موادِ قانون
33 ماده
در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
موارد زیر چنانچه خارج از تعهدات بیمه اجتماعی پایه باشند، در چهارچوب مفاد قرارداد، مشمول ارائه خدمات بیمه اجتماعی مکم ل توسط صندوق یا حساب مکم ل(حسب مورد) می باشند:
چنانچه در مدت اجرای این آیین نامه، مواردی خارج از شمول بیمه اجتماعی پایه باشند و به موجب تغییر در قوانین و مقررات، به صورت کلی یا جزئی مشمول بیمه اجتماعی پایه گردند، از تاریخ لازم الاجرا شدن تغییرات مذکور و به همان نسبت، موضوع از شمول پوشش بیمه اجتماعی مکم ل خارج می شود، لیکن سوابق بیمه شده در صندوق یا حساب مکم ل (حسب مورد) در این خصوص و همچنین تهعدات صندوق و مدیریت حساب مذکور نسبت به بیمه شده به قوت خود باقی خواهد ماند.
به منظور فراهم شدن شرایط رقابتی، افزایش کارآمدی بیمه های بازنشستگی، جلوگیری از ایجاد هرگونه انحصار یا امتیاز ویژه برای صندوق های بازنشستگی اعم از خصوصی، تعاونی یا دولتی و همچنین به منظور حمایت و تقویت توان مالی بیمه شدگان و تضمین پوشش تعهدات آتی بیمه شدگان بازنشسته، تشکیل صندوق های مکم ل، با رعایت قوانین و مقررات مربوط و مفاد این آیین نامه مجاز است.
صندوق مکم ل، شرکتی غیردولتی و دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداری است که با رعایت قانون اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی مصوب 1386، قانون بیمه مصوب 1316، قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری مصوب 1350 با اصلاحات بعدی، قانون تجارت مصوب 1311 با اصلاحات بعدی (با رعایت موازین شرع) و سایر قوانین و مقررات مربوط به صورت شرکت سهامی عام یا تعاونی سهامی عام، تشکیل می گردد و جهت فعالیت در سطح بیمه اجتماعی مکم ل، مجوز لازم را از بیمه مرکزی و پس از آن تاییدیه مربوط را از وزارت دریافت می نماید.
بیمه مرکزی مکلف است پس از صدور مجوز فعالیت صندوق مکم ل، ظرف یک (1) هفته تصویر مجوز صادره و مشخصات ارکان و اطلاعات ثبتی آن را برای وزارت ارسال نماید. رعایت مهلت مذکور در ارسال تغییرات بعدی نیز لازم است. وزارت مکلف است ظرف پانزده (15) روز از تاریخ وصول مدارک و مستندات لازم، نسبت به بررسی درخواست مجوز فعالیت صندوق مکم ل و اعلام نتیجه به متقاضی اقدام نماید. در صورت رد درخواست، مراتب از سوی وزارت و با ذکر دلایل به متقاضی ابلاغ می گردد. رسیدگی به اعتراض متقاضی در زمینه عدم صدور یا عدم تمدید مجوز(تاییدیه وزارت)، در چهارچوب ماده (7) قانون اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی مصوب 1386 انجام می پذیرد. مفاد این حکم مانع از مراجعه متقاضی به هیئت نظارت، جهت رسیدگی نمی باشد.
به منظور پوشش مخاطرات و پرداخت تعهدات صندوق مکم ل نسبت به بیمه شدگان، صندوق یادشده مکلف است در چهارچوب مصوبات شورای عالی بیمه، تعهدات خود را بیمه اتکایی نماید.
انواع سرمایه گذاری های مجاز صندوق های مکم ل، مطابق قوانین و مقررات مربوط و ضوابط شورای عالی بیمه است و سرمایه گذاری های مجاز نهادهای موضوع تبصره (2) ماده (5) این آیین نامه تابع مقررات مربوط به خود می باشد.
صندوق های بازنشستگی پایه می توانند مطابق ماده (5) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب 1395، با رعایت الزامات محاسبات فنی بیمه ای و تصویب هیئت امنا و یا مجامع عالی ذی ربط و اخذ تاییدیه و صدور مجوز فعالیت از سوی وزارت (بدون الزام به اخذ مجوز فعالیت از بیمه مرکزی)، نسبت به ارائه خدمات سطح بیمه اجتماعی مکم ل، به صورت حساب مکم ل اقدام نمایند.
شرایط لازم برای تایید و موافقت وزارت برای صدور مجوز فعالیت صندوق بازنشستگی پایه جهت ایجاد حساب مکم ل به شرح زیر است:
وزارت مکلف است ظرف پانزده (15) روز از تاریخ وصول مدارک و مستندات لازم، نسبت به بررسی درخواست مجوز فعالیت حساب مکم ل و اعلام نتیجه به متقاضی اقدام نماید.
منابع درآمدی حساب های مکم ل، به شرح زیر است:
مدیریت حساب مکمل مکلف است مطابق با استانداردهای حسابداری ملی، وقایع مالی خود را ثبت و صورتهای مالی خود را تنظیم نموده و همچنین برای هر بیمه شده حساب جداگانهای ایجاد و کلیه مبادلات مالی مختص به وی را ثبت نماید.
انواع سرمایه گذاری های مجاز در صندوق های بازنشستگی پایه در بخش حساب های مکم ل، مطابق با ضوابط قانونی مربوط به نحوه مدیریت وجوه، ذخایر و سرمایه گذاری های صندوق های بازنشستگی می باشد.
مدیریت حساب های مکم ل مکلف است برنامه های آتی سرمایه گذاری حساب مکم ل را به صورت شفاف و با ذکر میزان سود احتمالی و قابل پیش بینی، به بیمه شده ارائه نماید.
مدیریت حساب مکم ل ملزم به انتشار اطلاعات ثبتی، مشخصات مدیران، خدمات قابل ارائه، فهرست و وضعیت کلی سبد سرمایه گذاری(پرتفوی) و گزارش مدیریت مخاطرات(ریسک)، در تارنمای خود می باشد.
هر شخص حقیقی دارای بیمه اجتماعی پایه در یکی از صندوقهای بازنشستگی پایه در سابق و یا در زمان عضویت میتواند به عنوان بیمه شده در حساب مکمل عضویت داشته باشد.
هرگونه انعقاد قرارداد بیمه مکمل به صورت اجباری ممنوع است.
رعایت حقوق و تعهدات بیمه شده به شرح احکام مقرر در این فصل (مواد (17) تا (26) این آیین نامه)، در متن قرارداد تصریح خواهد شد.
بیمه شده پایه در انتخاب صندوق مکم ل و یا مدیریت حساب مکم ل حق انتخاب دارد و جهت عضویت یا استفاده از خدمات بیمه اجتماعی مکم ل، مکلف به تبعیت از صندوق بیمه و بازنشستگی پایه نمی باشد.
وزارت و بیمه مرکزی مکلفند با رعایت بند (و) ماده (3) قانون ساختار، در چهارچوب این آیین نامه پشتیبانی حقوقی لازم (نظیر تایید نمونه قراردادها و ایجاد وحدت رویه در ارائه خدمات با رعایت اصل رقابت) را به عمل آورند.
بیمه شده، مکلف به پرداخت حق بیمه به حساب مکم ل، مطابق با قرارداد منعقده می باشد. در صورت استنکاف بیمه شده از واریز حق بیمه، مدیریت حساب مکم ل مکلف است مبلغ حق بیمه معوقه و سررسیدشده را با تعیین مدت لازم (حداقل سی روز) به بیمه شده ابلاغ نماید. در صورتی که به رغم ابلاغ اخطاریه مذکور و گذشت مهلت مقرر، بیمه شده همچنان از پرداخت حق بیمه امتناع نماید مدیریت حساب مکم ل می تواند برابر ضمانت اجرای پیش بینی شده در قرارداد اقدام نماید.
نحوه خروج و یا انتقال بیمه شده از حساب مکم ل به حساب مکم ل دیگر، نحوه محاسبه موجودی فرد و سود متعلقه، نحوه پرداخت سرمایه و سود قابل پرداخت به صورت مستمری یا یکجا در موارد بازنشستگی، فوت، ازکارافتادگی و یا قطع رابطه بیمه پردازی و سایر موارد مربوط، در قرارداد منعقده مشخص می گردد.
بیمه شده می تواند به موجب قرارداد، بازماندگان خود و میزان سهم آنان را جهت استفاده از مزایای بیمه اجتماعی مکم ل تعیین و اعلام نماید.
بیمه شده نمی تواند در زمان حیات خود، مفاد قرارداد و یا حقوق و تعهدات خود در حساب مکم ل را خارج از ضوابط مندرج در قرارداد، به صورت کلی یا جزئی به شخص دیگری منتقل نماید. مفاد این حکم مانع از مشارکت کارفرما یا سایر اشخاص با بیمه شده در پرداخت تمام یا بخشی از حق بیمه نمی باشد.
اجرای احکام مقرر در مواد (22) الی (25) این فصل در رابطه با شرکت های بیمه تجاری، تابع قوانین و مقررات مربوط است و درصورت عدم پیش بینی، تابع ضوابط مقرر در احکام مذکور می باشد.
مدیریت مخاطرات در حساب مکم ل شامل شناسایی (اعم از تهدیدات جاری و احتمالی)، تحلیل و ارزیابی مخاطرات، پایش(کنترل) و کاهش تهدید و انجام سایر اقدامات مورد نیاز می باشد. مدیریت حساب مکم ل مکلف است بر اساس مقررات مربوط نسبت به ایجاد بخش مدیریت مخاطرات در تشکیلات خود اقدام نماید.
صندوق مکمل و مدیریت حساب مکمل مکلف است گزارش مخاطرات سرمایه گذاری خود را که بر اساس مصوبات مراجع قانونی ذی ربط تهیه شده است به وزارت و بیمه مرکزی ارسال نماید.
در صورتی که گزارشها و صورتهای مالی و مخاطرات موضوع این آیین نامه (با تأیید حسابرس ذی ربط نشان دهنده عدم توانایی مالی حساب مکمل در ایفای تعهدات آتی در قبال بیمه شدگان باشد، هیئت نظارت مکلف است نسبت به اعمال ضمانت اجراهای مندرج در مجوز صادره متناسب با شرایط حساب مکمل اقدام نماید.
به منظور رسیدگی به اعتراض به عدم صدور تاییدیه و یا تمدید مجوز فعالیت مدیریت حساب مکم ل، رسیدگی و صدور حکم در خصوص تخلفات مدیریت حساب مذکور از ضوابط مربوط و سایر وظایف مقرر برای هیئت نظارت در این آیین نامه، "هیئت نظارت" متشکل از نمایندگان وزارت (رئیس هیئت)، وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان اداری و استخدامی کشور، معاونت حقوقی رئیس جمهور و بیمه مرکزی تشکیل می گردد.
در صورت اعتراض به عدم صدور تاییدیه وزارت یا عدم مجوز فعالیت، هیئت نظارت نسبت به رسیدگی، تصمیم گیری و صدور رای مقتضی اقدام می نماید. وزارت مکلف به اجرای رای صادره از سوی هیئت نظارت می باشد.
هیئت نظارت در صورت وصول گزارش وزارت مبنی بر ارتکاب تخلف، مراتب را با ذکر نوع تخلف به مدیریت حساب مکم ل ابلاغ نموده و مدیریت حساب مکم ل می تواند ظرف ده (10) روز از تاریخ ابلاغ تخلف، نسبت به ارسال لایحه دفاعیه اقدام نماید. عدم ارسال لایحه دفاعیه مانع رسیدگی و اتخاذ تصمیم هیئت نظارت نمی باشد.
هیئت نظارت مکلف است پس از انجام بررسی های لازم در هر پرونده و در صورت احراز تخلف، با توجه به نوع و اثر تخلف ارتکابی و مراتب تعدد و تکرار تخلفات، مدیریت حساب مکم ل را به یکی از موارد زیر محکوم نماید: