اثبات بی اعتباری سند رسمی — ماده ۱۲۹۲ ق

ماده ۱۲۹۲ ق.م. مقرر می دارد: در مقابل اسناد رسمی یا اسنادی که اعتبار سند رسمی را دارد انکار و تردید مسموع نیست و طرف می تواند ادعای جعلیت نسبت به اسناد مزبور کند یا ثابت نماید که اسناد مزبور به جهتی از جهات قانونی از اعتبار افتاده است. مفاد این ماده نشان می دهد که باید میان دو مفهوم جعل سند» و «بی اعتباری آن تفاوت گذارد. هر چند که جعل بودن سند یکی از جهات بی اعتباری آن است، در این ماده هر کدام از دو اصطلاح به اعتراض ویژه ای اختصاص داده شده است ادعای جعل مربوط به اثبات نادرستی انتساب سند یا رویداد مادی است که وقوع آن نزد مأمور رسمی تصدیق شده و عیبی است که از آغاز در سند وجود داشته و به اعتبار آن صدمه زده است؛ ولی ادعای ۱ مازو درسهای حقوق مدنی، ج ۱، ش ۴۱۵ - گستن و گوبو، ج ۱، ش ۶۱۷. بی اعتباری مربوط به وقایعی است که پس از تنظیم سند رخ داده و اعتبار آن را از بین برده است: مانند انقضای مهلت اعتبار شناسنامه یا گواهینامه رانندگی یا رجوع از عمل حقوقی یا حجر و فوت امضاء کننده در وکالتنامه و مانند اینها نوع دیگری از بی اعتباری نیز وجود دارد که هم در زمره ادعاهای جعل نیست و هم از آغاز تنظیم سند با آن همراه است مانند مخالفت سند با قانون و نظم عمومی و اخلاق حسنه به همین جهت در ماده ۱۳۸۸ آمده است که مفاد سند در صورتی معتبر است که مخالف قوانین نباشد ۱