ماده 104

در موقع انتقال تمام یا <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%84%DA%A9">قسمتی از ملک</a> ثبت شده و یا واگذاری حقی نسبت به عین ملک سند معامله در <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C">دفتر اسناد رسمی</a> ثبت و خلاصه آن در <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%A7%DA%A9">دفتر املاک</a> زیر <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D9%85%D9%84%DA%A9">ثبت ملک</a> به طریق آتی ثبت می شود: (اصلاحی مصوب 1323 و 1324.) 1 در مورد انتقال قطعی <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%84%DA%A9">تمام ملک</a> باید خلاصه انتقال را مطابق معمول در زیر ثبت ملک ثبت و خروج آن را از ملکیت <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9">مالک</a> اولی نیز با مرکب قرمز ودر ملاحظات دفتر املاک قید نمایند. 2 اگر انتقال راجع به قسمتی از ملک مفروز یا مشاعا باشد خروج آن را از ملکیت مالک اولی به نحوی که به منزله ذکر <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87">خلاصه معامله</a> نیز محسوب شود با مرکب قرمز در زیر ثبت ملک یا در <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%86">ستون</a> ملاحظات به این شرح (یک دانگ مشاع یا دو دانگ مفروز یا دو هزار گز از ملک بالا را آقای مالک به موجب سند شماره.. .. به آقای.. .. منتقل کرده و در صفحه.. .. این دفتر یا دفتر متمم به شماره.. .. ثبت و از ملکیت مالک بالا خارج گردید.) قید و سپس مورد انتقال را اگر مشاع است به نحو <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%A7%DA%A9">ثبت املاک</a> مشاعه و اگر مفروز است به طوری که ملک مستقل با تمام مشخصات و حدود و بها و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82">حقوق</a> در صفحه معینی از دفتر اصلی یا متمم ثبت و در ملاحظات ثبت آن <a class="tagref" href="/واژه/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA">یادداشت</a> نمایند که اصل ملک در صفحه.. .. دفتر.. .. ثبت شده یا مورد ثبت از ملک شماره.. .. که درصفحه.. .. ثبت شده <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2">افراز</a> شده است. 3 هرگاه نسبت به هریک از دو قسمت املاک بالا انتقالاتی به طور شرطی و رهنی یا قطعی واقع شود به وفق معمول سابق خلاصه آن را در زیر ثبت ملک ثبت و فسخ و فک را نیز در موقع خود در مقابل همان قسمت در ستون ملاحظات دفتر یادداشت نمایند و به همین طریق، خلاصه کلیه معاملات راجعه به عین ملک مزبور در دفتر املاک به ترتیب تاریخ، زیر یکدیگر ثبت خواهد شد. در موارد بالا <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1">سردفتر</a> خلاصه معامله را در برگ مخصوص که برای این کار تهیه شده نوشته و به دفتر املاک حوزه ثبت ملک ارسال می دارد. خلاصه مذکور علاوه بر امضای متعاملین باید به امضای سردفتر و <a class="tagref" href="/واژه/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87">نماینده</a> ثبت (چنانچه نماینده داشته باشد) رسیده باشد. مسئول دفتر املاک باید خلاصه مذکور فوق را فورا به طوری که در بالا مقرر است در زیر ثبت ملک قید نموده و به امضای مدیر ثبت برساند. در موقع فسخ معاملات نیز باید سردفتر لاشه سند باطل شده و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A2%DA%AF%D9%87%DB%8C">آگهی</a> فسخ را به <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AB%D8%A8%D8%AA">اداره ثبت</a> بفرستد تا در ملاحظات دفتر املاک قید شود. متصدیان مربوطه ثبت املاک مکلفند پس از وصول خلاصه معامله از <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87">دفترخانه</a> در ظرف 24 ساعت آن را در دفتر املاک ثبت نموده و در پرونده مربوطه بایگانی نمایند و چنانچه خلاصه معامله دارای نواقص باشد در ظرف همان مدت از دفترخانه مربوطه توضیحات لازمه (را) بخواهند. تسامح و تاخیر و یا غفلت در اجرای این دستور مستلزم تعقیب اداری و کیفر خواهد بود. هرگاه معامله راجع باشد به انتقال قطعی تمام ملک ثبت شده سردفتر انتقال را در صفحات مخصوص به انتقالات <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA">سند مالکیت</a> قید و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7">امضا</a> کرده و به منتقل الیه <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85">تسلیم</a> می نماید و مادام که در صفحات انتقالات جا دارد سند <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA">مالکیت</a> به نام منتقل الیه تجدید نخواهد شد. در موردی نیز که معامله مربوط به واگذاری <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AD%D9%82-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C">حق عینی</a> نسبت به ملک باشد (مثل رهن و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82%DB%8C">حقوق ارتفاقی</a>) و یا راجع به انتقال تمام یا قسمتی از عین ملک باشد ولی با حق استرداد، سردفتر باید آن را در صفحات مخصوص به انتقالات سند مالکیت نوشته امضا نماید. در مورد عمری و رقبی و سکنی و مواردی که معامله راجع به انتقال سود ملکی برای بیش از 3 سال باشد مقررات بالا راجع به تنظیم خلاصه سند و فرستادن آن به اداره ثبت حوزه وقوع ملک و قید آن در زیر ثبت ملک در دفتر املاک و در سند مالکیت و بایگانی نمودن خلاصه معامله در پرونده باید <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%AC%D8%B1%DB%8C">مجری</a> گردد. در مواردی که معامله راجع به انتقال یک قسمت از ملک باشد خلاصه آن باید در صفحات مخصوص به انتقالات سند مالکیت قید و امضا گردیده و سند مزبور به ناقل مسترد گردد و در این صورت منتقل الیه می تواند به اداره ثبت حوزه وقوع ملک مراجعه کرده و برای خود سند مالکیت مستقلی بگیرد. در موارد صلحهای محاباتی با حق خیار فسخ و یا استفاده از سود و غیره برای مصالح نسبت به املاک ثبت شده مطابق خلاصه معامله با قید حق خیار و سایر حقوق منظور شده به نام متصالح در دفتر ثبت، و سند مالکیت صادر می شود و در صورت فسخ از طرف مصالح و یا <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%86%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%AA">انقضای مدت</a> خیار یا <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%B3%D9%82%D8%A7%D8%B7-%D8%AD%D9%82">اسقاط حق</a> مذکور مراتب در دفتر و در برگهای مالکیت قید می شود.