نسبت میان اجرت‌المثل ایام زوجیت و نحله

رأی خلاصه جریان پرونده آقای ن.ی. فرزند ع. با وکالت آقایان ….ص. و الف.ز. د. ب. ط. خانم ص.ن. فرزند م. و به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش تقدیم کرده و توضیح داده اند موکل به موجب سند رسمی به شماره ترتیب 7440 مورخ 15/10/1379 دفتر ثبت ازدواج شماره . . . حوزه ثبت کرمانشاه خوانده را به عقد ازدواج دائمی خود درآورده است به لحاظ اختلاف شدید زوجین ادامه زندگی مشترک برای موکل میسر نیست به استناد ماده 1133 قانون مدنی درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را داریم. شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی کرمانشاه در وقت فوق العاده قرار ارجاع امر به داوری را صادر کرده است. سپس دادگاه با تعیین وقت رسیدگی در وقت مقرر با حضور احد از وکلای خواهان و خوانده تشکیل شده است وکیل خ. ت. د. است موکل در کاشان ساکن م. ب. و زندگی مشترک زوجین در کاشان بوده و یک مرتبه زوجه کلیه وسایل زندگی را جمع آوری نموده و به کرمانشاه می آید که حکم تمکین زوجه صادر و اجرائیه هم صادرشده است زوجه تمکین ننموده و در خصوص مهریه در شعبه 7 دادگاه خانواده تشکیل شده است در مورد نفقه زوجه در شورای حل اختلاف پرونده تشکیل داده که به واسطه عدم اجرای حکم تمکین ردّ شده است در مورد جهیزیه زوجه جهیزیه نداشته و در حال حاضر تمامی وسایل زندگی در اختیار زوجه است در مورد نحله و اجرت المثل موکل جوشکار است و اموالی ندارد ضمن اینکه چهار سال است زوجین جدا از یکدیگر زندگی می کنند در مورد تنصیف اموال نیز زوج بعد از ازدواج مالی اضافه ننموده است فرزندان مشترک 8 و 11 ساله و هر دو پسر هستند که در نزد مادر زندگی می کنند و زوج تقاضای حضانت برای خود را دارد. ز. ا. د. در مورد مهریه در شعبه 7 دادگاه پرونده دارم در مورد نفقه پرونده تشکیل ولی حکم محکومیتم صادرشده است 4 سال است جدا از هم زندگی می کنیم در مورد جهیزیه، جهیزیه داشته ام که الآن در اختیارم هست و مستهلک شده است در مورد اجرت المثل کارهای درون منزل را انجام داده ام با سؤال دادگاه پاسخ داده که در مورد اجرت المثل قصد اجرت و دستمزد نداشته ام ولی حاضر نیستم طلاق بگیرم پول هم نمی خواهم و بعد از ازدواج شوهرم هیچ اموالی اضافه نکرده است و الآن هم نمی دانم چِکار می کند و بچه ها نزد من هستند و بچه ها را به او نمی دهم و کل مهریه را در شعبه 7 دریافت کرده ام 0 داور زوج به شرح صفحه 24 پرونده و داور زوجه به شرح صفحه 25 پرونده نظریه خود را در مورد عدم توفیق در صلح و سازش زوجین اعلام کرده اند و داور ز. ا. د. زوجه کلیه حقوق خود ازجمله طلاجات و اجرت المثل ایام زندگی را می خواهد. شعبه سوم دادگاه خانواده کرمانشاه به موجب رأی شماره 349 مورخ 27/3/1392 در خصوص دعوی خ. ب. ش. فوق ب. ت. ب. اصرار زوج به طلاق زوجه و نظریه داوران مبنی بر عدم سازش زوجین به استناد مواد 1133 و 1143 و 1148 قانون مدنی و مواد 26 -27-29- 34 قانون حمایت خانواده گواهی عدم امکان سازش زوجین را صادر و به زوج اجازه داده که می تواند با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق با شرایط زیر زوجه را طلاق دهد 1- زوجه مهریه خود را قبلاً دریافت کرده است 2- به دلیل عدم تمکین زوجه و ناشزه بودن وی نامبرده مستحق نفقه نمی باشد 3- جهیزیه زوجه در اختیار و تحویل وی م. ب. 4- ب. ت. ب. اینکه زوجه بیان داشته در انجام کارهای درون منزل قصد دریافت دستمزد را نداشته و قصد تبرع وی محرز بوده اجرت المثل به او تعلق نمی گیرد 5- ب. ت. ب. تاریخ ازدواج زوجین در 31/6/87 (اشتباه است تاریخ ازدواج 15/9/79 م. ب.