قانون
قانون الحاق تشریفات (پروتکل) آمادگی، واکنش و همکاری منطقهای در مبارزه با سوانح آلودگی نفتی الحاقی به کنوانسیون چهارچوب حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر با اصلاحات و الحاقات بعد
قانون الحاق تشريفات (پروتكل) آمادگي، واكنش و همكاري منطقهاي در مبارزه با سوانح آلودگي نفتي الحاقي به كنوانسيون چهارچوب حفاظت از محيط زيست دريايي درياي خزر
مصوب 1391,05,15
با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده ـ تشريفات (پروتكل) آمادگي، واكنش و همكاري منطقهاي در مبارزه با سوانح آلودگي نفتي الحاقي به كنوانسيون چهارچوب حفاظت از محيطزيست دريايي درياي خزر به شرح پيوست تصويب و به دولت جمهوري اسلامي ايران اجازه داده ميشود اسناد تصويب را نزد امين اسناد توديع نمايد.
تبصره ـ رعايت اصل يكصد و سي و نهم (139) قانون اساسي در اجراي ماده (16) و اصل هفتاد و هفتم (77) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران در اجراي ماده (18) اين تشريفات (پروتكل) الزامي است.
بسم اللهالرحمنالرحيم
تشريفات (پروتكل) آمادگي، واكنش و همكاري منطقهاي در مبارزه با سوانح آلودگي نفتي الحاقي به كنوانسيون چهارچوب حفاظت از محيطزيست دريايي درياي خزر
مقدمه
دولتهاي ساحلي درياي خزر:
جمهوري آذربايجان
جمهوري اسلامي ايران
جمهوري قزاقستان
فدراسيون روسيه
تركمنستان
كه از اين پس «طرفهاي متعاهد» خوانده ميشوند،
و عضو كنوانسيون چهارچوب حفاظت از محيطزيست دريايي دريايخزر، منعقده در تهران، جمهوري اسلامي ايران، به تاريخ13/8/1382 هجريشمسي (4 نوامبر 2003 ميلادي) ميباشند، كه از اين پس«كنوانسيون» خوانده ميشود؛
با اعلام تعهد به اجراي مقررات مربوط كنوانسيون؛
با تـصديق اينكه آلودگي درياي خزر با نفـت و سوانح آلودگي نفتي در دريا، محيطزيست دريايي را تهديد ميكند؛
با تصديق اينكه در صورت بروز سوانح آلودگي نفتي ناشي از كشتيها، خطوط لوله، سكوهاي ثابت و شناور، و چاههاي متروك و منابع آلودگي مستقر در خشكي، اقدامات ويژهاي ضرورت پيدا خواهد كرد؛
با عزم به اينكه در صورت بروز سوانح آلودگي نفتي در دريا به منظور كاهش صدمات ناشي از چنين حادثهاي، فوري و بهطور مؤثر وارد عمل شوند؛
با تأكيد بر اهميت آمادهسازي واقعي در سطح ملي براي مقابله با سوانح آلودگي نفتي در دريا؛
همچنين با تصديق اهميت نهادينه شدن همياري متقابل و همكاري بينالمللي بين طرفهاي متعاهد؛
همچنين با تأكيد بر اهميت اقداماتي كه بهصورت انفرادي و مشترك به منظور به حداقل رساندن خطرات سوانح آلودگي نفتي در درياي خزر صورت گرفته است؛
ب. ت. ب. موافقتنامههاي منطقهاي در ساير مناطق جهان كه هدف آنها مساعدت در مواقع سوانح آلودگي نفتي دريايي است؛
با در نظر گرفتن قصد طرفهاي متعاهد مبني بر حفاظت از محيطزيست دريايي و مناطق ساحلي در برابر آلودگي نفتي؛
همچنين با در نظر گرفتن كنوانسيونهاي بينالمللي مربوط و به ويژه كنوانسيونهاي راجع به آمادهسازي، و واكنش نسبت به سوانح آلودگي نفتي و مسؤوليت و جبران خسارت صدمات ناشي از آلودگي؛
با ابراز تمايل به توسعه هر چه بيشتر همكاري و كمك متقابل بين طرفهاي متعاهد در مقابله با آلودگي نفتي درياي خزر؛
به ترتيب زير موافقت نمودند:
بخش اول ـ مقررات عمومي
ماده 1 ـ كاربرد اصطلاحات
از نظر اين تشريفات (پروتكل)
الف ـ «سانحه آلودگي نفتي» از جمله «حوادث آلودگي نفتي» به معني واقعه يا سلسله وقايعي با منشأ يكسان است كه به تخليه نفت منجر شده يا بتواند منجر شود و محيطزيست دريايي يا خطوط ساحلي را تهديد نموده يا بتواند تهديد نمايد و اقدام اضطراري يا واكنش فوري ديگري را ايجاب نمايد.
ب ـ «نفت» به معني نفت به هر شكل از قبيل نفت خام، نفت سوخت، لجن نفت، ضايعات نفت، و فرآوردههاي تصفيه شده ميباشد.
پ ـ «كشتي» به معني شناور از هر نوع، از جمله هواناو (هاوركرافت)، قايقهاي پرنده (هيدروفويل)، زيردرياييها، و قايقهايي ميباشد كه يدك كشيده شده يا خود متحرك باشند و در محيطزيست دريايي عمل ميكنند.
ت ـ «واحد فراساحلي» به معني هرگونه سكو يا سازههاي ساخت دست بشر در مناطق فراساحل، اعم از تأسيسات يا سازههاي ثابت يا شناور فراساحلي كه به عمليات كاوش، بهرهبرداري يا توليد منابع هيدروكربني يا تخليه يا بارگيري اين منابع اختصاص دارند.
ث ـ «بنادر دريايي و تأسيسات مرتبط با نفت» به معني هر گونه تأسيساتي از جمله بنادر دريايي، پايانههاي نفتي، خطوط لوله و هر نوع تأسيسات مرتبط با نفت است كه در معرض خطر سانحه آلودگي نفتي باشد.
ج ـ «مقام صالح ملي» به معني مقام ملي منصوب از سوي هر طرف متعاهد است كه مسؤوليت آمادهسازي و واكنش نسبت به سوانح آلودگي نفتي را عهدهدار است و همچنين مسؤول اجراء و تحقق تعهدات مندرج در اين پروتكل ميباشد.
ماده 2 ـ دامنه شمول
منطقهاي كه اين تشريفات (پروتكل) در مورد آن اعمال ميشود، عبارت است از محيطزيست دريايي درياي خزر با در نظر گرفتن تغييرات سطح آب آن، اراضياي كه به علت نزديكي به دريا تأثير پذيرفتهاند و آلودگي نفتي دريايي ناشي از منابع مستقر در خشكي است.
ماده 3 ـ هدف
هدف اين تشريفات (پروتكل) تحقق اقدامات منطقهاي به منظور آمادگي، واكنش و همكاري براي حفاظت از درياي خزر در قبال آلودگي نفتي ناشي از فعاليتهاي مذكور در مواد(8) و (9) كنوانسيون و آلودگي نفتي ناشي از منابع مستقر در خشكي ميباشد.
ماده 4 ـ مقررات عمومي
1ـ طرفهاي متعاهد به صورت انفرادي يا مشترك تمام اقدامات براي آمادگي و واكنش نسبت به سوانح آلودگي نفتي را كه براي اجراي اين پروتكل ضرورت دارد، انجام خواهند داد.
2ـ طرفهاي متعاهد به صورت مشترك دستورالعملهايي را براي جنبههاي عملي، عملياتي و فني اقدام مشترك، تدوين و وضع خواهند كرد.
