ماهیت حقوقی شیربها

ماهیت حقوقی شیربها خ. م.: در تاریخ 4 مرداد 1394، دادگاه بدوی به دعوی مربوط به استرداد جهیزیه به ارزش 11,000,000 ریال رسیدگی نمود. در این دعوی، خواهان ادعا کرد که خوانده، همسر وی، از استرداد اقلامی از جهیزیه شامل یخچال، ماشین لباسشویی، تلویزیون و اجاق گاز، خودداری کرده است. در مقابل، نماینده خوانده ادعا کرد که برخی از این اقلام جزء جهیزیه نبوده و به عنوان شیربها محسوب می‌شوند. دادگاه بدوی با استناد به مواد 198، 515، 519 و 520 قانون آیین دادرسی مدنی، حکم به استرداد جهیزیه به جز پنج قلم مورد اختلاف صادر کرد و خواهان را به پرداخت هزینه دادرسی و حق‌الوکاله ملزم نمود. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه ضمن تایید حکم بدوی در قسمت اول، در قسمت دوم به این نتیجه رسید که هبه معوض در این مورد وجود داشته و بر اساس مواد 801 و 803 قانون مدنی، حکم به استرداد پنج قلم از اقلام جهیزیه صادر کرد. این رای قطعی است. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/05/04 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: «شیربهاء»; هبه معوض به شرط ضمنی نکاح است و با تحقق عقد نکاح، امکان رجوع زوج(واهب) از آن وجود ندارد؛ بنابراین اقلام خریداری شده توسط زوج به عنوان شیربهاء، در صورت درخواست زوجه مبنی بر استرداد جهیزیه به وی مسترد می‌شود. رای دادگاه بدوی در خصوص دعوی ن. ب. با وکالت ح. ب. به طرفیت م. ج. با وکالت ر.د. و م.ک. به خواسته استرداد جهیزیه مطابق لیست م. ب. 11/000/000 ریال با احتساب خسارات دادرسی بدین توضیح که خ. ب. ت. دادخواست منعکس در پرونده مدعی شده است که خوانده همسر دائمی موکل است و موکل مطابق لیست جهیزیه تحویل وی داده است ولی از استرداد آنها امتناع می‌نماید البته بخشی از در اجرای قرار تامین خواسته تحویل گرفتیم ولی سه قلم عبارتند از یخچال - ماشین لباس شویی و تلویزیون و وسایل چوبی و اجاق گاز موجود نبوده است لذا تقاضای صدور حکم داریم وکیل خ. د. پ. اظهار داشته اند که 5 قلم مورد ادعا جزء جهیزیه خواهان نبوده است و جزء لیست نیز نبوده است ولهذا جهیزیه مطابق لیست سیاهه جهیزیه تحویل شده است وکیل خ. د. پ. اظهار داشته که اقلام فوق جزء شیربهاء بوده است می‌بایست پول نقد بدهد ولی اقلام مزبور داده شده و به امضا زوج نیز رسیده است وکیل خ. د. پ. اظهار داشت که اقلام مزبور را موکل جهت زندگی مشترک تهیه نموده است علی هذا دادگاه ب. ت. ب. جمیع جهات مرقوم ن. ب. ا. جهیزیه موضوع خواسته است وجهیزیه آن است که زوجه جهت شروع زندگی عرفا به همراه آورده است و اقلام مزبور جزء جهیزیه که زوجه خریداری و به همراه آورده است نمی‌باشد بلکه حسب اظهار وکیل شخص خواهان خریداری نموده اینکه بابت شیربهاء است وجاهت قانونی ندارد لذا زوج نیز اقلامی را متعهد شده برای کمک به زندگی زوجه تهیه نماید نه اینکه به تملک زوجه در آورده باشد در واقع قصد تملک ندا شته صرفا اباحه تصرف بوده است همچنانکه جهیزیه زوجه وقتی به منزل زوج آورده می‌شود در تملک زوج قرار نمی گیرد اگر چنان بود زوجه مستحق استرداد جهیزیه نبوده است علی هذا دادگاه دعوی خواهان را مطابق لیست