ماده 1

در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند: ۱ـ قانون: <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87">قانون بودجه</a> سال ۱۴۰۴ کل کشور. ۲ـ سازمان برنامه: <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87">سازمان برنامه و بودجه</a> کشور. ۳ـ وزارت: <a class="tagref" href="/واژه/%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C">وزارت امور اقتصادی و دارایی</a>. ۴ـ <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C">بانک مرکزی</a>: بانک مرکزی <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C">جمهوری</a> اسلامی ایران. ۵ ـ سازمان بورس: سازمان بورس و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1">اوراق بهادار</a>. ۶ ـ <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AE%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87">خزانه</a>: خزانه داری کل کشور. ۷ـ <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C">اوراق مالی اسلامی</a>: اوراق بهادار اسلامی با نام نظیر اوراق مشارکت، انواع صکوک اسلامی (ازجمله اجاره، وکالت، <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%AD%D9%87">مرابحه</a> عام و منفعت) و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C">اسناد خزانه اسلامی</a> که با رعایت موازین شرعی و منطبق بر <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86">قوانین</a> و مقررات مربوط، به قیمت اسمی مشخص برای مدت معین به صورت ریالی یا ارزی منتشر می شوند. ۸ ـ اوراق مشارکت: اوراق مالی اسلامی که تابع <a class="lawref" href="/قانون/قانون-نحوه-انتشار-اوراق-مشارکت-1376-06-30-law_08070050394">قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت</a> مصوب ۱۳۷۶ و آیین نامه اجرایی آن یا <a class="lawref" href="/قانون/قانون-بازار-اوراق-بهادار-جمهوری-اسلامی-ایران-law01212">قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران</a> مصوب ۱۳۸۴ هستند. ۹ـ صکوک اسلامی: نوعی اوراق مالی اسلامی که منطبق بر قوانین و مقررات مربوط منتشر می شوند، نظیر صکوک اجاره، صکوک منفعت، صکوک مرابحه عام و وکالت. ۱۰ـ اسناد خزانه اسلامی: اوراق مالی اسلامی که مطابق <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1">ابلاغ اعتبار</a> و تخصیص های صادرشده توسط سازمان برنامه و در چهارچوب مقررات این آیین نامه برای <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%A3%D8%AF%DB%8C%D9%87">تأدیه</a> <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%AA">مطالبات</a> قطعی شده و قراردادی نظیر پیش پرداخت <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF">تعهد</a> شده طبق قراردادهای منعقد شده توسط دستگاه های اجرایی واگذار می شوند. ۱۱( )ـ اسناد خزانه اسلامی کوپن دار: اسناد خزانه اسلامی دارای سود برگ(کوپن سود) که در چهارچوب مقررات این آیین نامه و صرفاً برای تأدیه بدهی های فرادستگاهی دولت و مطالبات قطعی شده پیمانکاران طرح های تملک <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C">دارایی</a> های سرمایه ای ملی و استانی از دولت توسط خزانه منتشر و مطابق ابلاغ اعتبار و تخصیص های صادره با رعایت ماده (۳۰) <a class="lawref" href="/قانون/قانون-برنامه-و-بودجه-کشور-law01658">قانون برنامه و بودجه کشور</a> مصوب ۱۳۵۱ توسط سازمان برنامه بدون محاسبه حفظ قدرت خرید واگذار می شود. ۱۲ـ بدهی های فرادستگاهی دولت: بدهی های دولت که <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C">دستگاه اجرایی</a> مشخصی در دولت متعهد و متولی ثبت، گزارش و تسویه آن نمی باشد و در اجرای حکم تبصره (۲) ماده (۱) آیین نامه اجرایی ماده (۱) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور موضوع تصویب نامه شماره۶۱۲۴۰/ت۵۲۲۳۰ه‍ و با رعایت الزامات و ترتیبات قانونی مربوط رسیدگی و قطعی می شوند. ۱۳ـ مطالبات قطعی شده: مطالبات قطعی شده طلبکاران از دولت که به استناد ماده (۱۹) <a class="lawref" href="/قانون/قانون-محاسبات-عمومی-dav_l_11572">قانون محاسبات عمومی</a> کشور ـ مصوب ۱۳۶۶ ، ایجاد و ب. ت. ب. ماده (۲۰) قانون مذکور تسجیل شده و به تأیید ذی حساب/مدیر مالی (در دستگاه اجرایی فاقد ذی حساب) و رئیس دستگاه اجرایی رسیده باشند. ۱۴ـ حفظ قدرت خرید: مبلغ قابل پرداخت از طریق واگذاری اسناد خزانه اسلامی که مطابق ترتیبات تعیین شده در این آیین نامه و به ازای هرسال تأخیر تا زمان <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF">سررسید</a> اسناد خزانه اسلامی به صورت روزشمار محاسبه و به مبلغ قابل پرداخت مذکور اضافه می شود. ۱۵ـ دستگاه های اجرایی: دستگاه های اجرایی موضوع موضوع ماده (۵) <a class="lawref" href="/قانون/قانون-مدیریت-خدمات-کشوری-مصوب-۱۳۸۶-۰۷-۰۸-law00727">قانون مدیریت خدمات کشوری</a> مصوب ۱۳۸۶. ۱۶ـ مبلغ اسمی: مبلغی که پرداخت آن در سررسید به عنوان اصل مبلغ بدهی ناشی از <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%82">انتشار