ضمان قهری (فقه)

ضمان قهری عبارت است از اشتغال ذمّه به مالی، اما نه به سبب تعهد ، بلکه به اسبابی که به طور قهری ذمّه انسان به آن مشغول می‌شود؛ اسبابی چون اتلاف مال دیگری، تلف‌شدن کالا قبل از تحویل آن به خریدار ، تعدّی و تفریط ، کشتن یا آسیب رساندن به دیگری از روی خطا ، معامله‌ای که هر دو عوض یا یکی از آن دو، کلی باشد و نیز حکم شارع مقدس هم‌چون ضمان حقوق شرعی در مثل زکات و خمس پیش از پرداخت آن به نیازمندان.