادنامه بدوی و احراز عسر و حرج، حکم به الزام طرف مقابل به طلاق خواهان صادر کرده و حضانت فرزند را به مادر واگذار نمود. در ادامه، طرف مقابل به این حکم فرجامخواهی کرد که دیوان عالی کشور با رد فرجامخواهی، دادنامه فرجام‌خواسته را تایید و ابرام نمود. تصمیمات اتخاذ شده مستند به مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی و همچنین ماده 1146 قانون مدنی بوده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1400/02/28 رای خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: در این پرونده ر. س. در مورخه 98/12/11 با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به دلیل عسر و حرج به طرفیت م. س. طرح دعوی نموده و اعلام کرده در سال 83 با خوانده ازدواج نموده و سه سال است.که خوانده ترک زندگی نموده است. و نفقه نمی دهد. حکم نفقه هم صادر شده و شرط محقق است. شعبه *در مورخه 99/2/29 تشکیل جلسه داده است. زوجه گفته در عسر و حرج هستم. همسرم حکم تمکین و ازدواج مجدد گرفته است. حاضر به زندگی با ایشان نیستم. دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. داور ز. ا. ک. زوجه حاضر به سازش نیست. داور زوج نیز نظر به جدایی و طلاق ب. ت. ب. اختلافات شدید خانوادگی داده است.ص 40 ) قاضی مشاور نظر به بطلان دعوی زوجه داده است. دادگاه به موجب دادنامه شماره *- 99/4/10 حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. خانم ر. س. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. و شعبه *دادنامه بدوی را تایید نموده است. خانم س. از دادنامه فرجامخواهی نموده و اعلام کرده به دلیل کراهت شدید از همسرم حاضر 60 سکه از 80 سکه مهریه را بذل کنم. که متن کامل لایحه تقدیمی ایشان در زمان شور قرائت می‌گردد. هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *- 99/6/29 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه فرجامخواهی خانم ر. س. نسبت به دادنامه شماره *… مورخه 99/6/29 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی حکم بربطلان دعوی ف. خ. از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسر و حرج صادر گردیده وارد و موجه م. ب.. زیرا اولا داوران صراحتا اعلام نموده‌اند به علت اختلافات شدید امکان صلح و سازش بین زوجین وجود ندارد. و مصلحت را در جدایی ایشان دانسته اند لیکن دادگاه علیرغم اینکه مکلف بوده مطابق ماده 27 قانون حمایت خانواده در رد نظریه داوری مستدلا اظهارنظر نماید. مفاد دادنامه بدوی و تجدیدنظر از این جهت دارای نقص است.ثانیا اگر چه زوجه حکمی در خصوص سوی رفتار زوج ارائه نداده است.لیکن به دلیل سوی رفتار اعلام کراهت شدید از زوج نموده و حاضر شده به همین جهت 60 سکه از 80 سکه مهریه خود را بذل نماید. ب. ت. ب. اینکه کراهت امری درونی است.و صرف اعلام ان از ناحیه زوجه کافی است.دادگاه باید در راستای ماده 1146 قانون مدنی به این درخواست زوجه که خود می‌تواند از مصادیق بارز عسر و حرج باشد. رسیدگی نماید. ثالثا اینکه ز. ا. ک. بیش از سه سال است.که از زوج جدا زندگی می کند و در این مدت زوج حتی به فرزند مشترک خود توجه نداشته و نفقه او را هم نداده است. و به صرف اعلام اینکه حاضرم نفقه فرزند را پرداخت کنم کافی برای عذر وی در عدم پرداخت نفقه گذشته فرزند نیست. لذا ب. ت. ب. مراتب ذکر شده مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌نماید. با نقض دادنامه واعاده پرونده شعبه *تشکیل جلسه داده است.ز. د. ج. دادگاه حاضر است. در پاسخ به سیوال دادگاه اظهارداشته دوبار نفقه فرزند م را همسرم پرداخت نموده یکبار یک میلیون و پنجاه هزار تومان و یکبار هم یک میلیون و دویست هزار تومان والان هفت ماه است.پرداخت نکرده دوباره دادخواست دادم. در مورد مهریه سه سکه گرفتم و از مهریه ام 60 سکه را در قبال طلاق می بخشم و اجرت المثل و جهیزیه هم نمی خواهم. شوهرم در مورد نفقه بچه تقاضای dna بچه 13 ساله را نموده است. در لایحه زوج در ص 84 پرونده ادعای زوجه مبنی بر تقاضای دی ان ای بچه درج شده است. دادگاه تجدیدنظر با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره * 99/11/30 ب. ت. ب. اینکه زوج در پاسخ به درخواست نفقه فرزند مشترک تقاضای آزمایش دی ان ای فرزند را جهت اثبات ولد نموده و باعث کراهت شدید زوجه شده و در مدت چهار سال جدایی از زوجه فرزند خود را هم ملاقات نکرده است. ودر جلسات دادرسی نیز حاضر نگردیده و زوجه بابت کراهت و عسر و حرج خود هشتاد سکه از مهریه را بذل نموده با احراز عسر و حرج دادنامه بدوی را نقض و حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر و حضانت فرزند به عهده مادر اعلام شده و زوجه شصت سکه از مهریه را به همراه اجرت المثل و جهیزیه بذل نموده است. اقای م. س. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه وی و پاسخ زوجه در زمان شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- */ 11/30 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. رای شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه فرجامخواهی اقای م. س. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 99/11/30 صادره از شعبه *که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی و با احراز عسر و حرج فرجامخوانده حکم به الزام ف. خ. ب. طلاق ایشان صادر گردیده وارد و موجه نمیباشد. و دادنامه فرجامخواسته ب. ت. ب. اعلام کراهت شدید زوجه و بذل 60 سکه از 80 مهریه بابت کراهت و جدایی جسمانی طولانی زوجین و اینکه زوج در پرداخت نفقه فرزند هم مصمم نبوده و در مورد فرزند سیزده ساله خود تقاضای آزمایش دی ان ای کرده است.و نظریه داوران بر عدم صلح و سازش مطابق مقررات و موازین قانونی صادر و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه فرجامخواسته را مطابق مقررات مندرج در ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی ایجاب نماید. از ناحیه ف. ا. ن. است.لذا مستندا به مواد 370 و 396 قانون مارالذکر با رد فرجامخواهی به عمل امده دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می‌نماید./ا 400/3/8 شعبه * رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.