رأی
نحوه طرح دعوای مطالبه خسارت ناشی از اقدامات واحدهای دولتی و مأموران واحدهای مزبور
مقدمه
نحوه طرح دعوای مطالبه خسارت ناشی از اقدامات واحدهای دولتی و مأموران واحدهای مزبور
خ. م.:
در صورتجلسه نشست قضایی مورخ 5 خرداد 1384، موضوع بررسی نحوه طرح دعوای مطالبه خسارت ناشی از اقدامات واحدهای دولتی و ماموران آنها مورد بحث قرار گرفت. پرسشهای اصلی شامل این موارد بود: صحت طرح دعوا بر اساس تبصره یک ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری، قابلیت مطالبه خسارات ناشی از اقدامات دولت و ضرورت اثبات تقصیر خوانده قبل از اقامه دعوا در دادگاه. نظر هیات عالی بر این بود که طرح دعوا در محاکم ابتدا غیرقابل استماع است و خواهان باید ابتدا شکایت خود را در دیوان عدالت اداری مطرح کند. پس از دریافت رای دیوان، او میتواند نسبت به طرح دعوای مطالبه خسارت در دادگاه اقدام نماید. این نظر بر این نکته تاکید دارد که خسارات ناشی از اقدامات دولت و ماموران آن در صورت تخلف از قوانین و مقررات قابل مطالبه است. در مقابل، نظر اتفاقی بیان میکند که خسارات ناشی از اقدامات یک اداره دولتی باید توسط عامل ورود خسارت جبران شود و در صورتی که خواهان از اشخاص عمومی و دولتی نباشد، دعوا به درستی طرح شده است. همچنین، این نظر تصریح میکند که برای جبران خسارات ناشی از اقدامات اداری، ابتدا باید در دیوان عدالت اداری شکایت شده و تقصیر اثبات گردد؛ در غیر این صورت، دادگاه قرار عدم استماع دعوا را صادر خواهد کرد.موضوع
نحوه طرح دعوای مطالبه خسارت ناشی از اقدامات واحدهای دولتی و مأموران واحدهای مزبورپرسش
خواهان دعوایی به خواسته مطالبه خسارت ناشی از اقدامات یک اداره دولتی علیه آن اداره
طرح کرده است. اولاً: آیا دعوا ب. ت. ب.
تبصره یک ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری به
درستی طرح شده است؟ ثانیاً: خسارات ناشی از کدام اقدام دولت یا مأمورین آن قابل
مطالبه است؟ ثالثاً: در صورت ضرورت اثبات تقصیر خوانده در دیوان عدالت اداری قبل از
اقامه دعوا در دادگاه، تصمیم دادگاه در دعوای مطروحه چه خواهد بود؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال مطابق تبصره 1 ماده 11 قانون دیوان
عدالت اداری تعیین میزان خسارت وارده از ناحیه موسسات و اشخاص مذکور
در بندهای (1 (و (2 (ماده مرقوم پس از تصدیق دیوان، به عهده دادگاه عمومی است، لذا
طرح دعوا ابتداء در محاکم مبنی بر مطالبه خسارات ناشی از اقدامات اداره دولتی قابلیت
استماع ندارد و خواهان باید بدواً با طرح شکایت در دیوان عدالت اداری، تحصیل رأی
دیوان دایر بر ورود شکایت و تصدیق آن را کسب کند و سپس اقدام به طرح دعوای
مطالبه خسارت وارده در دادگاه نماید. بنابراین، در فرض سوال دعوای خواهان به کیفیت
مطروحه قایل استماع نبوده و مردود است. مطابق بندهای مندرج در ذیل ماده موصوف،
خسارات حاصل از تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی و مأمورین واحدهای مذکور، در
امور راجع به وظایف آنها یا تجاوز و سوء استفاده از اختیارات یا تخلف از اجرای قوانین
و مقررات یا خودداری از انجام وظایفی که موجب تضییع حقوق اشخاص میشود، قابل
مطالبه است
نظر اتفاقی
اولاً خسارات ناشی از اقدامات یک اداره دولتی نیز همانند سایر اشخاص حقوقی، باید توسط
عامل ورود خسارت جبران شود فلذا منعی در اقامه دعوا علیه یک اداره دولتی در دادگستری
وجود ندارد. در صورتی که عامل زیان، از کارکنان اداره دولتی باشد که تقصیر شخصی نامبرده
موجب ورود خسارت شده باشد، خود شخص نامبرده مسئول جبران خسارت خواهد بود.
مضافاً اینکه آن چه در صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار دارد عبارت از اقداماتی است که
دولت یا کارکنان آن در حیطه وظایف اداری خود انجام میدهند و موجب ورود خسارت به
مردم میشوند. بنابراین، به شرط اینکه خواهان از اشخاص عمومی و دولتی نباشد و دعوا هم
علیه دولت نباشد به درستی طرح شده است. ثانیاً، خسارات ناشی از اقدامات اداری و عمومی
دولت و کارکنان آن قابل مطالبه در دادگاهها نیست بلکه در این موارد، شاکی یا خواهان باید
ابتدا به دیوان عدالت اداری شکایت کرده و پس از اثبات تقصیر اداره خوانده، در دیوان عدالت
اداری وفق تبصره ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری در مورد تعیین میزان خسارت و دریافت
آن به دادگاهها مراجعه کند. به عبارت دیگر در مورد اعمال حاکمت دولت، خواهان باید ابتدا
تقصیر اداره خوانده را در دیوان عدالت اداری اثبات کند در غیر این صورت، دادگاه قرار عدم
استماع دعوا را صادر خواهد کرد. در صورتی که خسارات مورد مطالبه ناشی از اعمال تصدی
دولت و یا ناشی از روابط حقوقی خواهان با خوانده باشد دعوا بدواً قابل طرح در دادگاههای
دادگستری است.موارد مرتبط 40
آرای مرتبط 37
-
رأی
هماستناد
اعتراض به رأی هیئت تجدیدنظر تشخیص مطالبات تأمین اجتماعی
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
تبدیل وضعیت از شرکتی به قراردادی
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
مرجع تأمین هزینه های درمانی ایثارگران
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 647 مورخ 1401/09/14 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
ماده 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 353 مورخ 1378/09/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
صلاحیت کمیسیون های پزشکی در قید تاریخ شروع بیماری
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 271 مورخ 1399/02/16 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 60 تا 62 مورخ 1394/01/31 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 91 مورخ 1377/05/03 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1784 مورخ 1397/08/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
تکلیف تهیه ابزارهای احراز تخلف ساختمانی
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 499 مورخ 1383/10/06 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
مسئول پرداخت هزینه تغییر صندوق بازنشستگی
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
تغییر کاربری در کمیسیون ماده 5 قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
مواد 11 و 30 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 75 مورخ 1370/06/26 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
جمعیت هلال احمر
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
اخراج کارمند به جهت اعتیاد مستند به ظاهر و رفتار
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 896 مورخ 1396/09/14 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
مراجع تأمین هزینه های درمانی ایثارگران
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
شرط احتساب ایام خدمت وظیفه جزء سنوات پرداخت بیمه
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2313 تا 2315 مورخ 1398/07/30 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1374 مورخ 1399/10/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
مرجع تأمین هزینه درمانی ایثارگران شاغل و غیرشاغل
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1374 مورخ 1397/06/06 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
خواندگان دعاوی بیمه مطروح در دیوان
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
احتساب خدمت سربازی به عنوان سابقه بیمهای و رد الزام پرداخت حق بیمه توسط دیوان عدالت اداری
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 76 تا 79 مورخ 1370/07/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 11 و تبصره 1 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1029 مورخ 1399/09/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 11 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 99 مورخ 1369/04/05 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
سابقه بیمه مدت خدمت نظام وظیفه
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
شرط احتساب مدت خدمت سربازی در سابقه بیمه
مواد 10 و 11 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
نحوه احتساب سابقه در مشاغل سخت و زیان آور
مواد 10 و 11 و 65 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
بیمه و بازنشستگیِ کارمندان غیر رسمی- غیرنظامی ارتش
ماده 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 1323 مورخ 1397/05/23 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صاد
-
رأی
هماستناد
مرجع پرداخت حقوق و مزایای ایام مرخصی زایمان
مواد 11 و 63 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به الزام تامین
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 5 مورخ 1363/03/01 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری مصوب چهارم بهمن ماه 1360 مصادیق واحدهای د
-
رأی
هماستناد
رای شماره 96 مورخ 1376/07/19 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری قرار ندارد رسیدگی به تصمیمات آن شورا به ت
نظریات مشورتی 2
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1898 مورخ 1400/02/11
ماده 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1404/145 مورخ 1404/06/03
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری در رابطه با قانون فهرست نهادها و موسسات ع
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 11 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری به درستی طرح شده است؟ ثانیا: خسارات ناشی
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