3ـ طرفهاي متعاهد سازوكاري منطقهاي را ايجاد خواهند كرد. آييننامههاي مربوط به اين سازوكار در اجلاس طرفهاي متعاهد بررسي و متعاقباً تصويب خواهد شد.
4 ـ از نظر اجراي عملياتي اين تشريفات (پروتكل)، طرح درياي خزر در زمينه همكاري منطقهاي جهت مقابله با آلودگي نفتي در مواقع اضطراري توسط طرفهاي متعاهد وضع خواهد شد.
ماده 5 ـ نظامهاي ملي و طرحهاي اضطراري مقابله با سوانح آلودگي نفتي
1 ـ هر طرف متعاهد نظام ملي واكنش عملياتي نسبت به آلودگي نفتي را برقرار خواهد كرد. اين نظام حداقل شامل تعيين موارد زير خواهد بود:
الف ـ مقام صالح ملي با مسؤوليت آمادگي و واكنش نسبت به سوانح آلودگي نفتي
ب ـ نقطه تماس عملياتي ملي با مسؤوليت دريافت و انتقال اطلاعات مربوط به سوانح آلودگي نفتي به گونه مذكور در بند (4) ماده (7) اين تشريفات (پروتكل)
پ ـ مقام صالح ملي كه از جانب طرف متعاهد اختيار درخواست كمك يا تصميم به ارائه كمك درخواستشده را داشته باشد.
2 ـ هر طرف متعاهد يك طرح اضطراري ملي را براي آمادگي و واكنش نسبت به سوانح آلودگي نفتي تهيه و اجراء خواهد كرد. طرح اضطراري ملي، از جمله، شامل موارد زير خواهد بود:
الف ـ شرح سازمان اداري مربوط به آمادهسازي و مقابله با سوانح آلودگي نفتي، و مسؤوليتهاي هر كدام از مقامهاي تشكيل دهنده آن
ب ـ شناسايي منابع احتمالي تخليه نفت
پ ـ فهرست اقلام تجهيزات و منابع انساني كه براي مقابله با سوانح آلودگي نفتي در دسترس خواهند بود.
ت ـ تعيين امكانات نگهداري موقت و دفع نهائي نفت گردآوري شده
3 ـ هر طرف متعاهد در صورت لزوم با همكاري نهادهاي صنايع نفت و كشتيراني، مقامات بندري و ساير نهادهاي ذيربط، حداقل تجهيزات از قبل نصب شده لازم براي مقابله مؤثر با تخليه نفت را تهيه كرده و در شرايط عملياتي نگاه خواهد داشت. تعداد اين تجهيزات بايد متناسب با خطر آلودگي باشد.
4 ـ هر طرف متعاهد، به صورت انفرادي يا در چهارچوب همكاري دوجانبه يا چندجانبه ، برنامههايي را براي تمرين و آموزش كاركنان به منظور بهبود وضعيت آمادگي نهادهاي مسؤول مقابله با سوانح آلودگي نفتي تدوين خواهد كرد.
ماده 6 ـ اشاعه و تبادل اطلاعات
هر طرف متعاهد گزارش اجراي اين تشريفات (پروتكل) را به دبيرخانه تسليم خواهد كرد و متعهد خواهد شد اطلاعات زير را به طور مستقيم يا از طريق ساز و كار منطقهاي در اختيار ساير طرفهاي متعاهد قرار دهد:
الف ـ اطلاعات مذكور در بند(1) و جزء (الف) بند(2) ماده (5) اين تشريفات (پروتكل)
ب ـ اطلاعات مربوط به راههاي جديد جلوگيري از آلودگي دريا با نفت و اقدامات جديد مؤثر براي مقابله با آلودگي، از جمله نتايج برنامههاي پژوهشي
پ ـ اطلاعات مربوط به سوانح عمده آلودگي نفتي
ماده 7 ـ نظامنامههاي گزارش آلودگي
1 ـ هر طرف متعاهد اطمينان حاصل خواهد نمود كه اشخاصي كه مسؤوليت كشتيهاي حامل پرچم آن را برعهده دارند اطلاعات مربوط به هر واقعه اضطراري در كشتي خود كه با تخليه، رهاسازي يا نشت نفت همراه است يا هر گونه تخليه، رهاسازي يا نشت احتمالي نفت را بدون تأخير به اطلاع مقامات ملي ذيربط برساند.
2 ـ هر طرف متعاهد دستورالعملهايي را براي اشخاص مسؤول واحدهاي فراساحلي، بنادر دريايي و تأسيسات مرتبط با نفت خود صادر خواهد كرد تا بهموجب آن مقامهاي ملي را بدون تأخير از هرگونه واقعهاي كه ناشي از فعاليتهاي آنها در ارتباط با تخليه، رهاسازي، يا نشت نفت يا هر گونه احتمال تخليه، رهاسازي يا نشت نفت است، مطلع سازند.
3 ـ هر طرف متعاهد دستورالعملهايي براي:
الف ـ فرماندهان يا ساير اشخاص مسؤول كشتيهاي حامل پرچم خود
ب ـ كشتيها و هواپيماهاي تجسس دريايي خود
پ ـ خلبانان هواپيماهاي كشوري خود؛ و
ت ـ اشخاص مسؤول واحدهاي فراساحلي، بنادر دريايي و تسهيلات مرتبط با نفت خود
صادر خواهد كرد تا بدون تأخير هر گونه حادثه مشاهده شده در دريا، بنادر دريايي يا تسهيلات مرتبط با نفت را كه به نشت نفت ميانجامد، به مقامهاي صالح ملي گزارش نمايند و همچنين وجود هرگونه لكه نفتي شناور را گزارش كنند.
4 ـ هر طرف متعاهد در صورت اطلاع از هر سانحه آلودگي نفتي، از جمله هرگونه اطلاعات دريافتي طبق بندهاي (1) تا (3) اين ماده را فوري از جمله از طريق ساز و كار منطقهاي، مراتب بروز حادثه و اقدامات انجام شده و در دست اقدام را به طرفهاي متعاهدي كه احتمال ميرود از اين حادثه آسيب ببينند اعلام خواهد نمود.
ماده 8 ـ اقدامهاي عملياتي
1 ـ هر طرف متعاهد ذيربط در راستاي نظامهاي ملي آمادگي و واكنش نسبت به نشت نفت، متعهد ميشود كه در صورت بروز نشت نفت اقدامهاي زير را بهعمل آورد:
الف ـ ارزيابيهاي ضروري در خصوص ماهيت، گستره و پيامدهاي احتمالي سانحه آلودگي نـفتي يا، حسب مورد، نوع و مقدار تقريـبي نفت و جهت و سرعت گسترش نشت نفت
ب ـ هر اقدام عملي ممكن به منظور پيشگيري، كاهش و تا حد امكان، محو آثار سانحه آلودگي نفتي
پ ـ نظارت بر آلـودگي نفتي و مطلع ساختن ساير طرفهاي متعاهد از تحولات مربوط به سانحه آلودگي نفتي و اقداماتي كه بهعمل آمده يا برنامهريزي شده است.
ت ـ تشويق و حمايت از اجراي برنامه درياي خزر در زمينه همكاري منطقهاي جهت مقابله با آلودگي نفتي در موارد اضطراري
2 ـ هنگامي كه اقدامهايي براي مقابله با آلودگي ناشي از موارد اضطراري بهعمل ميآيد، كليه تدابير ممكن جهت حفظ موارد زير بهعمل خواهد آمد:
الف ـ جان انسانها
ب ـ كشتي يا واحد فراساحلي، چنانچه كشتي يا واحد فراساحلي در يك حادثه آلودگي نفتي درگير باشد، ضمن رعايت ضرورت پيشگيري يا به حداقل رساندن آسيب به محيط زيست
هر طرف متعاهد كه اقدام مزبور را اتخاذ ميكند، سازمان بينالمللي دريانوردي را بهطور مستقيم يا از طريق سازوكار منطقهاي مطلع خواهد نمود.