- عضو ممیّز) و اینکه طرفین بیان داشته اند زوجین چهار سال است جدای از یکدیگر زندگی می نمایند بابت نحله ایامی که زوجین با یکدیگر زندگی مشترک داشته اند ( تقریباً یک سال) زوج مبلغ ده میلیون ریال نحله باید به زوجه پرداخت نماید و . . . خانم ص.ن. با وکالت آقای ….الف. نسبت به دادنامه فوق الذکر در مورد اجرت المثل ایام زندگی مشترک و موارد دیگر نسبت به دادنامه یادشده تجدیدنظرخواهی به عمل آورده است که پس از پاسخ وکیل ت. ن. خ. شعبه بیستم دادگاه تجدیدنظر استان کرمانشاه به موجب رأی شماره 572-8/7/1392 اعتراض نامبرده را در اصل دعوی و صدور گواهی عدم امکان سازش وارد ندانسته ولی به لحاظ اینکه زن در منزل شوهر به رتق وفتق امور جاری منزل می پردازد و عرفاً برای کارهای موصوف توسط دیگران اجرت است و اینکه زوجه می گوید برای زندگی ام کرده ام یعنی به واقع خود را در عایدات و نمائات و محصول این زندگی با مرد به تمامی شریک و سهیم می داند هرچند رأساً قصد دریافت اجرت به معنای دستمزد نقدی که در پایان کار پرداخت می شود را نداشته باشد لذا این مقدار برای احراز قصد عدم تبرع به تأسی از اصل کافی است ازاین رو ب. ت. ب. مدت زندگی مشترک (نه سال) و نوع کارهایی که انجام داده است شصت میلیون ریال به عنوان اجرت المثل به علاوه ده میلیون ریال بابت نحله تعیین می شود زوج بیش از جاری نمودن صیغه طلاق ملزم به تأدیه آن د. ح. زوجه است لذا با ردّ اعتراض و اصلاح رأی به شرح فوق نتیجتاً آن را تأیید کرده است. خانم ص.ن. فرزند م. و همچنین آقای ن.ی. با وکالت آقای ….ص. نسبت به دادنامه فوق الذکر فرجام خواهی به عمل آورده اند فرجام خواهی زوجه در مورد ادامه زندگی مشترک به لحاظ وجود فرزندان و فرجام خواهی زوج در مورد تعیین اجرت المثل م. ب. که پس از ارسال نسخه ثانی دادخواست فرجامی و ضمایم برای فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضییه به هنگام شور قرائت می شود. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 572-8/7/1392 شعبه 20 دادگاه تجدیدنظر استان کرمانشاه مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی از جهات زیر وارد و پرونده دارای نواقص تحقیقاتی است زیرا: اولاً: تعیین اجرت المثل توأم با نحله منطبق با موازین و مقررات قانونی نبوده است و با تعیین اجرت المثل تعیین نحله که بر اساس صراحت بند ب تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق که به موجب بند 8 ماده 58 قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/1391 به قوت خود باقی است موجب قانونی نداشته است و باید حذف گردد. ثانیاً: به موجب تبصره ماده 336 قانون مدنی در مورد تعیین اجرت المثل ایام زوجیت که در ماده 29 قانون حمایت خانواده فوق الذکر به آن تصریح شده است اجرت المثل به زوجه تعلق می گیرد و دادگاه باید پس از