اذن (حقوق): عناصر وجودی و ایجابی

اذن اعلام رضای مالک یا نماینده‌ قانونی او برای انجام دادن یک عمل حقوقی است. عناصر وجودی و ایجابی اذن عبارتند از: ۲. ۱ - قابل انجام بودن مورد اذن باید امری باشد که خود اذن‌ دهنده بتواند آن‌را انجام دهد. یعنی از نظر قانونی مانعی برای انجام دادن آن کار نسبت به او وجود نداشته باشد. ۲. ۲ - عدم وجود قصد انشاء در اذن قصد انشاء وجود ندارد. یعنی اذن‌ دهنده چیزی را از نظر حقوقی ایجاد نمی‌کند بلکه فقط رفع مانع قانونی می‌کند. مثلا تصرف در مال غیر، طبق قانون ممنوع است ولی اگر مالک به شخص دیگری اذن تصرف در مال خود را بدهد، در حقیقت این منع قانونی را مرتفع می‌سازد و شخص ماذون می‌تواند در مال مورد اذن تصرف نماید. ۲. ۳ - امور مالی و غیرمالی اذن ممکن است در امور مالی یا غیرمالی باشد، مانند اذن نسبت به تصرف در اموال و اذن ولی برای نکاح . ۲. ۴ - لازم نبودن اذن به خودی خود لازم نیست مگر این‌که وجه ملزمی وجود داشته باشد. ( قانون مدنی ، ماده‌ ۱۲۰) ۲. ۵ - تحقق فعل در آینده اذن به فعلی تعلق می‌گیرد که هنوز واقع نشده است. اگر رضایت پس از وقوع فعل به آن تعلق گیرد، این اعلام رضا را اجازه می‌گویند. ۲. ۶ - ارادی بودن اذن چون نیاز به قصد انشاء ندارد نه از عقود است و نه از ایقاعات اما یک عمل ارادی است (مانند اقرار و شهادت ) که موجب ایجاد آثار حقوقی است. ۲. ۷ - وجود مستقل اذن وجودی مستقل دارد و رد اذن از سوی ماذون، اذن را از اعتبار نمی‌اندازد. منبع: ترمینولوژی حقوق، ص۲۳، تهران، کتابخانه گنج دانش، ۱۳۸۷، چاپ ۱۹، ش۱۶۶ · فرهنگ عناصر شناسی، ص۵۳، تهران، کتابخانه گنج دانش، ۱۳۸۲، چاپ اول