ماده 9 ـ طرحهاي اضطراري آلودگي نفتي در كشتيها، واحدهاي فراساحلي، بنادر دريايي و تأسيسات مرتبط با نفت
1 ـ هر طرف متعاهد اقدامهاي لازم را بهعمل خواهد آورد تا اطمينان حاصل نمايد كه كشتيهاي حامل پرچم آن طرح اضطراري آلودگي نفتي را بهگونه اي كه مطابق مقررات مربوط بينالمللي از جمله جزء (الف) بند (1) ماده (3) كنوانسيون بينالمللي آمادگي، مقابله و همكاري در برابر آلودگي نفتي مورخ 1369هجريشمسي برابر 1990 ميلادي مصوب 29/4/1376 هجريشمسي و مقرره شماره (37) ضميمه اول كنوانسيون بينالمللي جلوگيري از آلودگي دريا ناشي از كشتيها مورخ 1973 (مارپل 78 و1973 ميلادي)(1352 هجريشمسي)، اصلاح شده بهموجب پروتكلالحاقي مورخ1978ميلادي (1357 هجريشمسي) مصوب 26/10/1380 موردنياز است، همراه داشته باشد.
2 ـ هر طرف متعاهد فرماندهان كشتيهاي حامل پرچم خود را موظف خواهد كرد كه در صورت بروز سانحه آلودگي نفتي از نظامنامههاي مندرج در طرح اضطراري تبعيت كرده و به ويژه اطلاعات دقيق راجع به كشتي و محموله آن كه مرتبط با اقداماتي است كه قرار است به موجب ماده (8) اين تشريفات (پروتكل) اتخاذ شود را به اطلاع مقامهاي صالح ملي برسانند و با اين مقامات همكاري نمايند.
3 ـ هر طرف متعاهد از:
الف ـ مسؤولان واحدهاي فراساحلي
ب ـ مقامها يا مسؤولان بنادر دريايي
پ ـ مسؤولان تأسيسات مرتبط با نفت
خود خواهد خواست كه طرحهاي اضطراري آلودگي نفتي را تهيه نمايند كه با نظام ملي وضع شده به موجب ماده (5) اين تشريفات (پروتكل) هماهنگ شده و طبق نظامنامههاي وضع شده توسط مقام صالح ملي به تأييد رسيده باشد.
ماده 10 ـ كمك
1ـ طرف متعاهدي كه براي مقابله با يك سانحه آلودگي نفتي يا تهديد ناشي از چنين آلودگي نياز به كمك داشته باشد، ميتواند از ساير طرفهاي متعاهد درخواست كمك نمايد. طرف متعاهد درخواستكننده كمك، نوع مساعدت مورد درخواست، كه ممكن است شامل مشاوره كارشناسي، كاركنان متخصص و گروههاي ضربت، تجهيزات، محصولات، كشتي و هواپيما باشد را مشخص خواهد نمود. طرفهاي متعاهدي كه به موجب اين ماده از آنها درخواست كمك شده است، حداكثر مساعي خود را بهعمل خواهند آورد تا جايي كه امكانات آنها اجازه ميدهد اين كمكها را ارائه دهند.
2ـ هر طرف متعاهد تدابير حقوقي و اداري لازم را براي تسهيل موارد زير بهكار خواهد بست:
الف ـ كشتيها، هواپيماها و ساير انواع وسايل حمل و نقلي كه در امر واكنش نسبت به سانحه آلودگي نفتي مشاركت داشته يا به حمل كالاها، مواد و تجهيزات مورد نياز براي مقابله با اين سوانح ميپردازند، بتوانند به قلمرو آنها وارد شده، از آن قلمرو استفاده كرده و از آن خارج شوند.
ب ـ ورود، تردد و خروج سريع كاركنان، كالاها، مواد و تجهيزات موضوع جزء (الف) در قلمرو خود
ماده 11 ـ بازپرداخت هزينههاي كمك
1 ـ طرفهاي متعاهد هزينههاي اقدامهاي مربوط خود در مقابله آلودگي طبق بندهاي (2)، (3) و (4) اين ماده را متقبل خواهند شد مگر چنانچه قبل از بروز سانحه آلودگي نفتي موافقتنامهاي دوجانبه يا چندجانبه در خصوص ترتيبات مالي حاكم بر اقدامات طرفهاي متعاهد براي مقابله با سوانح آلودگي نفتي منعقد شده باشد.
2 ـ اقدامهاي يك طرف متعاهد براي كمك به طرف متعاهد ديگر جهت مقابله با يك سانحه آلودگي نفتي به موجب درخواست كتبي از سوي طرف متعاهد دريافتكننده كمك صورت خواهد گرفت.
3 ـ طرف درخواستكننده كمك هزينه فعاليتهاي ارائه كمك براي مقابله با سوانح نشت نفت را كه هر طرف متعاهد بنا به درخواست طرف متعاهد ديگر تقبل ميكند، جبران خواهد نمود. چنانچه درخواست كمك لغو گردد، طرف متعاهد درخواستكننده، هزينههايي را كه از قبل توسط طرف متعاهد كمككننده صورت گرفته يا تعهد شده است، تقبل خواهد كرد.
4 ـ چنانچه يك طرف متعاهد به ابتكار خود براي ارائه كمك اقدام كرده باشد و چنانچه طرف متعاهد ديگر نسبت به آن اعتراض ننمايد، طرف متعاهد كمككننده، هزينه اقدامهاي خود را تقبل خواهد نمود.
5 ـ اصول مذكور در بندهاي (2)، (3) و (4) اين ماده در صورتي اعمال ميشود كه طرفهاي متعاهد ذيربط در هر مورد خاص به گونه ديگري توافق ننموده باشند.
6 ـ هزينههاي اقدامهاي صورت گرفته از سوي يك طرف متعاهد بنا به درخواست طرف متعاهد ديگر طبق قوانين ملي طرف متعاهد كمككننده در مورد بازپرداخت اين قبيل هزينهها، به گونهاي منصفانه محاسبه خواهد شد، مگر آنكه به گونه ديگري توافق شده باشد.
7 ـ در صورت اقتضاء، طرف متعاهد درخواستكننده و طرف متعاهد كمككننده براي طرح دعواي جبران خسارت همكاري خواهند نمود. به اين منظور، آنها نظامهاي حقوقي موجود در زمينه مسؤوليت و جبران خسارت صدمات ناشي از آلودگي را بهگونه مقتضي مدنظر قرار خواهند داد. هرگاه دعواي مطرح شده، جبران كامل هزينههاي وارده در عمليات كمك را تجوير ننمايد، طرف متعاهد درخواستكننده كمك ميتواند از طرف متعاهد كمككننده درخواست نمايد كه از درخواست بازپرداخت مازاد هزينهها منصرف شود يا ميزان هزينههاي محاسبه شده طبق بند (6) اين ماده را كاهش دهد. طرف مذكور همچنين ميتواند خواستار تعويق بازپرداخت اين قبيل هزينهها شود.
8 ـ مفاد اين ماده به گونهاي تفسير نخواهد شد كه به حقوق طرفهاي متعاهد براي استرداد هزينههاي اقدامهاي انجام شده در مقابله با سوانح آلودگي نفتي يا تهديد ناشي از چنين سوانحي از طرفهاي ثالث، به موجب قوانين ملي خود و معاهدات بينالمللي كه طرفهاي متعاهد در آن عضويت دارند، خدشهاي وارد نمايد. طرفهاي متعاهد ميتوانند براي استرداد هزينههاي صورت گرفته در اقدامات خود، همكاري نمايند و كمك متقابل ارائه نمايند.
