مفهوم دستور زوج به زوجه به‌عنوان شرط استحقاق دریافت اجرت‌المثل

رأی دادگاه بدوی در خصوص دادخواست خانم و.پ. فرزند ت. به طرفیت آقای م.خ. فرزند س. به خواسته الزام خوانده به پرداخت اجرت المثل سنوات زندگی مشترک از تاریخ 18/5/52 لغایت 10/3/92 با جلب نظر کارشناس دادگاه ب. ت. ب. مجموع محتویات پرونده و نظر به احراز رابطه زوجیت برابر سند نکاحیه شماره ترتیب 3365 دفترخانه شماره . . . حوزه ثبت تهران و با عنایت به اظهارات ز. د. ج. مورخ 7/8/٩٢ مبنی بر اینکه کارهای منزل را وظیفه خود می دانسته و بدون اینکه قصد دریافت دستمزد از همسرش را داشته باشد انجام می داده لهذا قصد تبرع ایشان محرز گردیده خواسته وی را وارد ندانسته مستنداً به ماده ١٩٧ قانون آیین دادرسی مدنی و با مستفاد از متن تبصره الحاقی ماده ٣٣٦ قانون مدنی حکم به ردّ دعوی خواهان صادر می نماید. رأی دادگاه حضوری است و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی درمحاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. دادرس شعبه ٢٣٢ دادگاه عمومی خانواده تهران ـ قنبر نیا رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص دادخواست تجدیدنظرخواهی خانم و.پ. فرزند ت. نسبت به دادنامه شماره 9209970200200917-7/8/92 صادره از شعبه 232 دادگاه خانواده تهران در پرونده شماره 9209980200200554 متضمن حکم به ردّ دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زندگی مشترک ب. ت. ب. بررسی و مداقه در جمیع اوراق پرونده همان طوری که در قواعد عمومی آمده عمل عامل در صورتی اجرت دارد که به درخواست طرف دیگر باشد وگرنه به هر نوع عمل که شخص بنا بر صلاحدید خود انجام داده باشد اجرت تعلق نمی گیرد ثانیاً قانون گذار قید دستور زوج در تبصره قانون مقررات مربوط به طلاق ملحوظ کرده و با گذاشتن این شرط استحقاق اجرت المثل زوجه احراز دستور زوج را لازم دانسته است لیکن مراد از دستور فرمان صریح نیست بلکه منظور درخواست زوج است به هر نحو که ابرازشده باشد و انتظار و توقعی که مرد از همسرش در بدو ورود به منزل به طبخ غذا و نظافت و اداره خانه دارد و همین امر انگیزه انجام کار خانه بوده و می تواند تأمین کننده درخواست زوج باشد بناء علی هذا دادگاه حکم دادگاه بدوی را قرار تلقی و به استناد ماده 353 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی نقض و نهایتاً پرونده جهت رسیدگی ماهوی به شعبه 232 دادگاه خانواده تهران اعاده می گردد رأی صادره به استناد ماده 365 قانون معنون قطعی است. رئیس شعبه 2 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشاران دادگاه سیفی ـ ارژنگی ـ موسوی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی مفهوم دستور زوج به زوجه به عنوان شرط استحقاق دریافت اجرت المثل در تاریخ 23 بهمن 1392، دادگاه بدوی به دعوی مربوط به الزام به پرداخت اجرت المثل سنوات زندگی مشترک از تاریخ 18 مرداد 1352 تا 10 اسفند 1392 رسیدگی نمود. دادگاه با استناد به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی و تبصره الحاقی ماده 336 قانون مدنی، به این نتیجه رسید که مسئولیت‌های خانه به‌طور داوطلبانه و بدون قصد دریافت دستمزد بر عهده زوجه بوده و بنابراین خواسته مطرح شده را وارد ندانست و دعوی را رد کرد. رای صادره قابلیت تجدیدنظر در مهلت بیست روز را داشت. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با بررسی مجدد پرونده، به این نتیجه رسید که اجرت المثل تنها در صورتی تعلق می‌گیرد که عمل به درخواست زوج به انجام رسیده باشد و به همین دلیل حکم دادگاه بدوی را نقض و پرونده را جهت رسیدگی ماهوی به دادگاه خانواده تهران ارجاع داد. این تصمیم بر اساس ماده 353 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی اتخاذ گردید و به استناد ماده 365 قانون مذکور، رای صادره قطعی اعلام شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/11/23 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: مراد از دستور زوج به عنوان شرط تعلق اجرت المثل فرمان صریح نیست بلکه درخواست زوج به هر نحو که ابرازشده باشد و انتظار و توقع مرد از همسرش در بدو ورود به منزل به طبخ غذا و نظافت و اداره خانه، موجب استحقاق زن به دریافت اجرت المثل کارهای خانه است. در خصوص دادخواست خانم و.پ. فرزند ت. به طرفیت آقای م.خ. فرزند س. به خواسته الزام خوانده به پرداخت اجرت المثل سنوات زندگی مشترک از تاریخ 18/5/52 لغایت 10/3/92 با جلب نظر کارشناس دادگاه ب. ت. ب. مجموع محتویات پرونده و نظر به احراز رابطه زوجیت برابر سند نکاحیه شماره ترتیب 3365 دفترخانه شماره... حوزه ثبت تهران و با عنایت به اظهارات ز. د. ج. مورخ 7/8/92 مبنی بر اینکه کارهای منزل را وظیفه خود می دانسته و بدون اینکه قصد دریافت دستمزد از همسرش را داشته باشد انجام می داده لهذا قصد تبرع ایشان محرز گردیده خواسته وی را وارد ندانسته مستندا به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی و با مستفاد از متن تبصره الحاقی ماده 336 قانون مدنی حکم به ردّ دعوی خواهان صادر می‌نماید. رای دادگاه حضوری است و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی درمحاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. دادرس شعبه --- دادگاه عمومی خانواده تهران - قنبر نیا رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص دادخواست تجدیدنظرخواهی خانم و.پ. فرزند ت. نسبت به دادنامه شماره --- - 7/8/92 صادره از شعبه --- دادگاه خانواده تهران در پرونده شماره 9209980200200554 متضمن حکم به ردّ دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زندگی مشترک ب. ت. ب. بررسی و مداقه در جمیع اوراق پرونده همان طوری که در قواعد عمومی آمده عمل عامل در صورتی اجرت دارد که به درخواست طرف دیگر باشد وگرنه به هر نوع عمل که شخص بنا بر صلاحدید خود انجام داده باشد اجرت تعلق نمی گیرد ثانیا قانون گذار قید دستور زوج در تبصره قانون مقررات مربوط به طلاق ملحوظ کرده و با گذاشتن این شرط استحقاق اجرت المثل زوجه احراز دستور زوج را لازم دانسته است لیکن مراد از دستور فرمان صریح نیست بلکه منظور درخواست زوج است به هر نحو که ابرازشده باشد و انتظار و توقعی که مرد از همسرش در بدو ورود به منزل به طبخ غذا و نظافت و اداره خانه دارد و همین امر انگیزه انجام کار خانه بوده و می‌تواند تامین کننده درخواست زوج باشد بناء علی هذا دادگاه حکم دادگاه بدوی را قرار تلقی و به استناد ماده 353 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نقض و نهایتا پرونده جهت رسیدگی ماهوی به شعبه --- دادگاه خانواده تهران اعاده می‌گردد رای صادره به استناد ماده 365 قانون معنون قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشاران دادگاه سیفی - ارژنگی - موسوی