مطالبه همزمان شرط تنصیف و اجرت‌المثل

رأی خلاصه جریان پرونده یکم- برابر مندرجات پرونده بدوی به کلاسه 910321 شعبه چهارم دادگاه عمومی حقوقی الف غرب 1- در تاریخ 29/8/1391 آقای غ.ش. با ارائه د. ب. ط. خانم ف.ر. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش با پیوست کردن تصویر مصدق از رونوشت سند ازدواج شان به شماره ترتیب 4198 تاریخ وقوع و ثبت عقد 22/9/1387 تنظیمی در دفتر رسمی ثبت ازدواج شماره . . . و از رأی غیرقطعی مبنی بر: محکومیت اش به پرداخت تعداد دویست عدد سکه به عنوان صداق د. ح. زوجه به نحو تقسیط به شرح مرقوم اعلام کرد: هرگز زندگی خوبی نداشتند زوجه به کرات اقدام به خودکشی کرد در سال 1390 با زخمی کردن گلوی خود با چاقو . . . موجب اذیت و آزار او شد و به لحاظ جراحات وارده قادر به تکلم نبود و با سُند غذا تغذیه می نماید فرزند مشترک ندارند برابر دادنامه ابرازی مهریه را وصول می کند تقاضای رسیدگی و صدور حکم به خواسته مزبور برای اجرای صیغه طلاق دارد. 2- در وقت مقرر رسیدگی 3/10/1390 پس از تکرار دعوی و خواسته توسط خواهان، در پاسخ زوجه ضمن اعلام مخالفت با طلاق گفت: در مورد مهریه و نفقه رأی صادرشده و جهیزیه در سند قید شد بعداً لیست آن را ارائه می کند درخواست اجرت المثل و تنصیف اموال را دارد باردار نیست . . . 3- قرار ارجاع امر به کارشناسی جهت تقویم اجرت المثل صادر و کارشناس به قید استفراع انتخاب گردید. 4- استشهادیه لیست جهیزیه زوجه که توسط عده ای تسجیل شد ضمیمه پرونده گردید به علاوه تصاویر آرایی مبنی بر: تعدیل تقسیط مهریه و ردّ اعتراض زوجه و محکومیت زوج به پرداخت نفقه معوقه و . . . نیز پیوست پرونده م. ب. نظریه تقویمی آقای کارشناس منتخب به مبلغ 000/200/1 ریال اجرت المثل نیز واصل و ضمیمه است (صفحات 1 لغایت 28) نظریه مذکور مورد اعتراض زوجه قرارگرفته او با ذکر اموال زوج درخواست رسیدگی نمود. قرار ارجاع امر به هیئت سه نفری از کارشناسان رسمی دادگستری صادر و اعضای هیئت نیز انتخاب شدند که اجرت المثل را به مبلغ بیست میلیون ریال تقویم نمودند (صفحات 29 لغایت 56) 5- نظریه دفتر امور آسیب دیدگان اجتماعی مبنی بر: عدم ایجاد سازش بین طرفین پیوست پرونده است. 6- در وقت مقرر رسیدگی 14/9/1391 از دو نفر گواه در مورد جهیزیه زوجه تحقیق شد و خوانده در مورد اموال زوج توضیح داد و اظهارات زوج در پاسخ اظهارات مذکور زوجه استماع شد در خصوص اموال زوج قرار تحقیق محلی صادر شد عضو مجری قرار در موقع اجرای قرار دو رأس گاو را در اصطبل خواهان مشاهده کرد به علت درگیری طرفین محل را ترک نمود (صفحات 57 لغایت 96) 7- پاسخ استعلام از پلیس راهور در مورد مالکیت خودروی موردنظر واصل و ضمیمه پرونده است از دو نفر گواه تحقیق شد شهادت دادند که اتومبیل نیسان را خواهان با برادرش شریک است . . . (صفحات 98 لغایت 100) 8- قرار ارجاع امر به داوری صادر گردید. آقای ع.ر. به عنوان داور زوجه قبول داوری کرد و زوج نیز آقای ع.