🔒دستورالعمل قوه قضاییه در خصوص ساماندهی و تسریع در فرایند امور قضایی بین المللی
این قانون دربارهٔ چیست؟ این دستورالعمل درباره ساماندهی و تسریع امور قضایی بینالمللی است. بخشهای ارائهشده بر رعایت مقررات مربوط به ازدواج زنان ایرانی با اتباع غیرایرانی، افراد مشکوکالتابعه و اعلام فوت تبعه خارجی تأکید میکند.
مخاطب: مراجع قضایی و معاونت مربوط به امور قضایی بینالمللی در قوه قضاییه مشمول این دستورالعملاند.
- مراجع قضایی باید مقررات مربوط به ازدواج زن ایرانی با تبعه غیرایرانی را رعایت کنند.
- در رسیدگی به وضعیت افراد مشکوکالتابعه و فرزندان آنان، مقررات مربوط باید رعایت شود.
- با اطلاع از فوت تبعه غیرایرانی، مرجع قضایی باید موضوع و در صورت وجود، تصویر مدارک هویتی او را به معاونت اعلام کند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
★
فصل اول – تعاریف و اصطلاحات 1 ماده
تعاریف و اصطلاحات به کار رفته در این دستورالعمل، به شرح زیر است:
فصل دوم – احوال شخصیه 3 ماده
رعایت مقررات مربوط به ازدواج اتباع غیرایرانی با زن ایرانی، موضوع <a class="artref" href="/ماده/ماده-1060-a_0815110236716">ماده 1060 قانون مدنی</a> و مواد 51 و 56 قانون حمایت خانواده، مصوب 1391 و همچنین ماده 45 اصلاحی قانون ثبت احوال مصوب 1355 در خصوص افراد مشکوک التابعه و فرزندان آن ها و سایر مقررات مربوط، الزامی است.
لذا به منظور جلوگیری از تبعاتی که عدم رعایت قوانین مزبور، از جمله برای زنان ایرانی و اطفال آنان ایجاد می نماید، مراجع قضایی موظف اند در صدور آراء رعایت مقررات مذکور را بنمایند.
مراجع قضایی موظف اند به محض اطلاع از فوت تبعه غیرایرانی، مراتب را به معاونت اعلام و چنانچه مدارک هویتی از نامبرده وجود داشته باشد، تصویر آن را به معاونت ارسال کنند تا این معاونت مراتب را از طریق وزارت امور خارجه به دولت متبوع متوفی اعلام کند.
صدور گواهی حصر وراثت برای اتباع غیرایرانی که در ایران فوت کرده اند، با رعایت مقررات آیین دادرسی و لحاظ قوانین ماهوی دولت متبوع آنها توسط مرجع ذی صلاح محل اقامت متوفی بلامانع است.
فصل سوم – امور کیفری 14 ماده
مراجع قضایی رسیدگی کننده هرگونه اقدام در مورد تبعه غیرایرانی در فرایند تعقیب، تحقیق، صدور قرار، رسیدگی و صدور حکم در مرحله بدوی، تجدید نظر، فرجام، اعاده دادرسی و اجرای احکام را در همان روز در سمپ ثبت می کنند.
در اجرای ماده 49 قانون آیین دادرسی کیفری در صورت تحت نظر قرار گرفتن اتباع غیرایرانی، اعم از اینکه منتهی به بازداشت شده یا نشده باشد و همچنین اتباع مذکور که در اجرای ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی بازداشت می شوند، مرجع رسیدگی کننده یا اجرا مراتب زیر را به رییس کل دادگستری استان اعلام می کند. رییس کل مراتب را در همان روز به معاونت اعلام می نماید.
مقام قضایی رسیدگی کننده در صورت تعقیب یا بازداشت تبعه غیرایرانی، موظف است حقوق تبعه غیرایرانی، از جمله اطلاع بازداشت وی به پست کنسولی را به وی تفهیم و به منظور جلوگیری از فرار وی و تضمین حقوق بزه دیده و جبران ضرر و زیان وی تامین متناسب اخذ نماید.
در اجرای تبصره 2 ماده 236 قانون آیین دادرسی کیفری، در صورتی که تبعه غیرایرانی درخواستی مبنی بر اطلاع مراتب بازداشت خود به پست کنسولی داشته باشد، مقام قضایی رسیدگی کننده مراتب را به همراه درخواست کتبی وی به دادستانی کل اعلام می نماید. دادستانی کل درخواست وی را به وزارت امور خارجه جهت اقدام لازم ارسال و رونوشت آن را به معاونت اعلام می کند. چنانچه تعقیب این افراد منجر به محکومیت قطعی شود، قاضی اجرای احکام خلاصه مفیدی از دادنامه را جهت اقدام مقتضی به معاونت اعلام و رونوشت آن را برای دادستان کل کشور ارسال می کند.
چنانچه پست کنسولی تقاضای ملاقات، مذاکره، مکاتبه با شخص بازداشت شده یا زندانی را داشته باشد، مراتب را به وزارت امور خارجه اعلام و وزارت مذکور تقاضا را به معاونت ارسال می نماید. معاونت بلافاصله مراتب را به همراه نظر خود به دادستانی کل اعلام می نماید. دادستانی کل تصمیم خود را به مقام قضایی مربوط اعلام و رونوشت آن را به معاونت ارسال می کند.
چنانچه پرونده در هر یک از مراحل دادرسی، اعم از رسیدگی یا اجرا باشد، مرجع قضایی جهت جلوگیری از تبعات منفی و رعایت تعهدات بین المللی که جمهوری اسلامی ایران به آنها ملحق گردیده، حسب مورد اقدامات زیر را در مورد متهم یا محکوم قبل از اتخاذ تصمیم و ابلاغ به معاونت اعلام می کند.
در مواردی که عفو متهم یا محکوم مطرح باشد، کمیسیون عفو استانی و مرکزی، موظف است نظر معاونت را اخذ نماید و معاونت عنداللزوم با اخذ نظر مراجع ذی ربط، مراتب را حداکثر ظرف 10 روز به کمیسیون عفو مربوط اعلام می نماید.
چنانچه تبعه غیرایرانی در زندان باشد قاضی اجرای احکام 45 روز قبل از موعد آزادی وی، مراتب را به معاونت اعلام می کند تا عندالاقتضاء، از طریق وزارت امور خارجه به نمایندگان سیاسی و کنسولی کشور متبوع آنان اطلاع داده شود و نسبت به تعیین وضعیت وی بعد از خروج از زندان پیش بینی و اقدامات لازم به عمل آید.
دادستان مجری حکم مکلف است حداقل 45 روز پیش از اجرای حکم سلب حیات تبعه غیرایرانی و تبعه موضوع ماده 16 این دستورالعمل، ضمن اعلام به دادستانی کل، مراتب را به اطلاع معاونت نیز برساند.
سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور با همکاری مراجع قضایی و سایر دستگاه های ذی ربط، زیرساخت و تسهیلات لازم برای تماس تلفنی یا الکترونیکی اتباع غیرایرانی بازداشت شده یا زندانی را با اعضای خانواده او در خارج از کشور فراهم می نماید.
انتشار خبر تعقیب یا بازداشت یا محکومیت متهم یا محکوم و هرگونه مصاحبه توسط مراجع قضایی در خصوص وضعیت پرونده آنان، با هماهنگی معاونت و از طریق مرکز رسانه قوه قضاییه با رعایت دستورالعمل اطلاع رسانی و ارتباطات رسانه ای قوه قضاییه، انجام میشود.
در صورت مواجهه مراجع قضایی رسیدگی کننده یا مجری حکم با متهمان و محکومان اتباع ایرانی که بدون رعایت قوانین و مقررات، تابعیت کشور دیگری را کسب نموده اند، مراتب را به معاونت اعلام می نمایند.
مرکز آمار اقدامات زیر را به عمل می آورد:
معاونت مکلف است با همکاری مرکز آمار و وزارت دادگستری، بانک اطلاعاتی در خصوص افراد متهم یا محکوم را به منظور بررسی و تجزیه و تحلیل آمار و اطلاعات موجود از جمله با هدف بهره برداری در همکاری های حقوقی – قضایی با سایر کشورها از جمله در مورد استرداد مجرمین و انتقال محکومان غیرایرانی تشکیل دهد.
فصل چهارم – امور مدنی 2 ماده
در خصوص ابلاغ اوراق قضایی در خارج از کشور، چنانچه مخاطب دارای حساب کاربری ثنا نبوده و یا امکان ابلاغ اوراق قضایی از طریق آن فراهم نباشد، مطابق موارد ذیل اقدام می شود:
در مواردی که بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت های دیگر موافقت نامه همکاری قضایی در امور مدنی منعقد شده است. رعایت موافقت نامه مربوط برای مراجع قضایی الزامی است. در خصوص معافیت اتباع بیگانه از دادن تامین در صورت عدم وجود موافقت نامه، مطابق بند (1) ماده 145 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب (در امور مدنی) مصوب 1379، عمل می شود.
فصل پنجم – مصونیت و ارتباط با نمایندگی های خارجی 4 ماده
در صورت طرح دعاوی علیه دولت های خارجی، نمایندگی نهادها و سازمان های بین المللی، سفارتخانه های خارجی و اشخاصی که دارای مصونیت هستند، رعایت مقررات مربوط از جمله قانون مربوط به قرارداد وین درباره روابط سیاسی مصوب 1343 و قانون کنوانسیون وین درباره روابط کنسولی مصوب 1353 برای مراجع قضایی الزامی است، مگر در مواردی که قانون استثنا کرده باشد. در صورت طرح چنین دعاوی، مراجع قضایی خلاصه مفیدی از دعوی را به معاونت اعلام و معاونت چنانچه ملاحظه ای داشته باشد، مراتب را به مرجع قضایی و عنداللزوم به مقامات مربوط اعلام می کند.
مراجع قضایی و به ویژه معاونت های اجرای احکام در مواردی که با رعایت مفاد قوانین مندرج در ماده 21 این دستورالعمل رایی صادر میشود، به منظور تسریع و تسهیل اجرای آراء، مراتب را به همراه خلاصه مفیدی از مفاد رای قطعی صادر شده به معاونت ارسال کنند تا معاونت مذکور ضمن هماهنگی با وزارت امور خارجه، موجبات اجرای رای صادر شده و حل و فصل مناسب موضوع را در اسرع وقت فراهم آورد.
در مواردی که یکی از طرفین پرونده دولت ها، مقامات خارجی، ماموران دیپلماتیک، کنسولی و اعضای خانواده آنان و همچنین سازمان های بین المللی یا اعضای آنها باشد، مراجع قضایی مراتب را به معاونت اعلام می نمایند. چنانچه معاونت در این خصوص ملاحظاتی داشته باشد مراتب را به مرجع قضایی و عنداللزوم به مراجع ذیربط اعلام می کند.
کلیه مراجع قضایی و واحدهای تابعه قوه قضائیه موظف اند از مکاتبه مستقیم با پست کنسولی و نمایندگی سازمان های بین المللی خودداری نمایند. چنانچه انجام مکاتبه لازم باشد مراتب به معاونت اعلام و معاونت عنداللزوم از طریق وزارت امور خارجه اقدام لازم را معمول نموده و نتیجه را اعلام خواهد نمود.
فصل ششم – سایر مقررات 4 ماده
مقام قضایی رسیدگی کننده عنداللزوم میتواند در مراحل مختلف رسیدگی به دعاوی مدنی و کیفری اتباع غیرایرانی با هدف اجرای صحیح قوانین و مقررات و رعایت تعهدات پذیرفته شده کشور، با معاونت مشورت نماید. معاونت مکلف است در اسرع وقت مشورت لازم را ارائه دهد.
مواد 10، 11، 12، 13، 15 و 17 این دستورالعمل در مورد اتباع کشورهایی اعمال میشود که معاونت ظرف یک ماه از تاریخ تصویب دستورالعمل فهرست آنها را اعلام می کند.
معاونت در خصوص موارد مهمی که دارای تبعات ملی و بین المللی میباشد، گزارشی از اقدامات انجام شده را به معاون اول قوه قضائیه اعلام و رونوشت آن را به رئیس حوزه ریاست قوه قضائیه ارسال می کند.
مسئولیت حسن اجرای این دستورالعمل بر عهده معاون اول قوه قضائیه است.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