بخش دوم ـ ترتيبات سازماني
ماده 12 ـ مقررات سازماني
1 ـ از نظر اين تشريفات(پروتكل) و طبق بند (10) ماده (22) كنوانسيون، اجلاس طرفهاي متعاهد، از جمله، مبادرت به اقدامهاي زير خواهد نمود:
الف ـ نظارت بر اجراي اين تشريفات(پروتكل)
ب ـ نظارت بر محتواي اين تشريفات(پروتكل)
پ ـ بررسي و تصويب هرگونه اصلاحيه اين تشريفات(پروتكل) يا پيوستهاي آن
ت ـ بررسي گزارشهايي كه توسط دبيرخانه راجع به موضوعات مربوط به اجراي اين تشريفات(پروتكل) تهيه شده است.
ث ـ در صورت اقتضاء، مطالبه خدمات مالي و فني مؤسسات علمي و نهادهاي بينالمللي مربوط براي اهداف اين تشريفات (پروتكل)
ج ـ در صورت لزوم، ايجاد نهادهاي فرعي كه براي اجراي اين تشريفات (پروتكل) لازم به نظر ميرسند.
چ ـ اجراي وظايف موضوع بند(3) ماده (4) اين تشريفات (پروتكل)
ح ـ بررسيراهبردها، طرحهاي اقدام و برنامههاي مربوط به اجراي اين تشريفات (پروتكل)
خ ـ انجام ساير وظايفي كه براي اجراي اين تشريفات (پروتكل) ممكن است لازم باشد.
2 ـ از نظر اين تشريفات (پروتكل) و طبق بند (4) ماده (23) كنوانسيون، دبيرخانه، از جمله:
الف ـ اطلاعيهها و ساير اطلاعات دريافت شده طبق مفاد اين تشريفات (پروتكل) را تهيه و در اختيار طرفهاي متعاهد قرار خواهد داد.
ب ـ گزارشهاي مربوط به موضوعات مرتبط با اجراي اين تشريفات (پروتكل) را تهيه و ارسال خواهد نمود.
پ ـ درخواستهاي طرفهاي متعاهد و اطلاعات دريافت شده از آنها را بررسي نموده و با طرفهاي مذكور در خصوص موضوعات مرتبط با اجراي اين تشريفات (پروتكل) مشورت خواهد كرد.
ت ـ ترتيبـات لازم براي تأميـن كمكها و توصيههاي فني براي اجراي مؤثر اين تشريفات (پروتكل) را، در صورت درخواست هر طرف متعاهد، به انجام خواهد رساند.
ث ـ در صورت اقتضاء، با سازمانها و برنامههاي منطقهاي و بينالمللي ذيربط همكاري خواهد نمود.
ج ـ ساير وظايفي كه ممكن است توسط اجلاس طرفهاي متعاهد تعيين گردد، را به انجام خواهد رساند.
ماده 13 ـ وظايف سازوكار منطقهاي
1ـ ساز و كار منطقهاي به طرفهاي متعاهد در واكنش فوري و مؤثر در برابر سوانح آلودگي نفتي كمك خواهد كرد.
2ـ وظايف سازوكار منطقهاي شامل موارد زير خواهد بود:
الف ـ برقراري روابط كاري نزديك با مقام صالح ملي طرفهاي متعاهد و، در صورت لزوم، با سازمانها و نهادهاي ذيربط بينالمللي و منطقهاي دولتي و غيردولتي مرتبط با سوانح آلودگي نفتي
ب ـ هماهنگي فعاليتهاي منطقهاي مرتبط با همكاري فني، آموزش، تمرينها و ارائه خدمات كارشناسي در موارد اضطراري و كمك به فعاليتهاي ملي در اين زمينهها
پ ـ جـمعآوري و اشاعه اطلاعات مربوط به سوانح آلودگي نفتي (فهرستها، نظرات كارشناسي، گزارشهاي سوانح، پيشرفتهاي فني براي بهبود طرحهاي اضطراري، و غيره)
ت ـ تهيه رويههاي نظاممند براي تبادل اطلاعات و دادههاي مربوط به سوانح آلودگي نفتي
ث ـ اقدام به عنوان كانوني براي تبادل اطلاعات در خصوص فنون جستجوي سوانح آلودگي نفتي در درياي خزر
ج ـ ارائه پيشنهاد در خصوص روزآمد كردن طرح درياي خزر در زمينه همكاري منطقهاي جهت مقابله با آلودگي نفتي در موارد اضطراري
چ ـ اجراي ساير وظايفي كه ممكن است از سوي اجلاس طرفهاي متعاهد مقرر گردد.
بخش سوم ـ اجراء و رعايت
ماده 14 ـ تأمين بودجه تشريفات (پروتكل)
1 ـ به منظور تحقق اهداف اين تشريفات (پروتكل)، طرفهاي متعاهد اطمينان حاصل خواهند نمود كه منابع مالي براي تدوين و اجراي برنامهها، پروژهها و اقدامات مربوط در دسترس ميباشند. به اين منظور، طرفهاي متعاهد:
الف ـ منابع مالي داخلي قابل دسترسي را تعهد خواهند نمود.
ب ـ تدارك منابع مالي از منابع و سازوكارهاي تأمين بودجه دوجانبه يا چندجانبه، از جمله كمكها و وامها، را تشويق خواهند كرد.
پ ـ به جستجوي روشها و مشوقهاي مبتكرانه براي تدارك و هدايت منابع، از جمله منابع بنيادها، نهادهاي دولتي كشورهاي ديگر، سازمانهاي بينالمللي، سازمانهاي غيردولتي، و نهادهاي بخش خصوصي، خواهند پرداخت.
2 ـ مقررات مالي كنوانسيون، با اعمال تغييرات لازم، در مورد اين تشريفات (پروتكل) اعمال خواهد شد، مگر آنكه طرفهاي متعاهد به گونه ديگري تصميم بگيرند.
ماده 15 ـ ارتباط با كنوانسيون
آيين كاري كه به موجب جزء (پ) بند(9) ماده(22) كنوانسيون به تصويب رسيده است، به اين تشريفات (پروتكل) نيز تسري خواهد يافت مگر آنكه طرفهاي متعاهد تصميم ديگري اتخاذ كرده باشند.
ماده 16 ـ حل و فصل اختلافات
هر گونه اختلاف بين طرفهاي متعاهد در ارتباط با اجراء يا تفسير مفاد اين تشريفات (پروتكل) ، به موجب ماده (30) كنوانسيون حل و فصل خواهد شد.
ماده 17 ـ تصويب و لازمالاجراء شدن تشريفات (پروتكل)
1 ـ اين تشريفات (پروتكل) با تصميم به اتفاق آراء طرفهاي متعاهد طي اجلاس طرفهاي متعاهد تصويب خواهد شد.
2ـ اين تشريفات (پروتكل) از تاريخ 21/5/1390 هجري شمسي(12 آگوست 2011 ميلادي) تا 22/12/1390 هجريشمسي (12 فوريه 2012 ميلادي) در شهر تهران فقط براي امضاء دولتهاي ساحلي درياي خزر مفتوح ميباشد.
3ـ اين تشريفات (پروتكل) منوط به تنفيذ، پذيرش يا تصويب دولتهاي ساحلي درياي خزر خواهد بود، و از تاريخي كه تشريفات (پروتكل) براي امضاء بسته ميشود، براي الحاق هر يك از دولتهاي ساحلي درياي خزر مفتوح خواهد بود.
4ـ اسناد تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق نزد امين اسناد كنوانسيون توديع خواهد شد.
5 ـ اين تشريفات (پروتكل) در نودمين روز پس از تاريخ توديع سند تنفيذ، پذيرش، تصويب يا الحاق توسط تمامي دولتهاي ساحلي درياي خزر لازمالاجراء خواهد شد.
