ادله در دعوای اثبات نسب — موجب علم قاضی شود

نکته اماره فراش مخصوص زوجینی است که شرعاً به عقد هم درآمده باشند دائم یا موقت و شفاهی یا کتبی و محضر خانه ای بنابراین اگر زن و مردی بدون وجود زوجیت با هم دوستی یا نزدیکی داشته باشند این اماره قابل اعمال نیست حتی اگر چندین سال با هم در ارتباط باشند. - شهادت شهود از شهود نیز می توان در دعوای اثبات نسب بهره برد. لذا اگر اشخاصی مشاهده کرده باشند که طفل از فلان زن متولد شده است، می توانند بر این موضوع شهادت دهند. یا همزمان به زوجیت زن و مردی که به صورت شفاهی نکاح موقت یا دائم منعقد نمودند شهادت دهند و طفل را نیز ملحق به آنان بدانند. - تحقیقات محلی دادگاه در صورت اقتضاء میتواند خود یا از طریق کلانتری مربوطه نسبت به ادعای مطرح شده تحقیقات محلی و میدانی را به عمل آورد. اقرار مثلاً پدر پس از تولد طفل خود را پدر او اعلام نماید. اگر کسی اقرار به ابوت دیگری که دارای نسبی شناخته شده است بکند این اقرار در نسب اثر ندارد هر چند مقرله کبیر باشد و آن را تصدیق کند زیرنویس ۳ ماده ۱۲۷۳ نظم کنونی). نفوذ اقرار به خویشاوندی صغیر غیر از فرزندی نیاز به تصدیق او بعد از رشد دارد زیرنویس ۶ ماده ۱۲۷۳ قانون مدنی ماده ۱۲۷۳ قانون مدنی در این رابطه بیان میدارد: «اقرار به نسب در صورتی صحیح است که اولاً، تحقق نسب بر حسب عادت و قانون ممکن باشد؛ ثانیاً، کسی که به نسب او اقرار شده تصدیق کند، مگر در مورد صغیری که اقرار در فرزندی او شده به شرط آنکه منازعی در بین نباشد.» ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. - تحقیقات محلی دادگاه در صورت اقتضاء میتواند خود یا از طریق کلانتری مربوطه نسبت به ادعای مطرح شده تحقیقات محلی و میدانی را به عمل آورد. اقرار مثلاً پدر پس از تولد طفل خود را پدر او اعلام نماید. اگر کسی اقرار به ابوت دیگری که دارای نسبی شناخته شده است بکند این اقرار در نسب اثر ندارد هر چند مقرله کبیر باشد و آن را تصدیق کند زیرنویس ۳ ماده ۱۲۷۳ نظم کنونی). نفوذ اقرار به خویشاوندی صغیر غیر از فرزندی نیاز به تصدیق او بعد از رشد دارد زیرنویس ۶ ماده ۱۲۷۳ قانون مدنی ماده ۱۲۷۳ قانون مدنی در این رابطه بیان میدارد: «اقرار به نسب در صورتی صحیح است که اولاً، تحقق نسب بر حسب عادت و قانون ممکن باشد؛ ثانیاً، کسی که به نسب او اقرار شده تصدیق کند، مگر در مورد صغیری که اقرار در فرزندی او شده به شرط آنکه منازعی در بین نباشد.» - آزمایش خون یا DNA: غاطبة فقهای عظام معاصر صرف آزمایش خون یا حتی DNA را دلیل اثبات نسب نمی دانند. بلکه معتقدند این آزمایش زمانی کارساز خواهد بود که ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. - آزمایش خون یا DNA: غاطبة فقهای عظام معاصر صرف آزمایش خون یا حتی DNA را دلیل اثبات نسب نمی دانند. بلکه معتقدند این آزمایش زمانی کارساز خواهد بود که موجب علم قاضی شود، لذا به تنهایی قابلیت استناد ندارد و بر همین اساس آن را جزو سؤال آیا در هر پرونده اثبات نسب دادگاه باید دستور اخذ آزمایش DNA بدهد؟ اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شماره ۷/۹۳/۱۱۵۷ مورخ ۹۳/۵/۱۸ بیان داشت: با عنایت به ماده ۱۲۷۳ قانون مدنی اقرار به نسب در صورت محقق بودن شرایط مذکور در آن ماده نیازی به آزمایش DNA جهت اثبات نسب نیست و دادگاه می تواند وفق آن اقرار حکم به اثبات نسب صادر نماید، مگر اینکه فساد آن اقرار ثابت شود. در عمل نیز محاکم در همه موارد موضوع را به پزشکی قانونی و اخذ DNA ارجاع نمی دهند، خصوصاً زمانی که ادله شرعی دیگر وجود داشته باشد. زیرا تعدد و تکرار این قضیه به صورت گسترده مخالف نظم اجتماعی بوده و باعث سلب آرامش جامعه می شود. ب. ت. ب. پیوستگی که بعضاً دعوای اثبات نسب با دعوای نفی ولد یا نفی نسب دارد در آن بخش بیشتر توضیح خواهیم داد. قابل ذکر است آزمایش خون در اثبات نسب تا حدوداً ۷۵ دقت دارد، ولی آزمایش DNA حدوداً بیش از ۹۹ قابلیت استناد دارد. مگر اینکه عمل نامشروع توسط نزدیکان و فامیل های نسبی پدر انجام شده باشد که این مسئله درصد را کاهش می دهد مانند نزدیکی با پدر شوهر یا برادر شوهر. اما آزمایش خون در نفی ولد علی الاصول دقیق م. ب.. - طفلی که پس از طلاق متولد میشود منتسب به مرد است هر طفلی که بعد از انحلال نکاح متولد شود ملحق به شوهر است مشروط بر اینکه مادر هنوز شوهر نکرده و از تاریخ انحلال نکاح تا روز ولادت طفل بیش از ده ماه نگذشته باشد، مگر آنکه ثابت شود که از تاریخ نزدیکی تا زمان ولادت کمتر از شش ماه و یا بیش از ده ماه گذشته باشد ماده ۱۱۵۹ قانون مدنی - ماده ۱۱۵۹ حاوی اماره وقوع نزدیکی بین زن و شوهر است کاتوزیان، قانون مدنی نظم حقوق کنونی زیرنویس ۱ ماده ۱۱۵۹). در صورت صدور حکم بر اثبات نسب صدور شناسنامه جدید توسط اداره ثبت احوال اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۰۷۶ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۹ اطلاعات لازم از قبیل تاریخ و محل ولادت ارائه شود، در فرض سؤال چنانچه حکم اثبات نسب متضمن این اطلاعات باشد، ارائه آن برای صدور شناسنامه کافی است؛ در غیر این صورت صرف ارائه حکم اثبات نسب برای صدور شناسنامه کفایت نخواهد کرد و متقاضی باید به نحو مقتضی اطلاعات لازم را ارائه و تکمیل کند.