ش. را به عنوان داور خود معرفی کرد. پس از تفهیم مقررات داوری به داوران، داور زوجه مراتب آمادگی زوجه را برای ادامه زندگی مشترک با زوج و تمکین اعلام کرد ولی داور زوج اعلام نمود: زوج به هیچ وجه حاضر به ادامه زندگی مشترک نیست و حقوق زوجه را پرداخت می کند (صفحات 101 لغایت 124) طی دادنامه شماره 1241-/92- 7/12/1392 با شرح دعوی و خواسته و جریان دادرسی و درج خلاصه اظهارات طرفین و عدم توفیق دادگاه و داوران در ایجاد سازش بین طرفین به استناد مقررات قانونی مندرج گواهی عدم امکان سازش برای طلاق خلع نوبت اول با پرداخت اجرت المثل و تنصیف اموال به شرح مرقوم صادر و ظرف مهلت قانونی قابل تجدیدنظرخواهی اعلام گردید (صفحات 125 لغایت 127) دوم - برابر دادنامه شماره 96-/93- 6/2/1393 در پرونده کلاسه 930080 شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان اعتراض زوج در مورد جهیزیه زوجه و تنصیف اموال (شامل دو رأس گاو و مقدار مقید از یک دستگاه اتومبیل نیسان) غیرموجه تشخیص و ردّ دادنامه معترضٌ عنه تأیید شد. سوم - آقای ک.ن. وکیل پ. ی. د. به وکالت از زوج ت. ن. خ. وکالت نامه و دادخواست فرجام خواهی ارائه کرد که در تاریخ 13/3/1393 ثبت شد بعد از ارائه و ثبت لایحه دفاعیه زوجه فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به کلاسه بالا ثبت و به شعبه اول دیوان عالی کشور ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش: عضو ممیز و اوراق پرونده درباره فرجام خواهی آقای غ.ش. با وکالت آقای ک.ن. مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور آقای غ.ش. به طرفیت خانم ف.ر. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش که برابر دادنامه بدوی به شماره مرقوم با صدور گواهی عدم امکان سازش به زوج اجازه مطلقه کردن زوجه به طلاق خلع نوبت اول با پرداخت اجرت المثل و تنصیف اموال و . . . به شرح مرقوم داده شد و با ردّ اعتراض نامبرده رأی مزبور تأییدشده ن. ب. ا.: 1- برابر مقررات تبصره 6 ذیل ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 28/8/1371 مجمع تشخیص مصلحت نظام در مورد حق الزحمه زوجه در صورت عدم امکان تصالح وفق شرط ضمن عقد . . . عمل می گردد و در صورت عدم وجود شرط مالی بین طرفین نوبت به تعیین اجرت المثل یا نحله می رسد لذا جمع بین تنصیف اموال و اجرت المثل برخلاف مقررات مرقوم و برخلاف روال عموم محاکم است هرچند زوجه می تواند با طرح دعوی حقوقی (تقدیم دادخواست) وفق تبصره ذیل ماده 336 قانون مدنی مطالبه اجرت المثل نماید. 2- طلاق به درخواست زوج از نوع رجعی م. ب. نه طلاق خلع 3- در مورد مالکیت اتومبیل موردنظر به ف. خ. و اینکه آیا پس از ازدواج و در طول زندگی مشترک تحصیل گردیده مستند دادگاه ذکر نشده است و پاسخ استعلام واصله حاکی از تعلق اتومبیل مذکور به فرد دیگری است تحقیق نشده آیا واقعاً زوج مالکیتی نسبت به اتومبیل موردنظر دارد یا خیر و از فردی که اتومبیل مذکور رسماً بنام او است در این مورد تحقیق نشده است. (رجوع به صفحات 97 و 98) از آقایان ی.ت. و الف.م. بدون قید تاریخ تحقیق شد معلوم نیست آیا از آنان در حضور طرفین یا حداقل با حضور خواهان تحقیق شده است یا خیر؟ (صفحات 99 و 100) بنا به مراتب به لحاظ نقایص مذکور و تطبیق مورد با بندهای 2 و 3 و 5 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه فرجام خواسته رفع نواقص مذکور و رسیدگی مجدد به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی به همان دادگاه محترم صادرکننده رأی منقوض ارجاع می شود. مستشاران شعبه 1 دیوان عالی کشور حیدری قاسمی ـ کیقبادی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی مطالبه همزمان شرط تنصیف و اجرت المثل در تاریخ 14 مرداد 1393، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی کرد که در آن ی. ا. ط. درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش با همسر خود را مطرح نمود. خواهان به مشکلات جدی در زندگی مشترک اشاره کرده و با استناد به رای غیرقطعی محکومیت به پرداخت مهریه، درخواست طلاق خلع و اجرای صیغه طلاق را ارائه داد. طرف مقابل به این درخواست اعتراض کرده و خواهان اجرت المثل و تنصیف اموال شد. دادگاه بدوی با صدور گواهی عدم امکان سازش و تعیین اجرت المثل و تنصیف اموال به درخواست خواهان پاسخ داد. اما در مرحله تجدیدنظر، اعتراض خ. ن. ب. جهیزیه و تنصیف اموال رد گردید. پس از این مراحل، فرجام‌خواهی به دیوان عالی کشور ارائه شد. دیوان در رای خود، به نقایص موجود در رسیدگی‌های قبلی از جمله عدم بررسی مالکیت اتومبیل و نواقص در تحقیقات اشاره کرده و دادنامه تجدیدنظر را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه بدوی ارجاع داد. دیوان همچنین بر تطابق با مقررات قانونی تاکید کرده و تصریح نمود که طلاق به درخواست زوج از نوع رجعی است، نه طلاق خلع. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/05/14 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: مطالبه همزمان شرط تنصیف دارایی و اجرت المثل ایام زوجیت وجاهت قانونی ندارد بلکه در صورت وجود شرط تنصیف، زوجه بعدا طی دعوای جداگانه می‌تواند اجرت المثل را مطالبه کند. رای خلاصه جریان پرونده یکم- برابر مندرجات پرونده بدوی به کلاسه --- شعبه چهارم دادگاه عمومی حقوقی الف غرب 1 - در تاریخ 1391/08/29 آقای غ.ش. با ارائه د. ب. ط. خانم ف.ر. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش با پیوست کردن تصویر مصدق از رونوشت سند ازدواج شان به شماره ترتیب 4198 تاریخ وقوع و ثبت عقد 1387/09/22 تنظیمی در دفتر رسمی ثبت ازدواج شماره... و از رای غیرقطعی مبنی بر: محکومیت اش به پرداخت تعداد دویست عدد سکه به عنوان صداق د. ح. زوجه به نحو تقسیط به شرح مرقوم اعلام کرد: هرگز زندگی خوبی نداشتند زوجه به کرات اقدام به خودکشی کرد در سال 1390 با زخمی کردن گلوی خود با چاقو... موجب اذیت و آزار او شد و به لحاظ جراحات وارده قادر به تکلم نبود و با سُند غذا تغذیه می‌نماید فرزند مشترک ندارند برابر دادنامه ابرازی مهریه را وصول می کند تقاضای رسیدگی و صدور حکم به خواسته مزبور برای اجرای صیغه طلاق دارد. 2 - در وقت مقرر رسیدگی 1390/10/03 پس از تکرار دعوی و خواسته توسط خواهان، در پاسخ زوجه ضمن اعلام مخالفت با طلاق گفت: در مورد مهریه و نفقه رای صادرشده و جهیزیه در سند قید شد بعدا لیست آن را ارائه می کند درخواست اجرت المثل و تنصیف اموال را دارد باردار نیست... 4 - استشهادیه لیست جهیزیه زوجه که توسط عده ای تسجیل شد ضمیمه پرونده گردید به علاوه تصاویر آرایی مبنی بر: تعدیل تقسیط مهریه و ردّ اعتراض زوجه و محکومیت زوج به پرداخت نفقه معوقه و... نیز پیوست پرونده م. ب. نظریه تقویمی آقای کارشناس منتخب به مبلغ 1/200/000 ریال اجرت المثل نیز واصل و ضمیمه است (صفحات 1 لغایت 28 ) نظریه مذکور مورد اعتراض زوجه قرارگرفته او با ذکر اموال زوج درخواست رسیدگی نمود. قرار ارجاع امر به هیات سه نفری از کارشناسان رسمی دادگستری صادر و اعضای هیات نیز انتخاب شدند که اجرت المثل را به مبلغ بیست میلیون ریال تقویم نمودند (صفحات 29 لغایت 56 ) 6 - در وقت مقرر رسیدگی 1391/09/14 از دو نفر گواه در مورد جهیزیه زوجه تحقیق شد و خوانده در مورد اموال زوج توضیح داد و اظهارات زوج در پاسخ اظهارات مذکور زوجه استماع شد در خصوص اموال زوج قرار تحقیق محلی صادر شد عضو مجری قرار در موقع اجرای قرار دو راس گاو را در اصطبل خواهان مشاهده کرد به علت درگیری طرفین محل را ترک نمود (صفحات 57 لغایت 96 ) طی دادنامه شماره --- - / 92 - 1392/12/07 با شرح دعوی و خواسته و جریان دادرسی و درج خلاصه اظهارات طرفین و عدم توفیق دادگاه و داوران در ایجاد سازش بین طرفین به استناد مقررات قانونی مندرج گواهی عدم امکان سازش برای طلاق خلع نوبت اول با پرداخت اجرت المثل و تنصیف اموال به شرح مرقوم صادر و ظرف مهلت قانونی قابل تجدیدنظرخواهی اعلام گردید (صفحات 125 لغایت 127 ) دوم - برابر دادنامه شماره --- - / 93 - 1393/02/06 در پرونده کلاسه --- شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان اعتراض زوج در مورد جهیزیه زوجه و تنصیف اموال (شامل دو راس گاو و مقدار مقید از یک دستگاه اتومبیل نیسان) غیرموجه تشخیص و ردّ دادنامه معترضٌ عنه تایید شد. سوم - آقای ک.ن. وکیل پ. ی. د. به وکالت از زوج ت. ن. خ. وکالت نامه و دادخواست فرجام خواهی ارائه کرد که در تاریخ 1393/03/13 ثبت شد بعد از ارائه و ثبت لایحه دفاعیه زوجه فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به کلاسه بالا ثبت و به شعبه اول دیوان عالی کشور ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش: عضو ممیز و اوراق پرونده درباره فرجام خواهی آقای غ.ش. با وکالت آقای ک.ن. مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور آقای غ.ش. به طرفیت خانم ف.ر. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش که برابر دادنامه بدوی به شماره مرقوم با صدور گواهی عدم امکان سازش به زوج اجازه مطلقه کردن زوجه به طلاق خلع نوبت اول با پرداخت اجرت المثل و تنصیف اموال و... به شرح مرقوم داده شد و با ردّ اعتراض نامبرده رای مزبور تاییدشده ن. ب. ا.: 1 - برابر مقررات تبصره 6 ذیل ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 1371/08/28 مجمع تشخیص مصلحت نظام در مورد حق الزحمه زوجه در صورت عدم امکان تصالح وفق شرط ضمن عقد... عمل می‌گردد و در صورت عدم وجود شرط مالی بین طرفین نوبت به تعیین اجرت المثل یا نحله می‌رسد لذا جمع بین تنصیف اموال و اجرت المثل برخلاف مقررات مرقوم و برخلاف روال عموم محاکم است هرچند زوجه می‌تواند با طرح دعوی حقوقی (تقدیم دادخواست) وفق تبصره ذیل ماده 336 قانون مدنی مطالبه اجرت المثل نماید. 2 - طلاق به درخواست زوج از نوع رجعی م. ب. نه طلاق خلع 3 - در مورد مالکیت اتومبیل موردنظر به ف. خ. و اینکه آیا پس از ازدواج و در طول زندگی مشترک تحصیل گردیده مستند دادگاه ذکر نشده است و پاسخ استعلام واصله حاکی از تعلق اتومبیل مذکور به فرد دیگری است تحقیق نشده آیا واقعا زوج مالکیتی نسبت به اتومبیل موردنظر دارد یا خیر و از فردی که اتومبیل مذکور رسما به نام او است در این مورد تحقیق نشده است. (رجوع به صفحات 97 و 98 ) از آقایان ی.ت. و الف.م. بدون قید تاریخ تحقیق شد معلوم نیست آیا از آنان در حضور طرفین یا حداقل با حضور خواهان تحقیق شده است یا خیر؟ (صفحات 99 و 100 ) بنا به مراتب به لحاظ نقایص مذکور و تطبیق مورد با بندهای 2 و 3 و 5 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه فرجام خواسته رفع نواقص مذکور و رسیدگی مجدد به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی به همان دادگاه محترم صادرکننده رای منقوض ارجاع می‌شود. مستشاران شعبه --- دیوان عالی کشور حیدری قاسمی - کیقبادی