تعیین آن نسبت به صدور گواهی عدم امکان سازش یا حکم طلاق اقدام نماید النهایه تعیین اجرت المثل نیاز به ارجاع امر به کارشناس دارد و تعیین میزان آن رأساً از سوی دادگاه برخلاف تعیین میزان نحله که به نظر دادگاه است موجه نبوده است ضرورت داشته دادگاه ب. ر. م. قانونی و ارجاع امر به کارشناس میزان اجرت المثل ایام زندگی مشترک را که به مدت طولانی بوده است توسط کارشناس معین و پس از ابلاغ نظریه کارشناس به طرفین دعوی و رسیدگی به اعتراض نسبت به تعیین اجرت المثل بر اساس نظریه کارشناس یا کارشناسان اقدام نماید. لذا بنا به جهات فوق و به لحاظ نقص تحقیقات به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی و با قبول فرجام خواهی زوجین رأی فرجام خواسته را نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه 20 دادگاه محترم تجدیدنظر استان کرمانشاه ارجاع می گردد. رئیس شعبه 12 دیوان عالی کشور ـ مستشار طیبی ـ اسلامی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نسبت میان اجرت المثل ایام زوجیت و نحله در تاریخ 27 اردیبهشت 1393، دادنامه‌ای در خصوص صدور گواهی عدم امکان سازش میان زوجین صادر گردید. خ. ب. ا. به ماده 1133 قانون مدنی، اعلام نمود که به دلیل وجود اختلافات شدید، ادامه زندگی مشترک غیرممکن است. در ابتدا، دادگاه اقدام به صدور قرار ارجاع به داوری نمود، اما پس از عدم موفقیت در صلح و سازش، گواهی عدم امکان سازش صادر و شرایط طلاق تعیین گردید. ز. ن. ب. این رای تجدیدنظرخواهی کرد و در این مرحله، دادگاه تجدیدنظر به تعیین اجرت المثل و نحله پرداخته و مبلغی را برای آن مشخص نمود. هر یک از طرفین نیز اقدام به فرجام‌خواهی کردند و دیوان عالی کشور، فرجام‌خواهی آن‌ها را به دلیل نواقص تحقیقاتی و عدم رعایت مقررات قانونی در تعیین اجرت المثل و نحله تایید نمود. دیوان عالی کشور با استناد به بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی، رای تجدیدنظر را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه تجدیدنظر استان مربوطه ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/02/27 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: تعیین اجرت المثل ایام زوجیت توام با نحله صحیح نیست. همچنین میزان اجرت المثل ایام زوجیت توسط کارشناس تعیین می‌شود، برخلاف نحله که توسط دادگاه تعیین می‌شود. رای خلاصه جریان پرونده آقای ن.ی. فرزند ع. با وکالت آقایان ….ص. و الف.ز. د. ب. ط. خانم ص.ن. فرزند م. و به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش تقدیم کرده و توضیح داده اند موکل به موجب سند رسمی به شماره ترتیب 7440 مورخ 1379/10/15 دفتر ثبت ازدواج شماره... حوزه ثبت کرمانشاه خوانده را به عقد ازدواج دائمی خود درآورده است به لحاظ اختلاف شدید زوجین ادامه زندگی مشترک برای موکل میسر نیست به استناد ماده 1133 قانون مدنی درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را داریم. شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی کرمانشاه در وقت فوق العاده قرار ارجاع امر به داوری را صادر کرده است. سپس دادگاه با تعیین وقت رسیدگی در وقت مقرر با حضور احد از وکلای خواهان و خوانده تشکیل شده است وکیل