ماده 18 ـ تصويب اصلاحات و پيوستهاي تشريفات (پروتكل) و اصلاحات پيوستها
هر يك از طرفهاي متعاهد ميتواند اصلاح اين تشريفات (پروتكل) يا افزودن پيوستهايي به آن يا اصلاح پيوستهاي آن را پيشنهاد نمايد. اين اصلاحات و پيوستها توسط طرفهاي متعاهد تصويب و طبق مواد (24) و (25) كنوانسيون لازمالاجراء خواهند شد.
بخش چهارم ـ مقررات نهائي
ماده 19 ـ تأثير تشريفات (پروتكل) بر قوانين ملي
مفاد اين تشريفات (پروتكل) بر حق طرفهاي متعاهد براي اتخاذ تدبير شديدتر ملي براي اجراي اين تشريفات (پروتكل) خدشهاي وارد نميسازد.
ماده 20 ـ ارتباط با ساير موافقتنامههاي بين المللي
هيچيك از مفاد اين تشريفات (پروتكل) به حقوق و تعهدات طرفهاي متعاهد بهموجب ساير موافقتنامههاي بين المللي كه طرفها عضوآنها هستند لطمهاي وارد نميسازد.
ماده 21 ـ قيد تحديد تعهد
هيچ گونه قيد تحديد تعهدي را نميتوان براي اين تشريفات (پروتكل) در نظر گرفت.
ماده 22 ـ متون معتبر
متون آذري، انگليسي، فارسي، قزاقي، روسي و تركمني اين تشريفات (پروتكل) داراي اعتبار يكسان ميباشد. در صورت بروز اختلاف در تفسير يا اجراي اين تشريفات (پروتكل)، متن انگليسي ملاك خواهد بود.
ماده 23 ـ امين اسناد
امين اسناد اين تشريفات (پروتكل)، همان امين اسناد كنوانسيون خواهد بود.
ماده 24 ـ ارتباط با مذاكرات راجع به وضعيت حقوقي درياي خزر
هيچگونه تفسيري از اين تشريفات (پروتكل) براي پيش قضاوت در مورد نتايج مذاكرات مربوط به وضعيت نهائي رژيم حقوقي درياي خزر جايز نيست.
در تأييد مراتب فوق، امضاءكنندگان زير كه بهطور مقتضي بدين منظور مجاز شدهاند، اين تشريفات (پروتكل) را امضاء نمودند.
اين تشريفات (پروتكل) در شهر آكتائو در روز بيست و يكم مرداد ماه يك هزار و سيصد و نود هجريشمسي برابر با دوازدهم آگوست دو هزار و يازده ميلادي تنظيم گرديد.
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن تشريفات (پروتكل) شامل مقدمه و بيست و چهار ماده درجلسه علني روز يكشنبه مورخ پانزدهم مردادماه يكهزار و سيصد و نود و يك مجلس شوراي اسلامي تصويب شد و در تاريخ 25/5/1391 به تأييد شوراينگهبان رسيد.
رئيس مجلس شوراي اسلامي ـ علي لاريجاني
مصوب 1391/05/15 مجلس شورای اسلامی
ماده واحده - تشریفات (پروتکل) آمادگی، واکنش و همکاری منطقهای در مبارزه با سوانح آلودگی نفتی الحاقی به کنوانسیون چهارچوب حفاظت از محیطزیست دریایی دریای خزر به شرح پیوست تصویب و به دولت جمهوری اسلامی ایران اجازه داده میشود اسناد تصویب را نزد امین اسناد تودیع نماید.
تبصره - رعایت اصل یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی در اجرای ماده (16) و اصل هفتاد و هفتم (77) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اجرای ماده (18) این تشریفات (پروتکل) الزامی است.
و عضو کنوانسیون چهارچوب حفاظت از محیطزیست دریایی دریایخزر، منعقده در تهران، جمهوری اسلامی ایران، به تاریخ1382/8/13 هجریشمسی (4 نوامبر 2003 میلادی) میباشند، که از این پس«کنوانسیون» خوانده میشود؛
با تصدیق اینکه آلودگی دریای خزر با نفت و سوانح آلودگی نفتی در دریا، محیطزیست دریایی را تهدید میکند؛
با عزم به اینکه در صورت بروز سوانح آلودگی نفتی در دریا به منظور کاهش صدمات ناشی از چنین حادثهای، فوری و بهطور موثر وارد عمل شوند؛
با تاکید بر اهمیت آمادهسازی واقعی در سطح ملی برای مقابله با سوانح آلودگی نفتی در دریا؛
همچنین با تاکید بر اهمیت اقداماتی که بهصورت انفرادی و مشترک به منظور به حداقل رساندن خطرات سوانح آلودگی نفتی در دریای خزر صورت گرفته است؛
همچنین با در نظر گرفتن کنوانسیونهای بینالمللی مربوط و به ویژه کنوانسیونهای راجع به آمادهسازی، و واکنش نسبت به سوانح آلودگی نفتی و مسئولیت و جبران خسارت صدمات ناشی از آلودگی؛
بخش اول - مقررات عمومی
ماده 1 - کاربرد اصطلاحات
الف - «سانحه آلودگی نفتی» از جمله «حوادث آلودگی نفتی» به معنی واقعه یا سلسله وقایعی با منشا یکسان است که به تخلیه نفت منجر شده یا بتواند منجر شود و محیطزیست دریایی یا خطوط ساحلی را تهدید نموده یا بتواند تهدید نماید و اقدام اضطراری یا واکنش فوری دیگری را ایجاب نماید.
ب - «نفت» به معنی نفت به هر شکل از قبیل نفت خام، نفت سوخت، لجن نفت، ضایعات نفت، و فرآوردههای تصفیه شده م. ب..
پ - «کشتی» به معنی شناور از هر نوع، از جمله هواناو (هاورکرافت)، قایقهای پرنده (هیدروفویل)، زیردریاییها، و قایقهایی م. ب. که یدک کشیده شده یا خود متحرک باشند و در محیطزیست دریایی عمل میکنند.
ت - «واحد فراساحلی» به معنی هرگونه سکو یا سازههای ساخت دست بشر در مناطق فراساحل، اعم از تاسیسات یا سازههای ثابت یا شناور فراساحلی که به عملیات کاوش، بهرهبرداری یا تولید منابع هیدروکربنی یا تخلیه یا بارگیری این منابع اختصاص دارند.
ث - «بنادر دریایی و تاسیسات مرتبط با نفت» به معنی هر گونه تاسیساتی از جمله بنادر دریایی، پایانههای نفتی، خطوط لوله و هر نوع تاسیسات مرتبط با نفت است که در معرض خطر سانحه آلودگی نفتی باشد.
ج - «مقام صالح ملی» به معنی مقام ملی منصوب از سوی هر طرف متعاهد است که مسئولیت آمادهسازی و واکنش نسبت به سوانح آلودگی نفتی را عهدهدار است و همچنین مسئول اجراء و تحقق تعهدات مندرج در این پروتکل م. ب..
منطقهای که این تشریفات (پروتکل) در مورد آن اعمال میشود، عبارت است از محیطزیست دریایی دریای خزر با در نظر گرفتن تغییرات سطح آب آن، اراضیای که به علت نزدیکی به دریا تاثیر پذیرفتهاند و آلودگی نفتی دریایی ناشی از منابع مستقر در خشکی است.
هدف این تشریفات (پروتکل) تحقق اقدامات منطقهای به منظور آمادگی، واکنش و همکاری برای حفاظت از دریای خزر در قبال آلودگی نفتی ناشی از فعالیتهای مذکور در مواد(8) و (9) کنوانسیون و آلودگی نفتی ناشی از منابع مستقر در خشکی م. ب..
