مطالبه بهای روز مبیع و خسارت تأخیر تأدیه در فرض مستحق‌للغیر بودن مبیع

رأی دادگاه بدوی در خصوص دعوی خواهان (ج.م. با وکالت آقای م.ف.) به طرفیت خوانده (م.الف. با وکالت آقای م.م.) دایر بر مطالبه بهاء سرقفلی یک باب مغازه (رستوران) موضوع پلاک ثبتی 2034- ا صلی بخش 7 تهران به نرخ یوم الاداء با احتساب خسارات دادرسی فعلاً م. ب. /000/000/51 ریال که به شرح صورت جلسه اول دادرسی موضوع خواسته به اعلام فسخ معامله و الزام خوانده به استرداد ثمن معامله به قیمت عین و منافع به نرخ یوم الرد تغییریافته است، ن. ب. ا. مستندات پرونده دلالت بر آن دارد که شش دانگ عرصه و اعیان و سرقفلی یک باب مغازه به مساحت 54 مترمربع موضوع پلاک صدرالذکر به نشانی تهران خیابان 17 شهریور غربی خ تمدن . . . بالای طبقه همکف، در قبال مبلغ /000/000/270 تومان به خواهان انتقال یافته، و سپس به موجب احکام صادره از مراجع قضایی، منافع مغازه مورد ترافع، در حیطه مالکیت اشخاص ثالث اعلام، و از خواهان خلع ید شده است درنتیجه خواهان صرفاً مالک عین مغازه مانده و مالکیت منافع (سرقفلی) آن از ید وی خارج گردیده است و ایشان هم مغازه را ازدست داده است و هم ثمن معامله به وی ردّ نشده است، ن. ب. ا. عقد بیع نسبت به بعض از مبیع به لحاظ مستحق للغیر درآمدن آن، باطل شده است خواهان نیز به لحاظ خیار تبعض صفقه تقاضای فسخ معامله را کرده وکیل خوانده نیز موافقت خود را با فسخ معامله و ردّ ثمن آن اعلام کرده است، بنابراین دعوی خواهان ثابت تشخیص می شود و به استناد ماده 441 قانون مدنی و مواد 198 و 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی، فسخ قرارداد فی مابین طرفین نسبت به ملک (عین و منافع) مغازه مورد ترافع اعلام، و خوانده محکوم به ردّ ثمن معامله معادل /000/000/270 تومان د. ح. خ. محکوم می گردد همچنین محکوم می شود از تاریخ خروج منافع مغازه از ید خواهان (1/11/90) لغایت اجرای حکم خسارت تأخیر تأدیه را به نسبت ثمن معامله و هزینه دادرسی و حق الوکاله را و. ت. ق. بپردازد، خواسته خواهان مازاد بر مبلغ مورد لحوق حکم محکوم به بیحقی می شود، رأی صادره حضوری ظرف بیست روز تجدیدنظر پذیر است. رئیس شعبه 17 دادگاه عمومی حقوقی تهران ـ شیرزاد رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای ج.م. با وکالت آقای م.ف. به طرفیت آقای م.الف. ب. ش. د. شماره 145 مورخ 5/6/92 و لایحه پیوستی از دادنامه شماره 310 مورخ 15/4/92 شعبه 17 دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن ضمن فسخ قرارداد موضوع پلاک ثبتی 2034 اصلی بخش 7 تهران ت. ن. خ. به ردّ ثمن معامله به مبلغ بیست وهفت میلیون و پانصد هزار تومان که اشتباهاً مبلغ دویست و هفتاد میلیون تومان در دادنامه قیدشده است و پرداخت خسارات از زمان خروج منافع مغازه از تاریخ 1/11/90 تا اجرای دادنامه خسارت تأخیر تأدیه به نسبت ثمن معامله و هزینه دادرسی و حق الوکاله ط. ت. ب. جهت مستحق للغیر درآمدن سرقفلی رستوران ابتیاعی از جهت ادعای عدم ارجاع پرونده برای تعیین قیمت ملک و سرقفلی به کارشناس رسمی دادگستری براساس نرخ روز ملاحظه می شود و معترض با تغییر خواسته خود تحت عنوان تقاضای صدور حکم به انحلال و فسخ معامله فی مابین متداعیین و محکومیت و الزام ت. ن. خ. به استرداد و پرداخت ثمن معامله مشتمل بر قیمت عین و منافع به نرخ یوم الرد با احتساب غرامات و خسارات ممکن الحصول ناشی از تعطیلی مغازه و خسارات دادرسی درخواست رسیدگی نموده با تغییر آراء صادره که سرقفلی مغازه از ابتدا متعلق به فروشنده آن نبوده و مستحق للغیر درآمده خواسته به شرح مذکور به عنوان فسخ فاقد وجاهت قانونی است چراکه معامله در این قسمت از ابتدا باطل بوده در مورد مطالبه استرداد ثمن به نرخ روز ب. ت. ب. اینکه موضوع از مصادیق ماده 391 قانون مدنی محسوب می شود در این رابطه تنها غرامات پرداخت می شود و مطالبه ثمن به نرخ روز نیز از محمل قانونی برخوردار نیست و در رابطه با مطالبه خسارت ممکن الحصول ن. ب. ا. اساساً رستوران مذکور پس از مستحق للغیر درآمدن متعلق به معترض نبوده که مسبب الزام به پرداخت خسارت شود و چون قرارداد انعقادی هنوز ابطال آن اعلام نشده تا ثمن مسترد شود مطالبه خسارت تأخیر تأدیه د. ا. م. نیز مطابق قانون مطرح نشده لهذا نظر به مراتب ن. ب. ا. دعاوی مطابق قانون مطرح نشده است دادنامه معترضٌ عنه درخور تأیید نمی باشد مستنداً به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه مذکور نقض و قرار ردّ دعوی نخستین صادر می گردد این رأی قطعی است. رئیس شعبه 55 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه اصلانپور ـ نجم آبادی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی مطالبه بهای روز مبیع و خسارت تأخیر تأدیه در فرض مستحق للغیر بودن مبیع در تاریخ 23 دی‌ماه 1392، دادگاه عمومی حقوقی تهران در خصوص دعوی مطرح‌شده به بررسی مطالبه بهای سرقفلی یک باب مغازه واقع در تهران به مبلغ 270,000,000 تومان و درخواست فسخ معامله پرداخت. دادگاه با استناد به مستندات موجود، اعلام نمود که خواهان تنها مالک عین مغازه بوده و منافع آن از تصرف وی خارج شده است. بر این اساس، با استناد به ماده 441 قانون مدنی و مواد 198، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی، قرارداد مربوط به ملک را فسخ و خوانده را به استرداد ثمن معامله و پرداخت خسارت تاخیر تادیه محکوم کرد. <br>پس از آن، تجدیدنظرخواهی خواهان به دلیل اشتباه در مبلغ ثمن معامله و درخواست تغییر خواسته به انحلال و فسخ معامله به دادگاه تجدیدنظر ارائه شد. دادگاه تجدیدنظر با استناد به ماده 391 قانون مدنی و عدم وجاهت قانونی مطالبات خواهان، دادنامه بدوی را نقض و دعوی نخستین را رد نمود. این رای قطعی و غیرقابل تجدیدنظر است. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/10/23 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: مطالبه بهای روز مبیع و خسارت تاخیر تادیه آن از تاریخ مستحق للغیر درآمدن مبیع مسموع نیست زیرا اولا در این حالت علاوه بر ثمن معامله صرفا غرامت پرداخت می‌شود نه بهای روز و ثانیا خسارت تاخیر تادیه از زمان احراز بطلان معامله از سوی دادگاه، قابل محاسبه است. در خصوص دعوی خواهان (ج.م. با وکالت آقای م.ف.) به طرفیت خوانده (م.الف. با وکالت آقای م.م.) دایر بر مطالبه بهاء سرقفلی یک باب مغازه (رستوران) موضوع پلاک ثبتی --- - ا صلی بخش --- تهران به نرخ یوم الاداء با احتساب خسارات دادرسی فعلا م. ب. / 51/000/000 ریال که به شرح صورت جلسه اول دادرسی موضوع خواسته به اعلام فسخ معامله و الزام خوانده به استرداد ثمن معامله به قیمت عین و منافع به نرخ یوم الرد تغییریافته است، ن. ب. ا. مستندات پرونده دلالت بر آن دارد که شش دانگ عرصه و اعیان و سرقفلی یک باب مغازه به مساحت 54 مترمربع موضوع پلاک صدرالذکر به نشانی تهران خیابان 17 شهریور غربی خ تمدن... بالای طبقه همکف، در قبال مبلغ / 270/000/000 تومان به خواهان انتقال یافته، و سپس به موجب احکام صادره از مراجع قضایی، منافع مغازه مورد ترافع، در حیطه مالکیت اشخاص ثالث اعلام، و از خواهان خلع ید شده است درنتیجه خواهان صرفا مالک عین مغازه مانده و مالکیت منافع (سرقفلی) آن از ید وی خارج گردیده است و ایشان هم مغازه را ازدست داده است و هم ثمن معامله به وی ردّ نشده است، ن. ب. ا. عقد بیع نسبت به بعض از مبیع به لحاظ مستحق للغیر درآمدن آن، باطل شده است خواهان نیز به لحاظ خیار تبعض صفقه تقاضای فسخ معامله را کرده وکیل خوانده نیز موافقت خود را با فسخ معامله و ردّ ثمن آن اعلام کرده است، بنابراین دعوی خواهان ثابت تشخیص می‌شود و به استناد ماده 441 قانون مدنی و مواد 198 و 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی، فسخ قرارداد فی مابین طرفین نسبت به ملک (عین و منافع) مغازه مورد ترافع اعلام، و خوانده محکوم به ردّ ثمن معامله معادل / 270/000/000 تومان د. ح. خ. محکوم می‌گردد همچنین محکوم می‌شود از تاریخ خروج منافع مغازه از ید خواهان ( 1/11/90 ) لغایت اجرای حکم خسارت تاخیر تادیه را به نسبت ثمن معامله و هزینه دادرسی و حق الوکاله را و. ت. ق. بپردازد، خواسته خواهان مازاد بر مبلغ مورد لحوق حکم محکوم به بیحقی می‌شود، رای صادره حضوری ظرف بیست روز تجدیدنظر پذیر است. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - شیرزاد رای دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای ج.م. با وکالت آقای م.ف. به طرفیت آقای م.الف. ب. ش. د. شماره 145 مورخ 5/6/92 و لایحه پیوستی از دادنامه شماره --- مورخ 15/4/92 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن ضمن فسخ قرارداد موضوع پلاک ثبتی --- اصلی بخش --- تهران ت. ن. خ. به ردّ ثمن معامله به مبلغ بیست وهفت میلیون و پانصد هزار تومان که اشتباها مبلغ دویست و هفتاد میلیون تومان در دادنامه قیدشده است و پرداخت خسارات از زمان خروج منافع مغازه از تاریخ 1/11/90 تا اجرای دادنامه خسارت تاخیر تادیه به نسبت ثمن معامله و هزینه دادرسی و حق الوکاله ط. ت. ب. جهت مستحق للغیر درآمدن سرقفلی رستوران ابتیاعی از جهت ادعای عدم ارجاع پرونده برای تعیین قیمت ملک و سرقفلی به کارشناس رسمی دادگستری براساس نرخ روز ملاحظه می‌شود و معترض با تغییر خواسته خود تحت عنوان تقاضای صدور حکم به انحلال و فسخ معامله فی مابین متداعیین و محکومیت و الزام ت. ن. خ. به استرداد و پرداخت ثمن معامله مشتمل بر قیمت عین و منافع به نرخ یوم الرد با احتساب غرامات و خسارات ممکن الحصول ناشی از تعطیلی مغازه و خسارات دادرسی درخواست رسیدگی نموده با تغییر آراء صادره که سرقفلی مغازه از ابتدا متعلق به فروشنده آن نبوده و مستحق للغیر درآمده خواسته به شرح مذکور به عنوان فسخ فاقد وجاهت قانونی است چراکه معامله در این قسمت از ابتدا باطل بوده در مورد مطالبه استرداد ثمن به نرخ روز ب. ت. ب. اینکه موضوع از مصادیق ماده 391 قانون مدنی محسوب می‌شود در این رابطه تنها غرامات پرداخت می‌شود و مطالبه ثمن به نرخ روز نیز از محمل قانونی برخوردار نیست و در رابطه با مطالبه خسارت ممکن الحصول ن. ب. ا. اساسا رستوران مذکور پس از مستحق للغیر درآمدن متعلق به معترض نبوده که مسبب الزام به پرداخت خسارت شود و چون قرارداد انعقادی هنوز ابطال آن اعلام نشده تا ثمن مسترد شود مطالبه خسارت تاخیر تادیه د. ا. م. نیز مطابق قانون مطرح نشده لهذا نظر به مراتب ن. ب. ا. دعاوی مطابق قانون مطرح نشده است دادنامه معترضٌ عنه درخور تایید نمی‌باشد مستندا به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه مذکور نقض و قرار ردّ دعوی نخستین صادر می‌گردد این رای قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه اصلانپور - نجم آبادی