خ. ت. د. است موکل در کاشان ساکن م. ب. و زندگی مشترک زوجین در کاشان بوده و یک مرتبه زوجه کلیه وسایل زندگی را جمع آوری نموده و به کرمانشاه می آید که حکم تمکین زوجه صادر و اجراییه هم صادرشده است زوجه تمکین ننموده و در خصوص مهریه در شعبه --- دادگاه خانواده تشکیل شده است در مورد نفقه زوجه در شورای حل اختلاف پرونده تشکیل داده که به واسطه عدم اجرای حکم تمکین ردّ شده است در مورد جهیزیه زوجه جهیزیه نداشته و در حال حاضر تمامی وسایل زندگی در اختیار زوجه است در مورد نحله و اجرت المثل موکل جوشکار است و اموالی ندارد ضمن اینکه چهار سال است زوجین جدا از یکدیگر زندگی می کنند در مورد تنصیف اموال نیز زوج بعد از ازدواج مالی اضافه ننموده است فرزندان مشترک 8 و 11 ساله و هر دو پسر هستند که در نزد مادر زندگی می کنند و زوج تقاضای حضانت برای خود را دارد. ز. ا. د. در مورد مهریه در شعبه --- دادگاه پرونده دارم در مورد نفقه پرونده تشکیل ولی حکم محکومیتم صادرشده است 4 سال است جدا از هم زندگی می کنیم در مورد جهیزیه، جهیزیه داشته ام که الان در اختیارم هست و مستهلک شده است در مورد اجرت المثل کارهای درون منزل را انجام داده ام با سوال دادگاه پاسخ داده که در مورد اجرت المثل قصد اجرت و دستمزد نداشته ام ولی حاضر نیستم طلاق بگیرم پول هم نمی خواهم و بعد از ازدواج شوهرم هیچ اموالی اضافه نکرده است و الان هم نمی دانم چِکار می کند و بچه ها نزد من هستند و بچه ها را به او نمی دهم و کل مهریه را در شعبه --- دریافت کرده ام 0 داور زوج به شرح صفحه 24 پرونده و داور زوجه به شرح صفحه 25 پرونده نظریه خود را در مورد عدم توفیق در صلح و سازش زوجین اعلام کرده اند و داور ز. ا. د. زوجه کلیه حقوق خود ازجمله طلاجات و اجرت المثل ایام زندگی را می خواهد. شعبه سوم دادگاه خانواده کرمانشاه به موجب رای شماره --- مورخ 1392/03/27 در خصوص دعوی خ. ب. ش. فوق ب. ت. ب. اصرار زوج به طلاق زوجه و نظریه داوران مبنی بر عدم سازش زوجین به استناد مواد 1133 و 1143 و 1148 قانون مدنی و مواد 26 - 27 - 29 - 34 قانون حمایت خانواده گواهی عدم امکان سازش زوجین را صادر و به زوج اجازه داده که می‌تواند با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق با شرایط زیر زوجه را طلاق دهد 1 - زوجه مهریه خود را قبلا دریافت کرده است 2 - به دلیل عدم تمکین زوجه و ناشزه بودن وی نامبرده مستحق نفقه نمی‌باشد 3 - جهیزیه زوجه در اختیار و تحویل وی م. ب. 4 - ب. ت. ب. اینکه زوجه بیان داشته در انجام کارهای درون منزل قصد دریافت دستمزد را نداشته و قصد تبرع وی محرز بوده اجرت المثل به او تعلق نمی گیرد 5 - ب. ت. ب. تاریخ ازدواج زوجین در 31/6/87 (اشتباه است تاریخ ازدواج 15/9/79 م. ب.- عضو ممیّز) و اینکه طرفین بیان داشته اند زوجین چهار سال است جدای از یکدیگر زندگی می نمایند بابت نحله ایامی که زوجین با یکدیگر زندگی مشترک داشته اند (تقریبا یک سال) زوج مبلغ ده میلیون ریال نحله باید به زوجه پرداخت نماید و... خانم ص.ن. با وکالت آقای ….الف. نسبت به دادنامه فوق الذکر در مورد اجرت المثل ایام زندگی مشترک و موارد دیگر نسبت به دادنامه یادشده تجدیدنظرخواهی به عمل آورده است که پس از پاسخ وکیل ت. ن. خ. شعبه بیستم دادگاه تجدیدنظر استان کرمانشاه به موجب رای شماره --- - 1392/07/08 اعتراض نامبرده را در اصل دعوی و صدور گواهی عدم امکان سازش وارد ندانسته ولی به لحاظ اینکه زن در منزل شوهر به رتق وفتق امور جاری منزل می پردازد و عرفا برای کارهای موصوف توسط دیگران اجرت است و اینکه زوجه می گوید برای زندگی ام کرده ام یعنی به واقع خود را در عایدات و نمائات و محصول این زندگی با مرد به تمامی شریک و سهیم می داند هرچند راسا قصد دریافت اجرت به معنای دستمزد نقدی که در پایان کار پرداخت می‌شود را نداشته باشد لذا این مقدار برای احراز قصد عدم تبرع به تاسی از اصل کافی است ازاین رو ب. ت. ب. مدت زندگی مشترک (نه سال) و نوع کارهایی که انجام داده است شصت میلیون ریال به عنوان اجرت المثل به علاوه ده میلیون ریال بابت نحله تعیین می‌شود زوج بیش از جاری نمودن صیغه طلاق ملزم به تادیه آن د. ح. زوجه است لذا با ردّ اعتراض و اصلاح رای به شرح فوق نتیجتا آن را تایید کرده است. خانم ص.ن. فرزند م. و همچنین آقای ن.ی. با وکالت آقای ….ص. نسبت به دادنامه فوق الذکر فرجام خواهی به عمل آورده اند فرجام خواهی زوجه در مورد ادامه زندگی مشترک به لحاظ وجود فرزندان و فرجام خواهی زوج در مورد تعیین اجرت المثل م. ب. که پس از ارسال نسخه ثانی دادخواست فرجامی و ضمایم برای فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضییه به هنگام شور قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 1392/07/08 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان کرمانشاه مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور اولا: تعیین اجرت المثل توام با نحله منطبق با موازین و مقررات قانونی نبوده است و با تعیین اجرت المثل تعیین نحله که بر اساس صراحت بند ب تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق که به موجب بند 8 ماده 58 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01 به قوت خود باقی است موجب قانونی نداشته است و باید حذف گردد. ثانیا: به موجب تبصره ماده 336 قانون مدنی در مورد تعیین اجرت المثل ایام زوجیت که در ماده 29 قانون حمایت خانواده فوق الذکر به آن تصریح شده است اجرت المثل به زوجه تعلق می‌گیرد و دادگاه باید پس از تعیین آن نسبت به صدور گواهی عدم امکان سازش یا حکم طلاق اقدام نماید النهایه تعیین اجرت المثل نیاز به ارجاع امر به کارشناس دارد و تعیین میزان آن راسا از سوی دادگاه برخلاف تعیین میزان نحله که به نظر دادگاه است موجه نبوده است ضرورت داشته دادگاه ب. ر. م. قانونی و ارجاع امر به کارشناس میزان اجرت المثل ایام زندگی مشترک را که به مدت طولانی بوده است توسط کارشناس معین و پس از ابلاغ نظریه کارشناس به طرفین دعوی و رسیدگی به اعتراض نسبت به تعیین اجرت المثل بر اساس نظریه کارشناس یا کارشناسان اقدام نماید. لذا بنا به جهات فوق و به لحاظ نقص تحقیقات به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی و با قبول فرجام خواهی زوجین رای فرجام خواسته را نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه --- دادگاه محترم تجدیدنظر استان کرمانشاه ارجاع می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار