قلمرو مکانی تمکین زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده شماره پرونده : 9309982612801451 شماره دادنامه : 9409970906800844 تاریخ : 1394/11/28 خلاصه جریان پرونده در تاریخ 1393/5/23 آقای … بوکالت از خانم ف. ه.ح.الف. در دادخواست تقدیمی بطرفیت آقای م. ر.پ. بخواسته طلاق ناشی از عسر و حرج توضیح داد برابر سند نکاحیه 5198 مورخ 1383/6/9 دفتر ازدواج 54کرج طرفین همسر رسمی دائمی یکدیگرند خوانده سالهاست در کشور مالزی سکونت دارد علیرغم حق اعطائی در خصوص تعیین مسکن مندرج در سند نکاحیه و دعوت از مشارالیه برای تهیه مسکن در کرج با ارسال اظهارنامه خوانده عمداً از تهیه مسکن استنکاف نموده و هیچگونه حمایت مالی از حیث پرداخت نفقه و حمایت معنوی از زوجه ندارد و بدین جهت اسباب تحمیل استیصال و بحران و درماندگی مالی مشارالیها و نیز تنگی معیشت و قرار گرفتن در عسر و حرج وی شده است تقاضای رسیدگی و صدور حکم طلاق دارد. تصویر مصدق از رأی غیابی دایر بر محکومیت زوج بپرداخت نفقه معوقه زوجه از 1393/3/1 لغایت 1393/6/30 بمبلغ یک میلیون و سیصد و شصت هزار تومان و از تاریخ اخیر تا تاریخ صدور حکم ماهیانه مبلغ سیصد و چهل هزار تومان بانضمام خسارت دادرسی د. ح. خ. موضوع دادنامه شماره 1821-93- 1392/8/26 شعبه 28 دادگاه خانواده کرج در پرونده کلاسه 930704 را به ضمیمه دادخواست ارائه نموده است. با ارجاع پرونده به شعبه 28 دادگاه خانواده کرج و ثبت به کلاسه 931513 در اولین جلسه مقرر رسیدگی علاوه بر وکیل خواهان ، خانم … با ارائه وکالتنامه بوکالت از خوانده حاضر شد وکیل خواهان گفت: خواسته بشرح دادخواست تقدیمی است وکیل خوانده پاسخ داد: زوج حاضر به طلاق دادن نیست با ارجاع امر به داوری جهت اصلاح ذات البین به تقاضای وکیل خواهان دادگاه اقدام به انتصاب داور برای خواهان نمود پدر زوج بعنوان داور زوج معرفی شد داوران قادر به ایجاد صلح و سازش فیمابین طرفین نگردیدند. پس از اینکه خواهان وکیل موصوف خود را بشرح لایحه شماره 13-1394/1/18 عزل کرد متعاقباً آقای … مهر به وکالت از مشارالیها وکالتنامه ارائه نمود و وارد جریان دادرسی شد و طی لایحه تقدیمی اعلام نمود زوجین در سال1383 عقد کردند و در سال1384 برای تحصیل به کشور مالزی عزیمت کردند و مدت سه سال هزینه تحصیل زوجه را پدر زوجه و هزینه زندگی مشترک را زوج پرداخت مینمود بلحاظ فوت پدر زوجه پس از سه سال و محرومیت مشارالیها از حمایت مالی پدر از این تاریخ به بعد زوج سر ناسازگاری گذاشته و با فشار آوردن به زوجه از ایشان خواست به ایران برگردد با این شرط که زوج نیز چند ماه بعد برای ادامه زندگی مشترک به ایران برگردد و یا زوجه را به مالزی برگرداند پس از بازگشت بالاجبار زوجه در اسفند1387 به ایران دیگر زوج و خانواده زوج به تماسهای تلفنی زوجه پاسخ نمیدهند و خانواده زوج از دیدار و مواجهه حضوری با زوجه خودداری می کنند خوانده بعد از مراجعت به ایران با حضور در محل کار برادر زوجه از وی می خواهد که بدون گرفتن مهریه و حقوق مالی خود با طلاق توافقی موافقت کند و از یکدیگر جدا شوند و علیرغم اصرار موکله و خانواده شان برای ادامه زندگی مشترک راضی نمی شود موکله بناچار مهریه اش را به اجرا گذاشت و پس از گرفتن حکم طلاق و اجرا و ثبت رسمی صیغه طلاق سه ماه بعد وکیل زوج با رونوشت مجعول سند ازدواج بشرح مرقوم موفق به گرفتن حکم تمکین و نقض رأی طلاق شد و طی تماس تلفنی با وکیل زوجه اعلام می دارد که اگر موکله تان طلاق می خواهد در صورت برگرداندن کل مهریه موکل او حاضر به طلاق است که پس از مخالفت موکله با پیشنهاد مزبور و شکایت مشارالیها فقط دفتریار بجرم جعل محکوم شد و موکله ایشان اظهارنامه ای که تصویر آنرا ارائه کرد برای وکیل خوانده ارسال نمود مراتب آمادگی خود را برای تمکین اعلام کرد و وقتی وکیل زوج پاسخ داد زوج مقیم کشور مالزی است زوجه باید برای ادامه زندگی مشترک به مالزی برود زوجه نیز با تهیه و فرستادن مدارک برایر وکیل خوانده جهت گرفتن بلیط و جدی شدن بحث تمکین پاسخی به زوجه داده نشد زوجه با طرح دعوی در شعبه 28 دادگاه خانواده کرج موفق به گرفتن رأی نفقه شد و زوج با حضور در دادگاه مدعی تهیه منزل در کرج شد و ابراز علاقمندی برای شروع زندگی مشترک کرد لیکن قصدش از اینکار تنها بازگرداندن مهریه توسط زوجه است بلحاظ اینکه موکله 7 سال در عسر و حرج قرار دارد زوج مدت 7سال جدای از خواهان در مالزی زندگی می کند و فرزند مشترکی ندارند نگهداشتن خ. د. ا. وضع موجب اتلاف عمر بمنظور تسلیم زوجه در استرداد مهریه م. ب. تقاضای صدور حکم طلاق دارد. در وقت مقرر رسیدگی 1394/2/21 که وکلای طرفین حاضر شدند وکیل خواهان گفت خواسته بشرح دادخواست تقدیمی است وکیل خوانده پاسخ داد زوج با طلاق موافق نیست با صدور قرار استماع گواهی گواهان جهت اثبات ترک زندگی مشترک در جلسه مقرر رسیدگی 1394/4/7 که با حضور وکلای طرفین تشکیل شد وکیل خواهان گفت زوجه بعلت ترک زندگی مشترک حدود 6 سال توسط زوج خواستار طلاق است مهریه اش را دریافت کرده و نفقه و اجرت المثل را بذل می کند فرزند مشترک ندارند و زوجه باردار نمی باشد نسبت به جهیزیه ادعایی ندارد وکیل زوج پاسخ داد قبول بذل نداریم چون نفقه و اجرت المثل به وی تعلق نمی گیرد وی قبول بذل نمی کنیم. دادگاه بعلت استنکاف زوج از قبول بذل، نفقه و اجرت المثل مورد بذل زوجه را قبول بذل کرد وکیل زوج افزود زوجه خودش زندگی مشترک را ترک کرد منزل در کرج آماده است لذا درخواست رد دعوی زوجه را دارد شهود معارض حضور دارند و به ضمیمه لایحه ای تصویر غیر مصدق اجاره نامه عادی یک آپارتمان را تقدیم کرد که پیوست شد. از شهود آتی الذکر بشرح اوراق جداگانه استماع شهادت شد. 1- آقای … فرزند رضا 30ساله شهادت داد که ترک زندگی از ناحیه زوج را اطلاع ندارد. 2- خانم … قربانعلی 31ساله شهادت داد علم و اطمینان دارم که زوج حدود 6 سال زندگی مشترک را ترک کرد. 3- خانم … فرزند بشیر 43ساله اظهار داشت زوج حدود 6سال زندگی مشترک را ترک کرد و با اصرار زوج خانم ف. هاشمی به ایران فرستاد شد و 4- آقای … ه.ح.الف. 36ساله برادر خواهان گفت آقای م. ر.پ. خواهرم را از مالزی به ایران فرستاد و خودش در مالزی ماند و حدود 6 سال زندگی مشترک را ترک کرده است اما 5- آقای … ر.پ. برادر زوج اظهار نمود زوجه با ترک زندگی مشترک حدود 8 سال از مالزی به ایران آمد دیگر برنگشت و 6- آقای … راهب 33ساله شهادت داد اطلاع دارم که خانم ف. ه.ح.