ماده 4 - مقررات عمومی
1- طرفهای متعاهد به صورت انفرادی یا مشترک تمام اقدامات برای آمادگی و واکنش نسبت به سوانح آلودگی نفتی را که برای اجرای این پروتکل ضرورت دارد، انجام خواهند داد.
2- طرفهای متعاهد به صورت مشترک دستورالعملهایی را برای جنبههای عملی، عملیاتی و فنی اقدام مشترک، تدوین و وضع خواهند کرد.
3- طرفهای متعاهد سازوکاری منطقهای را ایجاد خواهند کرد. آییننامههای مربوط به این سازوکار در اجلاس طرفهای متعاهد بررسی و متعاقباً تصویب خواهد شد.
4 - از نظر اجرای عملیاتی این تشریفات (پروتکل)، طرح دریای خزر در زمینه همکاری منطقهای جهت مقابله با آلودگی نفتی در مواقع اضطراری توسط طرفهای متعاهد وضع خواهد شد.
ماده 5 - نظامهای ملی و طرحهای اضطراری مقابله با سوانح آلودگی نفتی
1 - هر طرف متعاهد نظام ملی واکنش عملیاتی نسبت به آلودگی نفتی را برقرار خواهد کرد. این نظام حداقل شامل تعیین موارد زیر خواهد بود:
الف - مقام صالح ملی با مسئولیت آمادگی و واکنش نسبت به سوانح آلودگی نفتی
ب - نقطه تماس عملیاتی ملی با مسئولیت دریافت و انتقال اطلاعات مربوط به سوانح آلودگی نفتی به گونه مذکور در بند (4) ماده (7) این تشریفات (پروتکل)
پ - مقام صالح ملی که از جانب طرف متعاهد اختیار درخواست کمک یا تصمیم به ارائه کمک درخواستشده را داشته باشد.
2 - هر طرف متعاهد یک طرح اضطراری ملی را برای آمادگی و واکنش نسبت به سوانح آلودگی نفتی تهیه و اجراء خواهد کرد. طرح اضطراری ملی، از جمله، شامل موارد زیر خواهد بود:
الف - شرح سازمان اداری مربوط به آمادهسازی و مقابله با سوانح آلودگی نفتی، و مسئولیتهای هر کدام از مقامهای تشکیل دهنده آن
ب - شناسایی منابع احتمالی تخلیه نفت
پ - فهرست اقلام تجهیزات و منابع انسانی که برای مقابله با سوانح آلودگی نفتی در دسترس خواهند بود.
ت - تعیین امکانات نگهداری موقت و دفع نهایی نفت گردآوری شده
3 - هر طرف متعاهد در صورت لزوم با همکاری نهادهای صنایع نفت و کشتیرانی، مقامات بندری و سایر نهادهای ذیربط، حداقل تجهیزات از قبل نصب شده لازم برای مقابله موثر با تخلیه نفت را تهیه کرده و در شرایط عملیاتی نگاه خواهد داشت. تعداد این تجهیزات باید متناسب با خطر آلودگی باشد.
4 - هر طرف متعاهد، به صورت انفرادی یا در چهارچوب همکاری دوجانبه یا چندجانبه، برنامههایی را برای تمرین و آموزش کارکنان به منظور بهبود وضعیت آمادگی نهادهای مسئول مقابله با سوانح آلودگی نفتی تدوین خواهد کرد.
ماده 6 - اشاعه و تبادل اطلاعات
الف - اطلاعات مذکور در بند(1) و جزء (الف) بند(2) ماده (5) این تشریفات (پروتکل)
ب - اطلاعات مربوط به راههای جدید جلوگیری از آلودگی دریا با نفت و اقدامات جدید موثر برای مقابله با آلودگی، از جمله نتایج برنامههای پژوهشی
پ - اطلاعات مربوط به سوانح عمده آلودگی نفتی
ماده 7 - نظامنامههای گزارش آلودگی
1 - هر طرف متعاهد اطمینان حاصل خواهد نمود که اشخاصی که مسئولیت کشتیهای حامل پرچم آن را برعهده دارند اطلاعات مربوط به هر واقعه اضطراری در کشتی خود که با تخلیه، رهاسازی یا نشت نفت همراه است یا هر گونه تخلیه، رهاسازی یا نشت احتمالی نفت را بدون تاخیر به اطلاع مقامات ملی ذیربط برساند.
2 - هر طرف متعاهد دستورالعملهایی را برای اشخاص مسئول واحدهای فراساحلی، بنادر دریایی و تاسیسات مرتبط با نفت خود صادر خواهد کرد تا بهموجب آن مقامهای ملی را بدون تاخیر از هرگونه واقعهای که ناشی از فعالیتهای آنها در ارتباط با تخلیه، رهاسازی، یا نشت نفت یا هر گونه احتمال تخلیه، رهاسازی یا نشت نفت است، مطلع سازند.
3 - هر طرف متعاهد دستورالعملهایی برای:
الف - فرماندهان یا سایر اشخاص مسئول کشتیهای حامل پرچم خود
ب - کشتیها و هواپیماهای تجسس دریایی خود
پ - خلبانان هواپیماهای کشوری خود؛ و
ت - اشخاص مسئول واحدهای فراساحلی، بنادر دریایی و تسهیلات مرتبط با نفت خود
صادر خواهد کرد تا بدون تاخیر هر گونه حادثه مشاهده شده در دریا، بنادر دریایی یا تسهیلات مرتبط با نفت را که به نشت نفت میانجامد، به مقامهای صالح ملی گزارش نمایند و همچنین وجود هرگونه لکه نفتی شناور را گزارش کنند.
4 - هر طرف متعاهد در صورت اطلاع از هر سانحه آلودگی نفتی، از جمله هرگونه اطلاعات دریافتی طبق بندهای (1) تا (3) این ماده را فوری از جمله از طریق ساز و کار منطقهای، مراتب بروز حادثه و اقدامات انجام شده و در دست اقدام را به طرفهای متعاهدی که احتمال میرود از این حادثه آسیب ببینند اعلام خواهد نمود.
ماده 8 - اقدامهای عملیاتی
1 - هر طرف متعاهد ذیربط در راستای نظامهای ملی آمادگی و واکنش نسبت به نشت نفت، متعهد میشود که در صورت بروز نشت نفت اقدامهای زیر را بهعمل آورد:
الف - ارزیابیهای ضروری در خصوص ماهیت، گستره و پیامدهای احتمالی سانحه آلودگی نفتی یا، حسب مورد، نوع و مقدار تقریبی نفت و جهت و سرعت گسترش نشت نفت
ب - هر اقدام عملی ممکن به منظور پیشگیری، کاهش و تا حد امکان، محو آثار سانحه آلودگی نفتی
پ - نظارت بر آلودگی نفتی و مطلع ساختن سایر طرفهای متعاهد از تحولات مربوط به سانحه آلودگی نفتی و اقداماتی که بهعمل آمده یا برنامهریزی شده است.
ت - تشویق و حمایت از اجرای برنامه دریای خزر در زمینه همکاری منطقهای جهت مقابله با آلودگی نفتی در موارد اضطراری
2 - هنگامی که اقدامهایی برای مقابله با آلودگی ناشی از موارد اضطراری بهعمل میآید، کلیه تدابیر ممکن جهت حفظ موارد زیر بهعمل خواهد آمد:
ب - کشتی یا واحد فراساحلی، چنانچه کشتی یا واحد فراساحلی در یک حادثه آلودگی نفتی درگیر باشد، ضمن رعایت ضرورت پیشگیری یا به حداقل رساندن آسیب به محیط زیست
ماده 9 - طرحهای اضطراری آلودگی نفتی در کشتیها، واحدهای فراساحلی، بنادر دریایی و تاسیسات مرتبط با نفت
1 - هر طرف متعاهد اقدامهای لازم را بهعمل خواهد آورد تا اطمینان حاصل نماید که کشتیهای حامل پرچم آن طرح اضطراری آلودگی نفتی را بهگونه ای که مطابق مقررات مربوط بینالمللی از جمله جزء (الف) بند (1) ماده (3) کنوانسیون بینالمللی آمادگی، مقابله و همکاری در برابر آلودگی نفتی مورخ 1369هجریشمسی برابر 1990 میلادی مصوب 1376/4/29 هجریشمسی و مقرره شماره (37) ضمیمه اول کنوانسیون بینالمللی جلوگیری از آلودگی دریا ناشی از کشتیها مورخ 1973 (مارپل 78 و1973 میلادی)(1352 هجریشمسی)، اصلاح شده بهموجب پروتکلالحاقی مورخ1978میلادی (1357 هجریشمسی) مصوب 1380/10/26 موردنیاز است، همراه داشته باشد.
2 - هر طرف متعاهد فرماندهان کشتیهای حامل پرچم خود را موظف خواهد کرد که در صورت بروز سانحه آلودگی نفتی از نظامنامههای مندرج در طرح اضطراری تبعیت کرده و به ویژه اطلاعات دقیق راجع به کشتی و محموله آن که مرتبط با اقداماتی است که قرار است به موجب ماده (8) این تشریفات (پروتکل) اتخاذ شود را به اطلاع مقامهای صالح ملی برسانند و با این مقامات همکاری نمایند.
الف - مسئولان واحدهای فراساحلی
ب - مقامها یا مسئولان بنادر دریایی
پ - مسئولان تاسیسات مرتبط با نفت
خود خواهد خواست که طرحهای اضطراری آلودگی نفتی را تهیه نمایند که با نظام ملی وضع شده به موجب ماده (5) این تشریفات (پروتکل) هماهنگ شده و طبق نظامنامههای وضع شده توسط مقام صالح ملی به تایید رسیده باشد.
1- طرف متعاهدی که برای مقابله با یک سانحه آلودگی نفتی یا تهدید ناشی از چنین آلودگی نیاز به کمک داشته باشد، میتواند از سایر طرفهای متعاهد درخواست کمک نماید. طرف متعاهد درخواستکننده کمک، نوع مساعدت مورد درخواست، که ممکن است شامل مشاوره کارشناسی، کارکنان متخصص و گروههای ضربت، تجهیزات، محصولات، کشتی و هواپیما باشد را مشخص خواهد نمود. طرفهای متعاهدی که به موجب این ماده از آنها درخواست کمک شده است، حداکثر مساعی خود را بهعمل خواهند آورد تا جایی که امکانات آنها اجازه میدهد این کمکها را ارائه دهند.
2- هر طرف متعاهد تدابیر حقوقی و اداری لازم را برای تسهیل موارد زیر بهکار خواهد بست:
الف - کشتیها، هواپیماها و سایر انواع وسایل حمل و نقلی که در امر واکنش نسبت به سانحه آلودگی نفتی مشارکت داشته یا به حمل کالاها، مواد و تجهیزات مورد نیاز برای مقابله با این سوانح میپردازند، بتوانند به قلمرو آنها وارد شده، از آن قلمرو استفاده کرده و از آن خارج شوند.
ب - ورود، تردد و خروج سریع کارکنان، کالاها، مواد و تجهیزات موضوع جزء (الف) در قلمرو خود
ماده 11 - بازپرداخت هزینههای کمک
1 - طرفهای متعاهد هزینههای اقدامهای مربوط خود در مقابله آلودگی طبق بندهای (2)، (3) و (4) این ماده را متقبل خواهند شد مگر چنانچه قبل از بروز سانحه آلودگی نفتی موافقتنامهای دوجانبه یا چندجانبه در خصوص ترتیبات مالی حاکم بر اقدامات طرفهای متعاهد برای مقابله با سوانح آلودگی نفتی منعقد شده باشد.
2 - اقدامهای یک طرف متعاهد برای کمک به طرف متعاهد دیگر جهت مقابله با یک سانحه آلودگی نفتی به موجب درخواست کتبی از سوی طرف متعاهد دریافتکننده کمک صورت خواهد گرفت.
3 - طرف درخواستکننده کمک هزینه فعالیتهای ارائه کمک برای مقابله با سوانح نشت نفت را که هر طرف متعاهد بنا به درخواست طرف متعاهد دیگر تقبل میکند، جبران خواهد نمود. چنانچه درخواست کمک لغو گردد، طرف متعاهد درخواستکننده، هزینههایی را که از قبل توسط طرف متعاهد کمککننده صورت گرفته یا تعهد شده است، تقبل خواهد کرد.
4 - چنانچه یک طرف متعاهد به ابتکار خود برای ارائه کمک اقدام کرده باشد و چنانچه طرف متعاهد دیگر نسبت به آن اعتراض ننماید، طرف متعاهد کمککننده، هزینه اقدامهای خود را تقبل خواهد نمود.
5 - اصول مذکور در بندهای (2)، (3) و (4) این ماده در صورتی اعمال میشود که طرفهای متعاهد ذیربط در هر مورد خاص به گونه دیگری توافق ننموده باشند.
6 - هزینههای اقدامهای صورت گرفته از سوی یک طرف متعاهد بنا به درخواست طرف متعاهد دیگر طبق قوانین ملی طرف متعاهد کمککننده در مورد بازپرداخت این قبیل هزینهها، به گونهای منصفانه محاسبه خواهد شد، مگر آنکه به گونه دیگری توافق شده باشد.
7 - در صورت اقتضاء، طرف متعاهد درخواستکننده و طرف متعاهد کمککننده برای طرح دعوای جبران خسارت همکاری خواهند نمود. به این منظور، آنها نظامهای حقوقی موجود در زمینه مسئولیت و جبران خسارت صدمات ناشی از آلودگی را بهگونه مقتضی مدنظر قرار خواهند داد. هرگاه دعوای مطرح شده، جبران کامل هزینههای وارده در عملیات کمک را تجویر ننماید، طرف متعاهد درخواستکننده کمک میتواند از طرف متعاهد کمککننده درخواست نماید که از درخواست بازپرداخت مازاد هزینهها منصرف شود یا میزان هزینههای محاسبه شده طبق بند (6) این ماده را کاهش دهد. طرف مذکور همچنین میتواند خواستار تعویق بازپرداخت این قبیل هزینهها شود.
8 - مفاد این ماده به گونهای تفسیر نخواهد شد که به حقوق طرفهای متعاهد برای استرداد هزینههای اقدامهای انجام شده در مقابله با سوانح آلودگی نفتی یا تهدید ناشی از چنین سوانحی از طرفهای ثالث، به موجب قوانین ملی خود و معاهدات بینالمللی که طرفهای متعاهد در آن عضویت دارند، خدشهای وارد نماید. طرفهای متعاهد میتوانند برای استرداد هزینههای صورت گرفته در اقدامات خود، همکاری نمایند و کمک متقابل ارائه نمایند.
بخش دوم - ترتیبات سازمانی
ماده 12 - مقررات سازمانی
1 - از نظر این تشریفات(پروتکل) و طبق بند (10) ماده (22) کنوانسیون، اجلاس طرفهای متعاهد، از جمله، مبادرت به اقدامهای زیر خواهد نمود:
الف - نظارت بر اجرای این تشریفات(پروتکل)
ب - نظارت بر محتوای این تشریفات(پروتکل)
پ - بررسی و تصویب هرگونه اصلاحیه این تشریفات(پروتکل) یا پیوستهای آن
ت - بررسی گزارشهایی که توسط دبیرخانه راجع به موضوعات مربوط به اجرای این تشریفات(پروتکل) تهیه شده است.
ث - در صورت اقتضاء، مطالبه خدمات مالی و فنی موسسات علمی و نهادهای بینالمللی مربوط برای اهداف این تشریفات (پروتکل)
ج - در صورت لزوم، ایجاد نهادهای فرعی که برای اجرای این تشریفات (پروتکل) لازم به نظر میرسند.
چ - اجرای وظایف موضوع بند(3) ماده (4) این تشریفات (پروتکل)
ح - بررسیراهبردها، طرحهای اقدام و برنامههای مربوط به اجرای این تشریفات (پروتکل)
خ - انجام سایر وظایفی که برای اجرای این تشریفات (پروتکل) ممکن است لازم باشد.
2 - از نظر این تشریفات (پروتکل) و طبق بند (4) ماده (23) کنوانسیون، دبیرخانه، از جمله:
الف - اطلاعیهها و سایر اطلاعات دریافت شده طبق مفاد این تشریفات (پروتکل) را تهیه و در اختیار طرفهای متعاهد قرار خواهد داد.
ب - گزارشهای مربوط به موضوعات مرتبط با اجرای این تشریفات (پروتکل) را تهیه و ارسال خواهد نمود.
پ - درخواستهای طرفهای متعاهد و اطلاعات دریافت شده از آنها را بررسی نموده و با طرفهای مذکور در خصوص موضوعات مرتبط با اجرای این تشریفات (پروتکل) مشورت خواهد کرد.
ت - ترتیبات لازم برای تامین کمکها و توصیههای فنی برای اجرای موثر این تشریفات (پروتکل) را، در صورت درخواست هر طرف متعاهد، به انجام خواهد رساند.
ث - در صورت اقتضاء، با سازمانها و برنامههای منطقهای و بینالمللی ذیربط همکاری خواهد نمود.
ج - سایر وظایفی که ممکن است توسط اجلاس طرفهای متعاهد تعیین گردد، را به انجام خواهد رساند.
ماده 13 - وظایف سازوکار منطقهای
1- ساز و کار منطقهای به طرفهای متعاهد در واکنش فوری و موثر در برابر سوانح آلودگی نفتی کمک خواهد کرد.
2- وظایف سازوکار منطقهای شامل موارد زیر خواهد بود:
الف - برقراری روابط کاری نزدیک با مقام صالح ملی طرفهای متعاهد و، در صورت لزوم، با سازمانها و نهادهای ذیربط بینالمللی و منطقهای دولتی و غیردولتی مرتبط با سوانح آلودگی نفتی
ب - هماهنگی فعالیتهای منطقهای مرتبط با همکاری فنی، آموزش، تمرینها و ارائه خدمات کارشناسی در موارد اضطراری و کمک به فعالیتهای ملی در این زمینهها
پ - جمعآوری و اشاعه اطلاعات مربوط به سوانح آلودگی نفتی (فهرستها، نظرات کارشناسی، گزارشهای سوانح، پیشرفتهای فنی برای بهبود طرحهای اضطراری، و غیره)
ت - تهیه رویههای نظاممند برای تبادل اطلاعات و دادههای مربوط به سوانح آلودگی نفتی
ث - اقدام به عنوان کانونی برای تبادل اطلاعات در خصوص فنون جستجوی سوانح آلودگی نفتی در دریای خزر
ج - ارائه پیشنهاد در خصوص روزآمد کردن طرح دریای خزر در زمینه همکاری منطقهای جهت مقابله با آلودگی نفتی در موارد اضطراری
چ - اجرای سایر وظایفی که ممکن است از سوی اجلاس طرفهای متعاهد مقرر گردد.
بخش سوم - اجراء و رعایت
ماده 14 - تامین بودجه تشریفات (پروتکل)
1 - به منظور تحقق اهداف این تشریفات (پروتکل)، طرفهای متعاهد اطمینان حاصل خواهند نمود که منابع مالی برای تدوین و اجرای برنامهها، پروژهها و اقدامات مربوط در دسترس میباشند. به این منظور، طرفهای متعاهد:
الف - منابع مالی داخلی قابل دسترسی را تعهد خواهند نمود.
ب - تدارک منابع مالی از منابع و سازوکارهای تامین بودجه دوجانبه یا چندجانبه، از جمله کمکها و وامها، را تشویق خواهند کرد.
پ - به جستجوی روشها و مشوقهای مبتکرانه برای تدارک و هدایت منابع، از جمله منابع بنیادها، نهادهای دولتی کشورهای دیگر، سازمانهای بینالمللی، سازمانهای غیردولتی، و نهادهای بخش خصوصی، خواهند پرداخت.
2 - مقررات مالی کنوانسیون، با اعمال تغییرات لازم، در مورد این تشریفات (پروتکل) اعمال خواهد شد، مگر آنکه طرفهای متعاهد به گونه دیگری تصمیم بگیرند.
ماده 15 - ارتباط با کنوانسیون
ماده 16 - حل و فصل اختلافات
ماده 17 - تصویب و لازمالاجراء شدن تشریفات (پروتکل)
1 - این تشریفات (پروتکل) با تصمیم به اتفاق آراء طرفهای متعاهد طی اجلاس طرفهای متعاهد تصویب خواهد شد.
2- این تشریفات (پروتکل) از تاریخ 1390/5/21 هجری شمسی(12 آگوست 2011 میلادی) تا 1390/12/22 هجریشمسی (12 فوریه 2012 میلادی) در شهر تهران فقط برای امضا دولتهای ساحلی دریای خزر مفتوح م. ب..
3- این تشریفات (پروتکل) منوط به تنفیذ، پذیرش یا تصویب دولتهای ساحلی دریای خزر خواهد بود، و از تاریخی که تشریفات (پروتکل) برای امضا بسته میشود، برای الحاق هر یک از دولتهای ساحلی دریای خزر مفتوح خواهد بود.
4- اسناد تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق نزد امین اسناد کنوانسیون تودیع خواهد شد.
5 - این تشریفات (پروتکل) در نودمین روز پس از تاریخ تودیع سند تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق توسط تمامی دولتهای ساحلی دریای خزر لازمالاجراء خواهد شد.
ماده 18 - تصویب اصلاحات و پیوستهای تشریفات (پروتکل) و اصلاحات پیوستها
بخش چهارم - مقررات نهایی
ماده 19 - تاثیر تشریفات (پروتکل) بر قوانین ملی
ماده 20 - ارتباط با سایر موافقتنامههای بین المللی
ماده 21 - قید تحدید تعهد
ماده 22 - متون معتبر
متون آذری، انگلیسی، فارسی، قزاقی، روسی و ترکمنی این تشریفات (پروتکل) دارای اعتبار یکسان م. ب.. در صورت بروز اختلاف در تفسیر یا اجرای این تشریفات (پروتکل)، متن انگلیسی ملاک خواهد بود.
ماده 23 - امین اسناد
ماده 24 - ارتباط با مذاکرات راجع به وضعیت حقوقی دریای خزر
هیچگونه تفسیری از این تشریفات (پروتکل) برای پیش قضاوت در مورد نتایج مذاکرات مربوط به وضعیت نهایی رژیم حقوقی دریای خزر جایز نیست.
در تایید مراتب فوق، امضاءکنندگان زیر که بهطور مقتضی بدین منظور مجاز شدهاند، این تشریفات (پروتکل) را امضا نمودند.
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن تشریفات (پروتکل) شامل مقدمه و بیست و چهار ماده درجلسه علنی روز یکشنبه مورخ پانزدهم مردادماه یکهزار و سیصد و نود و یک مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 1391/5/25 به تایید شوراینگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی - علی لاریجانی
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