اوراق</a> مالی اسلامی، تضمین شده است. ۱۷ـ <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AB%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%87">بازار ثانویه</a>: بازارهای مورد تأیید سازمان بورس ازجمله فرابورس ایران، بورس اوراق بهادار تهران و بورس انرژی و بازار تحت <a class="tagref" href="/واژه/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D8%B1%D8%AA">نظارت</a> بانک مرکزی. ۱۸ـ قیمت روز: قیمت اوراق مالی اسلامی در <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1">بازار</a> ثانویه که بر حسب مقتضیات عرضه و تقاضا تعیین می شود. ۱۹ـ سامانه اوراق دولت: سامانه الکترونیکی که وزارت مجاز است به منظور مدیریت امور مربوط به اوراق مالی اسلامی دولت از جمله واگذاری اوراق مالی اسلامی راه اندازی کند. وزارت پس از استقرار سامانه مذکور، امکان استعلام اطلاعات انتشار و وضعیت اوراق مالی اسلامی را برای سازمان برنامه فراهم می کند. ۲۰ـ عامل واگذاری: سامانه اوراق دولت یا رکن مربوط در بازار سرمایه یا بانک/بانک هایی که به تشخیص وزارت تعیین و واگذاری اسناد خزانه اسلامی و سایر اوراق مالی اسلامی و همچنین انجام سایر امور از جمله تسویه تعهدات اوراق در سررسید حسب مورد، از طریق آن انجام می شود. ۲۱ـ تاریخ واگذاری اسناد خزانه اسلامی: تاریخ تکمیل برگه (فرم)های مربوط یا ثبت در سامانه اوراق دولت برای معرفی اشخاص ذی نفع جهت دریافت اسناد خزانه اسلامی. ۲۲ـ <a class="tagref" href="/واژه/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87">کارگروه</a> نظارت: کارگروه موضوع بند (ر) تبصره (۲) قانون، متشکل از رئیس سازمان برنامه و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87">بودجه</a> کشور، وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و دو نفر ناظر از کمیسیون های اقتصادی و برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی. ۲۳( )ـ فروش اوراق مالی اسلامی: در خصوص اوراق مالی اسلامی نقدی به منزله عرضه تدریجی، حراج، فروش به کسر (کمتر از ارزش اسمی) و پذیره نویسی اوراق مالی اسلامی در بازارها (بازار پول و سرمایه) و همچنین برای اوراق غیرنقدی نظیر اسناد خزانه اسلامی به منزله واگذاری این اوراق به ذی نفعان در چهارچوب قوانین و مقررات است.واریز وجه برای اوراق غیرنقدی به حساب های خزانه داری کل کشور صرفاً در قالب اعمال حساب خواهد بود. ۲۴ـ معامله گر اولیه: <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C">مؤسسه اعتباری</a>، نهادهای مالی موضوع بند (۲۱) ماده (۱) قانون <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1">بازار اوراق بهادار</a> جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴ و بیمه ها که می توانند به عنوان معامله گر اولیه در عرضه اولیه و حراج اوراق، مشارکت داشته باشند. شرایط معامله گر اولیه از جمله امتیازات و تعهدات آنها در چهارچوب قوانین توسط کارگروه نظارت تعیین می شود. ۲۵ـ بازارگردان: کارگزار/ معامله گر موضوع بند (۱۵) ماده (۱) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴ که با اخذ مجوز لازم با تعهد به افزایش نقدشوندگی و تنظیم عرضه و تقاضای اوراق بهادار معین و تحدید دامنه نوسان قیمت آن، به داد و ستد آن اوراق می پردازد. ۲۶ـ اسناد اعتباری: گواهی مالی با اعتبار مشخص و با سررسید حداکثر تا پایان اسفند ماه ۱۴۰۴ که مازاد بر سقف منابع پیش بینی شده از محل انتشار اوراق مالی اسلامی در قانون، با استفاده از ظرفیت نظام بانکی کشور با رعایت قانون بانک مرکزی به پشتوانه مانده حساب خزانه نزد بانک مرکزی مطابق ابلاغ اعتبار و تخصیص های صادره توسط سازمان برنامه با رعایت ماده (۳۰) <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87">قانون برنامه و بودجه</a> کشور مصوب ۱۳۵۱ در چهارچوب این آیین نامه صادر می شود. ۲۷ـ اوراق درون سالی: اوراق مالی اسلامی با سررسید حداکثر تا پایان اسفندماه ۱۴۰۴ که مازاد بر سقف منابع پیش بینی شده از محل انتشار اوراق مالی اسلامی، به منظور تسریع در تأمین اعتبار طرح های تملک دارایی های سرمایه ای به ویژه برای مناطق سردسیر و همچنین خرید تضمینی گندم در صورت انعقاد قرارداد تامین مالی با بانک ها (صرفاً در قالب اسناد خزانه اسلامی درون سالی) منتشر و مطابق ابلاغ اعتبار و تخصیص های صادره با رعایت ماده (۳۰) قانون برنامه و بودجه کشور مصوب ۱۳۵۱ توسط سازمان برنامه هزینه می شود. ۲۸ـ مؤسسه اعتباری: بانک و مؤسسه اعتباری غیربانکی موضوع بند (ح) ماده (۱) <a class="lawref" href="/قانون/قانون-بانک-مرکزی-جمهوری-اسلامی-ایران-مصوب-۱۴۰۲-۰۳-۳۰-law01202">قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران</a> مصوب ۱۴۰۲. ۲۹ـ اوراق بهادار سازی: تبدیل بدهی های غیرسیال (غیراوراقی) به اوراق مالی اسلامی. ۳۰ـ نرخ بازار بدهی: میانگین وزنی نرخ بازده تا سررسید (وای تی ام) معاملات اسناد خزانه اسلامی و معاملات اوراق مرابحه عام در جریان، در پایان روز معاملاتی گذشته که توسط سازمان بورس اعلام می گردد.