الف. از مالزی به ایران آمد و دیگر برنگشت ترک زندگی مشترک حدود 5 الی 6 سال از ناحیه زوجه بوده است دادگاه با اعلام ختم رسیدگی بموجب دادنامه شماره 538- 94 مورخ 1394/4/7 ضمن شرح بسیار مختصر از دعوی و خواسته با قید اینکه وکیل خواهان دلایل متقن و محکمه پسندی در رابطه با ادعای خود ارائه ننموده ب. ت. ب. دفاعیات وکیل خوانده و توجهاً به نظر قاضی محترم مشاور دعوای خ. ر. و. ندانسته حکم بر بطلان مشارالیها صادر و اعلام نمود این رأی ظرف مهلت مقرر قابل تجدیدنظرخواهی است بعد از تجدیدنظرخواهی زوجه و ارائه لایحه دفاعیه زوج ت. ن. خ. و ارجاع پرونده به شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان البرز و ثبت به کلاسه 940782 پس از مطالبه و وصول پرونده کلاسه 930704 شعبه 28 دادگاه خانواده کرج بشرح صورتجلسه تنظیمی مورخ 1394/7/28 خلاصه گزارش مفید تنظیمی حاکی از آنستکه واخواهی زوج به دادنامه شماره 1821-93 دادگاه بدوی مزبور مبنی بر محکومیت وی پرداخت نفقه معوقه د. ح. زوجه بدلیل محکومیت زوجه به تمکین از زوج موجه تشخیص و با نقض حکم و خواسته حکم بر بی حقی زوجه صادر شد. دادگاه بموجب دادنامه شماره 921-94 مورخ 1394/7/25 با شرح تجدیدنظرخواهی مشارالیها و با اعلام عدم ایراد یا دفاع موثر موجب نقض دادنامه متعرض عنه و نیز عدم اقامه دلیل کافی بر اثبات وقوع زوجه در عسر و حرج و نیز منطبق نبودن ادعای مشارالیها با مقررات مواد 1129 و 1130 قانون مدنی بلحاظ محکومیت مشارالیها به ترک زندگی مشترک و عدم تمایل به ادامه زندگی با زوج و عدم اقدام از این خصوص بلحاظ اینکه مطابق دادنامه 8902036 شعبه 9 دادگاه خانواده زوجه ملزم به تمکین از زوج شد. و از ایفای وظائف خود سر باز زده که با استمرار این وضع خود را در وضعیت سخت و دشوار قرار داده و زوج منکر آنستکه سبب این امر است و با طلاق مخالف است بلحاظ فقد دلیل کافی بر اینکه زوج مسبب آن بوده بشرح مرقوم با رد تجدیدنظرخواهی مشارالیها دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید و این رأی را ظرف مهلت مقرر شامل فرجامخواهی اعلام کرد. رأی اخیرالذکر در تاریخ 1394/8/5 به زوجه ت. ن. خ. ابلاغ شد فرجامخواهی ایشان در تاریخ 1394/8/23 به ثبت رسید و با ثبت رسیدن لایحه دفاعیه زوج فرجامخوانده پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و به کلاسه بالا ثبت و به شعبه هشتم ارجاع شده است. لوایح طرفین هنگام شور توسط اعضای هیئت نیز قرائت میگردد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجامخواهی خانم ف. ه.ح.الف. نسبت به دادنامه شماره 921 مورخ 1394/7/25 شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان البرز که در جهت تأیید دادنامه بدوی متضمن حکم بر بطلان دعوی ز. ف. خ. بخواسته طلاق بعلت عسر و حرج انشاء گردیده مآلاً وارد بوده و دادنامه فرجامخواسته بعلت نقص موثر در خور نقض م. ب. زیرا ز. ف. خ. بشرح دادخواست تقدیمی و توضیحات بعدی در لوایح تقدیمی با اشاره باینکه پس از ازدواج با زوج باتفاق جهت ادامه تحصیل به کشور مالزی عزیمت نموده و بمدت سه سال در این کشور اقامت و به تحصیل اشتغال داشته اند و پس از فوت پدرش و قطع کمک های مالی او بدلیل فشارهای زوج و خانواده اش در حالیکه درسش تمام نشده بوده در اسفندماه سال1387 به ایران بازگشته و در حالیکه زوج کماکان در مالزی اقامت داشته زوج و خانواده اش به تماس های تلفنی او پاسخ نداده اند و بعد از صدور حکم تمکین علیه ایشان با ارسال اظهارنامه آمادگی خود را برای عزیمت به کشور مالزی در صورت تهیه و ارائه بلیط اعلام داشته ولی از طرف زوج و خانواده اش علیرغم ابلاغ اظهارنامه هیچ ترتیب اثری به این درخواست او داده نشده و کماکان او را بلاتکلیف رها نموده اند مدعی عسر و حرج خود در تداوم زوجیت گردیده و صدور حکم طلاق را خواستار شده است. وکیل زوج در مدافعات خود طی لوایح