آیین‌نامه شماره 75 در خصوص تنظیم امور نمایندگی بیمه

نماینده بیمه که در این آیین‌نامه اختصاراً «نماینده» نامیده می‌شود، شخص حقیقی یا حقوقی است که با رعایت قوانین ومقررات مربوط، از جمله قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری، مفاد این آیین‌نامه و سایر مصوبات شورای عالی بیمه، مجاز به عرضه خدمات بیمه ای به نمایندگان از طرف یک شرکت بیمه طرف قرارداد م. ب..

پروانه نمایندگی بیمه توسط شرکت بیمه پس از تایید بیمه مرکزی ج.ا.ایران در همه رشته ها یا رشته های بیمه ای معین صادر خواهد شد. مدت اعتبار قرارداد و پروانه نمایندگی سه سال است بیمه می‌تواند با رعایت مفاد این آیین‌نامه و احراز شرایط مربوط و گذراندن دوره های آموزشی لازم توسط نماینده پروانه وی را تمدید نماید. در هر حال اعتبار پروانه نمایندگی منوط به اعتبار قرارداد نمایندگی بیمه است.

شرکت بیمه موظف است شرایط اعطای نمایندگی بیمه را از طریق مقتضی، به ویژه درج در پایگاه اینترنتی خود به اطلاع عموم برساند.

مسئولیت احراز صحت شرایط لازم در مورد هر یک از متقاضیان اخذ پروانه نمایندگی بیمه (اعم از حقیقی و حقوقی) بر عهده شرکت بیمه مربوط است.

شخص حقیقی متقاضی اخذ پروانه نمایندگی بیمه باید واجد شرایط زیر باشد: الف) تابعیت دولت جمهور اسلامی ایران. ب) اعتقاد به اسلام یا یکی دیگران از ادیان رسمی کشور. پ) عدم اعتیاد به مواد مخدر. ت) عدم حجر. ث) نداشتن سوء پیشینه کیفری و همچنین نداشتن سابقه محکومیت به جرایم نام برده شده در ماده 64 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری. ج) داشتن گواهی پایان خدمت وظیفه عمومی یا معافیت دایم (برای آقایان). چ) داشتن حداقل مدرک کارشناسی در رشته بیمه (و یا سایر رشته ها با گرایش بیمه) بدون نیاز به داشتن سابقه کار بیمه ای، یا حداقل مدرک کارشناسی در رشته های مرتبط (شامل اقتصاد، امور مالی، حسابداری، آمار، مدیریت و حقوق) با یک سال سابقه کار بیمه ای فنی وتخصصی، یا حداقل مدرک کارشناسی در سایر رشته ها با دو سال سابقه کار بیمه ای فنی و تخصصی، یا حداقل مدرک دیپلم با سه سال سابقه کار بیمه ای فنی و تخصصی.

اعطای نمایندگی حقوقی بیمه منوط به احراز شرایط زیر و ارایه آنها به شرکت بیمه مربوطه است: 1 - تشکیل و ثبت در قالب شرکت سهامی خاص یا شرکت تعاونی متعارف. 2 - تهیه اساسنامه طبق نمونه ابلاغی بیمه مرکزی ج.ا.ایران. 3 - موضوع فعالیت نماینده حقوقی به طور انحصاری نمایندگی بیمه باشد. 4 - تعداد اعضای هیات مدیره حداقل سه نفر باشد. 5 - داشتن حداقل یک میلیارد ریال سرمایه اولیه. 6 - ارایه گواهی نامه بانک حاکی از تادیه قسمت نقدی سرمایه، حداقل به میزان 50 درصد کل سرمایه نماینده حقوقی. 7 - ارایه صورت کامل اسامی سهامداران، مدیران و میزان سهام هر یک از آنها. 8 - ارایه گواهی عدم سوء پیشینه کیفری مدیران مطابق بند ث ماده 5 این آیین‌نامه. 9 - مدیرعامل و حداقل یک عضو بیمه ای هیات مدیره باید واجد شرایط مندرج در ماده 5 این آیین‌نامه باشند. 10 - ارایه صورت جلسات مجمع عمومی موسس و هیات مدیره. 11 - ارایه اظهارنامه ثبت نمایندگی حقوقی و تاییدیه نام آن.

( ) - ثبت نمایندگی حقوق موکول به رعایت مقررات این آیین‌نامه، اعلام موسسه بیمه طرف قرارداد و موافقت بیمه مرکزی ج. ا. ایران م. ب..

نماینده حقوقی موظف است ترازنامه و حساب سود و زیان خود را طبق فرم نمونه ای که بیمه مرکزی ج.ا.ایران تهیه و به شرکت های بیمه ابلاغ می نماید،‌تنظیم کند و پس از تصویب در مجمع عمومی سهامداران خود،‌نسخه ای از آن را برای بررسی و تائید به شرکت بیمه طرف قرارداد از سال نماید.

نماینده حقیقی و مدیر عامل، اعضای هیات مدیره،‌مسئول شعبه و سهامداران نماینگی حقوقی نمی توانند در وزارتخانه ها، موسسات،‌شرکت های دولتی و غیر دولتی، نهادهای عمومی و غیر دولتی، نیروهای نظامی و انتظامی و کلیه دستگاه هایی که به نحوی از بودجه عمومی استفاده می نمایند شاغل (اعم از رسمی، پیمانی، قراردادی و ساعتی) باشند یا به عنوان نماینده شرکت بیمه دیگر یا کارگزار بیمه فعالیت کنند. علاوه بر این، اشخاص مذکور نمی توانند در سایر نمایندگی های حقوقی یا کارگزاری های حقوقی بیمه شاغل بوده و یا سمت و سهم داشته باشند.

شرکت بیمه می‌تواند بر اساس ضوابط ابلاغی بیمه مرکزی ج.ا.ایران به نمایندگی حقوقی خود اجازه تاسیس شعبه بدهد مشروط بر آنکه مسئول شعبه حائز شرایط نماینده حقیقی باشد. فصل دوم : حقوق و تکالیف شرکت بیمه و نماینده

شرکت بیمه مکلف است: 1 - درقرارداد نمایندگی موارد زیر را درج نماید: 1 - 1- مشخصات کامل و نشانی طرفین قرارداد. 1 - 2 - حدود اختیارات، حقوق و تعهدات طرفین قرارداد. 1 - 3- میزان کارمزد و نحوه پرداخت آن به تفکیک رشته های بیمه و تعمیرات آن در موارد خرید، فسخ، ابطال یا هر گونه تغییر دیگری در بیمه نامه. 1 - 4 - مدت قرارداد نمایندگی. 1 - 5 - میزان و نوع تضمین دریافتی از نماینده به منظور تامین و تضمین حقوق و مطابات بیمه گذاران، بیمه شدگان، سایر اشخاص ذی نفع و شرکت بیمه. 1 - 6- ممنوعیت انعقاد قرارداد نمایندگی توسط نماینده با سایر شرکت های بیمه در مدت اعتبار قرارداد. 1 - 7 - مواردی که موجب محدود نمودن فعالیت و یا تعلیق یا فسخ قرارداد نمایندگی بیمه می‌شود و نحوه اجرای آن. 1 - 8 - ارجاع رسیدگی به اختلاف احتمالی شرکت بیمه و نماینده به هیات موضوع ماده 20 این آیین‌نامه. 1 - 9 - شمول مصوبات جدید شورای عالی بیمه بر شرایط قرارداد نمایندگی. 1 - 10 - مشخصات مدیران صاحب امضای مجاز نمایندگی حقوقی 2 - بخشنامه ها و دستورالعمل های لازم و مربوط را به موقع به نماینده ابلاغ نماید. 3 - نام و کد نماینده را در بیمه نامه ای که بنا به پیشنهاد او صادر می‌شود، درج نماید. 4 - در صورت لغو پروانه نمایندگی، مراتب را بلافاصله از طریق مقتضی به اطلاع بیمه مرکزی ج.ا.ایران و بیمه گذاران برساند و برای استرداد پروانه و جمع آوری تابلو،‌سربرگ، مهر، اسناد و مدارک مربوط اقدام نماید. 5 - اگر چند نماینده برای یک نوع بیمه، نرخ و شرایط خواسته باشند نرخ و شرایط یکسان را به آنها اعلام نماید.

نماینده مکلف است: 1 - کد و نام نماینده و نام شرکت بیمه طرف قرارداد را در تابلو، سربرگ، مهر، آگهی و در پایگاه اطلاع رسانی خود (در صورت وجود) درج نماید. نام شرکت بیمه باید با حروف درشت تر از نام و کد نماینده درج شود.

شغل نماینده حقیقی، مدیرعامل، عضو بیمه ای هیات مدیره و مسئول شعبه نماینده حقوقی باید منحصراً ارایه خدمات بیمه ا ی در محدوده قرارداد نمایندگی باشد.

کارکنان نماینده که فروش یا صدور بیمه نامه انجام می دهند به عنوان متصدیان نمایندگی بیمه محسوب می‌شوند و باید واجد شرایط زیر و دارای گواهی صلاحیت باشند: 1 - داشتن حداقل مدرک تحصیلی دیپلم. 2 - گذراندن دوره آموزشی لازم به تشخیص شرکت بیمه. 3 - داشتن حسن اخلاق و رفتار و توانایی ایجاد ارتباط با مشتریان و داشتن سایر شرایط عمومی مندرج در بندهای الف تا ج ماده 5 به تشخیص و مسئولیت نماینده.

پرداخت حق بیمه به نماینده، کارمند یا بازاریاب او در حکم پرداخت حق بیمه به شرکت بیمه است و نماینده باید درقبال دریافت حق بیمه، رسید کد دار به متقاضی ارایه نماید.

مسئولیت جبران خسارات مستقیم و یا غیر مستقیم وارده به بیمه گذار و سایر اشخاص ذی نفع که ناشی از عمد، تقصیر، و یا قصور نماینده، کارکنان یا بازاریابان وی در در رابطه با عملیات بیمه ای موضوع قرارداد نمایندگی بیمه باشد به صورت تضامنی بر عهده شرکت بیمه و نماینده است. در هر حال، مفاد این ماده نافی مسئولیت نماینده در مقابل خسارت وارده به شرکت بیمه،‌از جمله خسارت پرداختی، سایر هزینه ها و حق بیمه دریافت نشده نخواهد بود.

نمایندگان حقیقی، مدیرعامل، عضو بیمه ای هیات مدیره و مسئول شعبه نمایندگان حقوقی که بر اساس آیین‌نامه شماره 57 مصوب شورای عالی بیمه پروانه نمایندگی گرفته اند موظفند ظرف یک سال یا تا اتمام قرارداد نمایندگی (هر کدام طولانی تر باشد) درآزمون موضوع بند ح ماده 5 شرکت و نمره قبولی کسب نمایند. تمدید قرارداد نمایندگی منوط به رعایت مفاد این ماده است.

شرکت بیمه می‌تواند نماینده را در سود حاصل از پرتفوی متعلق به او کلیه رشته های بیمه به استثنای بیمه های عمر مشارکت دهد. سود قابل پرداخت نباید از 15 درصد مجموع کارمزدهای پرداختی به همان نماینده بابت عملیات بیمه ای در سال مورد نظر بیشتر باشد.

پروانه و قرارداد نمایندگی در موارد زیر لغو می‌شود: الف) با تصمیم ی. ا. ط. قرارداد ضمن رعایت مفاد قرارداد نمایندگی و حقوق طرف مقابل. ب) در صورتی که نماینده حقیقی هر یک از شرایط مقرر در این آیین‌نامه را از دست بدهد. ج) در صورتی که مدیرعامل یا عضو بیمه ای هیات مدیره نمایندگی حقوقی هر یک از شرایط مقرر در این آیین‌نامه را از دست بدهد یا فوت کند یا محجور یا معذور شود و ظرف مدت سه ماه، فرد جایگزین واجد شرایط معرفی نشود. د) در صورت تصمیم هیات رسیدگی به اختلاف نماینده و شرکت بیمه، موضوع ماده 20 یا کمیته رسیدگی به تخلفات نماینده، موضوع ماده 21. ه) در صورت ورشکستگی نماینده حقوقی. فصل سوم : رسیدگی به اختلاف نماینده و شرکت بیمه و رسیدگی به تخلفات نماینده

به منظور رسیدگی به اختلافات نماینده و شرکت بیمه در رابطه با مقررات این آیین‌نامه و قرارداد نمایندگی منعقده، هیات رسیدگی به اختلافات نماینده و شرکت بیمه که در این آیین‌نامه هیات نامیده می‌شود و مرکب از سه نفر به شرح زیر تشکیل می‌شود: الف) نماینده بیمه مرکزی ج.ا.ایران؛ ب) نماینده منتخب سندیکای بیمه گران ایران؛ ج) نماینده منتخب انجمن های صنفی نمایندگان بیمه.

شرکت بیمه موظف است تخلفات نماینده و شکایت واصله از عملکرد او را در کمیته رسیدگی به تخلفات نماینده که در این آیین‌نامه کمیته نامیده می‌شود و مرکب از دو نفر به انتخاب هیات مدیره شرکت بیمه و یک نفر منتخب انجمن صنفی نمایندگان بیمه است، مطرح نماید. تصمیمات کمیته با اکثریت آرا معتبر است.

در صورت احراز تخلف نماینده، کمیته می‌تواند متناسب با نوع تخلف، تصمیمات زیر را اتخاذ نماید: 1 - تذکر کتبی به نماینده. 2 - ایجاد محدودیت دراختیارات تفویضی مانند سلب صدور بیمه نامه. 3 - کاهش میزان نماینده در یک یا چند رشته بیمه به مدت حداکثر شش ماه. 4 - تعلیق فعالیت نماینده در یک یا چند رشته بیمه به مدت حداکثر شش ماه. 5 - لغو پروانه فعالیت.

در صورتی که تصمیم کمیته، لغو پروانه نماینده باشد ظرف 30 روز از تاریخ ابلاغ آن به نماینده، با درخواست کتبی وی، قابل تجدید نظر خواهی در هیات است. تصمیمات کمیته در سایر موارد، قطعی و برای طرفین معتبر است.

اگر پروانه فعالیت نماینده ای در صورت تخلف و با اعلام بیمه مرکزی ج.ا.ایران با تصمیم هیات و یا کیمته لغو شود این شخص نمی‌تواند پس از لغو پروانه،‌به عنوان نماینده بیمه و یا کارگزار رسمی بیمه در صنعت بیمه فعالیت نماید.

شرکت بیمه مسئول احراز و انطباق شرایط فعالیت نمایندگان خود با مقررات این آیین‌نامه است.

بیمه مرکزی ج.ا.ایران بر حسن اجرای مفاد این آیین‌نامه نظارت می نماید. در صورت عدم رعایت مقررات این آیین‌نامه توسط هر یک از شرکت های بیمه و نقض یا عدم نظارت آنها بر نمایندگان بیمه، بیمه مرکزی ج.ا.ایران می‌تواند متناسب با هر مورد،‌تصمیمات زیر را اتخاذ نماید: 1 - اخطار کتبی به شرکت بیمه مبنی بر ضرورت زیر رعایت مقررات مربوط. 2 - اعلام عدم صلاحیت حرفه ای مدیر ذیربط شرکت بیمه. 3 - سلب صلاحیت مدیر عامل یا اعضای هیات مدیره یا معاون فنی و یا مسئولین فنی شرکت بیمه. 4 - ایجاد محدودیت برای شرکت بیمه در زمینه پذیرش نماینده. 5 - ارایه پیشنهاد ممنوعیت شرکت بیمه از قبول بیمه در یک یا چند رشته بیمه برای مدت مشخص به شورای عالی بیمه.

شرکت بیمه موظف است امکان دسترسی مناسب بیمه ج.ا.ایران به آمار و اطلاعات صحیح و قابل اطمینان مربوط به نمایندگان خود را بر اساس دستورالعملی که بیمه مرکزی ج.ا.ایران تهیه و ابلاغ می کند فراهم نماید.

بیمه مرکزی ج.ا.ایران و یا شرکت بیمه می‌توانند در صورت لزوم، علاوه بر اخذ اطلاعات لازم دفاتر، اسناد و محل نمایندگی را بازرسی کنند و نماینده مکلف به همکاری لازم در این زمینه است.

موارد پیش بینی نشده در این آیین نام در رابطه با نمایندگی بیمه، تابع تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری، قانون تجارت،‌سایر قوانین مربوط و عرف بیمه خواهد بود.

این آیین‌نامه از تاریخ 01/ 08 /1391 لازم الاجرا خواهد بود و جایگزین آیین‌نامه شماره 57 مصوب شورای عالی بیمه با عنوان آیین‌نامه تنظیم امور نمایندگی بیمه خواهد شد.