جهیزیه ب. غ. از اقلام مزبور(پنج قلم متنازع فیه) وارد دانسته و مست ن. ً به مواد 198 - 515 - 519 - 520 ق آ د م حکم به استرداد جهیزیه ب. غ. از پنج قلم فوق الذکر و پرداخت 230000 ریال بابت هزینه دادرسی و مستندا به بند الف ماده 8 آیین‌نامه تعرفه حق الوکاله بپرداخت یک میلیون ریال به عنوان حق الوکاله د. ح. خ. را صادر واعلام می‌نماید ودر خصوص پنج قلم فوق فوق الذکر ب. ت. ب. استدلال پیش گفته مستندا ً به ماده 197 ق آ د م حکم به بی حقی خواهان را صادر و اعلام می‌نماید رای صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه محترم تجدید نظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه هفتم دادگاه خانواده شهریار صادقی رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظر خواهی خانم ن. ب. به طرفیت آقای م. ج. نسبت به دادنامه شماره --- مورخه 1393/07/16 شعبه محترم هفتم دادگاه عمومی حقوقی تهران در پرونده کلاسه --- مبنی بر صدور حکم استرداد جهیزیه در قسمت اول و نیز صدور رای به رد دعوی در قسمت دیگر ب. ت. ب. مجموع محتویات پرونده و امعان نظر در اوراق و مندرجات آن، مفاد لایحه تجدیدنظر خواهی و لوایح دفاعیه طر فین، مدلول دادنامه تجدیدنظر خواسته رای صادر شده دادگاه بدوی در قسمت اول براساس مستندات موجود در پرونده صادر گردیده و تجدیدنظر خواهی وارد تشخیص داده نمی شود و با عنایت به اینکه ت. ن. خ. ایراد و اعتراض موجهی که موجبات نقض دادنامه اعتراض شده را فراهم آورد ابراز ننموده است لذا این دادگاه با عنایت به مراتب مذکور ضمن رد دادخواست تجدیدنظر خواهی رای صادر شده دادگاه بدوی را با استناد به مواد 358 و 365 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی تائید و استوار می کند و در خصوص قسمت دوم دادنامه مبنی بر صدور حکم به رد دعوی استرداد پنج قلم از اقلام جهیزیه رای صادر شده دادگاه بدوی براساس مستندات موجود در پرونده صادر نگردیده و تجدیدنظرخواهی وارد تشخیص داده می‌شود زیرا اولا شیربها هبه محسوب می‌گردد ثانیا اینگونه هبه معوض به شرط ضمنی فعل نکاح است که در اینجا واقع شده است ثالثا براساس ماده 801 قانون مدنی هبه ممکن است معوض باشد بنابراین واهب می‌تواند شرط کند که متهب مالی را به او هبه کند یا عمل مشروعی را مجانا به جا آورد و بند مطابق بند دوم ماده 803 قانون مدنی در صورتی که هبه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد بعد از قبض واهب نمی تواند با بقاء عین موهوبه از هبه رجوع کند و لازم است بنابراین دادگاه با عنایت به مراتب یاد شده ضمن قبول دادخواست تجدیدنظر خواهی رای صادر شده دادگاه بدوی را در این قسمت با استناد به مواد 358 و 365 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نقض و با استناد به مواد 801 و 803 قانون مدنی حکم به استرداد پنج قلم از اقلام جهیزیه از جمله یک دستگاه یخچال و یک دستگاه ماشین لباسشویی و یک دستگاه تلویزیون و یک دستگاه اجاق گاز و نیز و سایل چوبی د. ح. زوجه صادر و اعلام می کند. این رای قطعی است. شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - رئیس و مستشاران حسین مرادی هرندی - روحانی- محمد باقر غفاری