تقدیمی اعلام داشته که زوجه خود زندگی مشترک در کشور مالزی را ترک نموده و حاضر به مراجعت نشده و با وصف صدور حکم تمکین علیه او و مهیا بودن مسکن از تمکین خودداری نموده و مسبب حدوث وضع موجود خود ایشان م. ب. که نمی تواند دلیل بر عسر و حرج وی محسوب گردد که ب. ت. ب. اظهارات و مدافعات طرفین و مستندات ابرازی از ناحیه آنان جهت روشن شدن قضیه و احراز اینکه اساساً زوج فرجامخوانده از سال1387 تاکنون مقیم ایران بوده و تمکین زوجه از او در مقام ایفاء وظایف زناشویی ممکن و میسر بوده است با اینکه زوج کماکان مقیم کشور مالزی م. ب. ضرورت قانونی داشته که دادگاه محترم اولاً- پرونده مربوط به دعوی تمکین موضوع دادنامه شماره 2036 مورخ 89/8/11 شعبه نهم دادگاه خانواده کرج را از مرجع ذیربط مطالبه و پس از وصول ضمن انعکاس خلاصه مفید آن در صورتمجلس، بررسی و معلوم دارد که بعد از صدور حکم تمکین و قطعیت آن از طرف زوج جهت اجرای حکم تمکین صادره و تعقیب عملیات اجرائی چه اقدام مفید و موثری بعمل آمده و عکس العمل زوجه در قبال اجرای حکم تمکین صادره چه بوده است. ثانیاً- چون زوجه طی اظهارنامه مورخ 93/2/30 (برگ 38 پرونده) جهت مراجعت به کشور مالزی و تمکین از زوج و ایفاء وظایف زوجیت، از زوج تقاضای تهیه بلیط مسافرت و ارائه انرا به دفتر شعبه نهم دادگاه خانواده صادر کننده حکم تمکین نموده است لذا ضرورت داشته که در خصوص چگونگی ابلاغ اظهارنامه مذکور به زوج و اقدامات انجام شده از طرف ایشان نسبت به خواسته زوجه بررسی و تحقیق لازم معمول گردد. ثانیاً- برای اینکه معلوم شود که از سال1387 تاکنون زوج فرجامخوانده چه مدت در ایران و چه مدت در کشور مالزی اقامت داشته و اساساً موجبات تمکین زوجه در ایران جهت ایفاء و ظایف زناشویی فراهم بوده است یا خیر ضرورت داشته که تاریخ های ورود و خروج زوج فرجامخوانده از کشور ایران از سال1387 تاکنون از اداره گذرنامه استعلام شود. رابعاً- تصویر طلاقنامه پیوست پرونده (برگ 36) حاکی از مطلقه شدن ز. ف. خ. م. ب. که حسب اظهار طرفین پس از صدور حکم غیابی طلاق از دادگاه، صیغه طلاق جاری گردیده است و چون حسب اظهار آنان حکم غیابی صادره در مرحله واخواهی نقض گردیده و نقض حکم طلاق بخودی خود موجب بی اعتباری واقعه طلاق نخواهد بود لذا ضرورت داشته که دادگاه محترم از دفتر رسمی ثبت طلاق ذیربط استعلام نماید که ایا واقعه طلاق تاکنون از طرف دادگاه مورد ابطال قرار گرفته است یا اینکه هنوز بقوت و اعتبار خود باقی م. ب. و پس از انجام اقدامات مذکور بر اساس نتیجه محصله و با لحاظ اینکه ز. ف. خ. قانوناً تکلیفی به اقامت و زندگی در کشور بیگانه را نداشته و باید در داخل ایران با زوج زندگی و به تکلیف قانونی خود در ایفاء وظایف زناشویی و تمکین از زوج اقدام نماید و لحاظ دیگر قرائن و امارات موجود در پرونده نسبت به صدور رأی مقتضی اقدام نماید بنابراین دادنامه فرجامخواسته در وضعیت موجود بعلت نقص تحقیقات قابلیت ابرام را نداشته فلذا مستنداً به بند 5 ماده371 و بند الف ماده401 قانون آئین دادرسی مدنی ضمن نقض آن رسیدگی مجدد به همان دادگاه محترم صادر کننده رأی منقوض ارجاع میگردد تا پس از تکمیل تحقیقات بشرح مرقوم در فوق نسبت به صدور رأی مقتضی اقدام نماید. شعبه 8 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضومعاون حسن عباسیان - سیروس کیقبادی - جعفر پوربدخشان فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی