ا استنکاف پیمانکار از تحویل موقت موضوع پیمان — فراهم نشدن تدارک لازم برای راه اندازی

گفتیم بر اساس بند (الف) ماده ۳۹ شرایط عمومی پیمان، پس از آنکه عملیات موضوع پیمان تکمیل شد و کار آماده بهره برداری گردید، پیمانکار از مهندس مشاور تقاضای تحویل موقت میکند و نماینده ی خود را برای عضویت در هیأت تحویل موقت معرفی می نماید. حال، علی رغم این امر، فرضاً پیمانکار به هر علت و دلیلی - نه از مهندس مشاور تقاضای تحویل میکند و نه معرفی می نماید، در این صورت تکلیف چیست؟ و چه باید کرد؟ بند (د) ماده ۳۹ شرایط عمومی پیمان راه حل این معضل را تعیین کرده است: در صورتی که عملیات موضوع پیمان طبق این ماده آماده تحویل موقت شود، ولی پیمانکار تقاضای تحویل کار را نکند، مهندس مشاور آماده بودن کار برای تحویل موقت را به کارفرما، اعلام می نماید تا کارفرما طبق این ماده برای تشکیل هیأت تحویل موقت اقدام کند. اگر پس از ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ کارفرما پیمانکار نماینده ی خود را برای تحویل موقت معرفی نکند، کارفرما با تأمین دلیل به وسیله دادگاه محل، نسبت به تحویل موقت موضوع پیمان طبق این ماده اقدام می نماید. در این حالت پیمانکار حق هیچ گونه اعتراضی در این مورد ندارد. فراهم نشدن تدارک لازم برای راه اندازی و انجام آزمایشها فرض میکنیم که عملیات موضوع پیمان از جانب پیمانکار تکمیل شده و کار آماده ی بهره برداری است و پیمانکار از مهندس مشاور تقاضای تحویل موقت را کرده و نماینده ی خود را نیز برای عضویت در هیأت تحویل معرفی نموده است. همچنین آماده بودن کار برای تحویل موقت مورد تأیید مهندس مشاور قرار گرفته و ضمن تعیین تاریخ آمادگی برای تحویل موقت تقاضای تشکیل هیأت تحویل موقت را از کارفرما کرده است اما در اینجا پیمانکار با مانعی برخورد میکند و آن این است که تدارکات لازم برای راه اندازی و انجام آزمایشهای مورد نیاز مانند آب و برق فراهم نیست. از یک سو تأمین این تدارکات بر عهده ی کارفرماست و از سوی دیگر باید آزمایشهای لازم برای تحویل موقت کار به تشخیص و با نظر اعضای هیأت تحویل موقت در محل انجام شود. در واقع فراهم نبودن تدارکات لازم برای راه اندازی ممکن است ناشی از تقصیر یا قصور کارفرما و یا بنا به علل دیگر باشد. چه باید کرد؟ پیمانکار عملیات اجرایی موضوع پیمان را به اتمام رسانده، حسن انجام کار خود را طی مدتی تعهد کرده که آغاز آن پس از تحویل موقت شروع می شود، وجه التزام ناشی از حسن انجام کار او نزد کارفرما باقی مانده که نصف آن باید پس از تحویل موقت آزاد و به وی پرداخت شود. احتمالاً ضمانت نامه های بانکی برای انجام تعهدات ناشی از پیمان نزد کارفرما دارد که باید آزاد شوند. آیا صرف این که تدارکات لازم برای راه اندازی فراهم نیست، مانع از تحویل موقت میشود یا پیمانکار هم در این حالت حق دارد مانند کارفرما از مکانیزم تأمین دلیل استفاده کند؟ یا نه ترتیب دیگری در پیمان پیش بینی شده است؟ در چنین فرضی به تجویز بند (ه) ماده ۳۹ شرایط عمومی پیمان اصولاً نه تنها نحوه ی تحویل موقت بل که تحویل قطعی و آزاد کردن تضمین های پیمانکار با رعایت حقوق طرفین پیمان طبق نظر هیأتی متشکل از نماینده ی سازمان برنامه و بودجه کشور، نماینده ی کارفرما و نماینده ی پیمانکار به عمل می آید. نظر این هیأت قطعی و لازم الاجرا است. ایرادی که به بند (ه) ماده ۳۹ شرایط عمومی پیمان وارد است این است که زمان و نحوه ی تشکیل این هیأت را تعیین و مشخص نکرده است. به نظر می رسد ب. ت. ب. سکوت بند یاد شده در مورد تاریخ و ظرف زمانی تشکیل هیأت هیأت مورد بحث می باید بلافاصله بنا به درخواست کارفرما از سازمان برنامه و بودجه جهت معرفی نماینده ی خود در آن هیأت، تشکیل گردد زیرا معوق گذاشتن تحویل موقت موضوع پیمان مغایر و معارض با حقوق پیمانکار است.