دکترین
اسلام در آلمان: جمعیتهای متشکل اسلامی
۷.
۱ - تشکیلات جهان‌بینی نوین در اروپا تشکیلات جهان‌بینی نوین در اروپا (ملی گروش) در اوایل دهه ۱۹۷۰، اولین شاخه‌های این سازمان توسط کارگران مهاجر ترک در اروپا پی‌ریزی شد. این گروه‌ها روابط تنگاتنگی با حزب «رستگاری ملی»، (MSP) داشتند. «اسم ملی گروش» همچنان که بیانگر فلسفه‌ای می‌باشد، به معنای این سازمان نیز است و از کتاب برنامه کاری «ملی گروش» (آنکارا، ۱۹۷۳)، نوشته رهبر حزب، نجم‌الدین اربکان، نشات گرفته است». اساسا تاسیس چنین تشکیلاتی در سال ۱۹۷۸ به نام «اتحادیه ترک‌ها»، بنابه خواست اربکان و نظارت و کنترل مستقیم وی بوده است.
اتحادیه ترک‌ها در سال ۱۹۸۵ به «ملی گروش» تغییر نام داد. تشکیلات ملی گروش، بزرگترین جمعیت اسلامی غیردولتی در آلمان و اروپای غربی است. این تشکیلات، در سراسر اروپا ۲۶۴۵۸ و در آلمان ۱۸۷۶۲ عضو رسمی متشکل در ۲۶۲ جمعیت (بر طبق آمار ۱۹۹۵) دارد. مطابق آمار ارائه شده توسط تشکیلات این مرکز در کلن، پراکندگی این جمعیت‌ها و اعضای آن در آلمان فدرال به شرح زیر است: ملی گروش در زبان فارسی بینش ملی ترجمه می‌شود. ۷.۱.
۱ - منطقه و تعداد اعضاء منطقه تعداد جمعیت‌ها تعداد اعضاء برلین ۲۵ ۳۲۲۶ هامبورگ ۱۱ ۸۷۰ برمن ۱۷ ۹۴۴ هانوفر ۱۲ ۷۳۵ رور ۵۷ ۳۳۲۲ کلن ۲۵ ۱۷۱۰ هسن ۲۸ ۲۴۴۳ اشتوتگارت ۳۸ ۲۶۱۴ مونیخ ۳۷ ۲۲۷۸ نورنبرگ ۱۲ ۷۲۰ به گزارش اداره امنیت ملی فدرال آلمان، در سال ۱۹۹۵، تشکیلات ملی گروش بیش از ۴۰۰ جمعیت را زیر پوشش داشت و در گردهمایی‌های آن، تا ۱۰ هزار نفر شرکت می‌کردند. ملی گروش می‌تواند در مواقع تظاهرات، تا ۱۴ هزار نفر را بسیج کند. در کنگره عادی این تشکیلات که در ماه ژوئن ۱۹۹۴ در شهر آنور بلژیک تشکیل شد، ۳۰ هزار نفر، از جمله نمایندگان برخی از کشورهای اسلامی و از طرف حزب رفاه ملی ترکیه، شخص نجم‌الدین اربکان شرکت کردند.
بودجه سالانه آن، بیش از ۷ میلیون مارک برآورد شده است و تلاش می‌کند بر تعداد مستغلات خود در آلمان بیفزاید. یکی از اهداف ملی گروش، رساندن تعداد مساجد تحت پوشش خود به ۵۰۰ باب بوده است (تا پایان ۱۹۹۵). ۷.۱.
۲ - هدف ملی گروش هدف ملی گروش، برکناری نظام لائیک در ترکیه و برقراری یک نظام اسلامی در این کشور است. ملی گروش به طریق قانونی، در پی تحقق این هدف است. این جمعیت، مواضع ضد اسرائیلی دارد و در سال ۱۹۹۲، با جبهه نجات اسلامی الجزایر اظهار همدردی کرده است. ملی گروش در داخل آلمان، حفظ هویت اسلامی مسلمانان و گفت‌و‌گوی مسالمت آمیز آنان با یکدیگر و با پیروان سایر ادیان را سرلوحه شعار خود قرار داده است. تشکیلات ملی گروش در اروپا، همچنین دارای مراکزی در دانمارک، هلند، بلژیک، فرانسه، سوئیس و اتریش م.
ب. و با دیگر سازمان‌های اسلامی، از قبیل سازمان اخوان المسلمین ، حزب الله افغانستان، جبهه آزادی‌بخش ملی موروی فیلیپین و جامعه فراخوانی اسلامی لیبی همکاری می‌کند. بعد از انقلاب اسلامی ایران و استقرار نظامیان در ترکیه در سال ۱۹۸۰، برخوردهای ایدئولوژیکی و سیاسی سختی در داخل این سازمان به‌وجود آمد. در سال ۱۹۸۴، گروهی از بنیادگرایان رادیکال و مسلمانان ضد سکولار در اطراف جمال‌الدین کاپلان، از AMGT جدا شده و فدراسیون اتحادیه‌ها و جوامع اسلامی را پایه ریزی کردند. ۷.۱.
۳ - رابطه با جماعت النور روابط ملی گروش و حرکت نورچولوک یا جماعت النور بسیار نزدیک است و هر دو، در «شورای اسلامی جمهوری فدرال آلمان» عضویت دارند. رابطه ملی گروش با جمعیت جمال‌الدین کاپلان، (ICCB) خصمانه است و این جمعیت را غیرواقع بین، افراطی و قدرت‌طلب می‌داند. در سال ۱۹۹۱، ملی گروش، علی یوکسل، دبیرکل تشکیلات خود را برای تصدی عنوان «شیخ الاسلام»، به شورای اسلامی پیشنهاد کرد و با این اقدام، کوشش نمود تا خود را به‌عنوان نماینده همه مسلمانان یا دست کم مسلمانان ترک معرفی کند. ۷.۱.
۴ - فعالیت‌ها تشکیلات ملی گروش دوره‌های آموزش قرآن، کلاس‌های ورزش و سمینارهایی در مورد مباحث روز تشکیل می‌دهد و با تاسیس شرکت «سلام» (شرکت سهامی با مسؤولیت محدود) سازماندهی سفر حج ، تشکیل نمایشگاه‌های کتاب و آموزش مقدماتی طلاب، فعالیت گسترده‌ای را دنبال می‌کند. این تشکیلات یک مدرسه شبانه روزی آموزش دینی برای دختران دایر نموده و مقدمات تاسیس یک آکادمی را فراهم کرده است. روزنامه «ملی گازت» هرچند به‌طور مستقیم، ارگان این تشکیلات شمرده نمی‌شود، اما منعکس کننده آرای آن م.
ب.. مدیر مسؤول روزنامه ملی گازت همان عثمان یوماک اوغلوی، رئیس هیات مدیره ملی گروش است. در آلمان، روزانه ۷۲۰۰ نسخه از این روزنامه به فروش می‌رسد. علاوه بر این، مرکز اسلامی کلن که با ملی گروش پیوند نزدیکی دارد، مجله دو هفتگی «هجرت» را منتشر می‌کند. از ژانویه ۱۹۹۵، این تشکیلات بولتن ماهانه خبری AMGT Aylik Haber Bulteni را منتشر می‌کند که ارگان منعکس کننده اخبار تشکیلات ملی گروش است. ۷.
۲ - اتحادیه ترکی اسلامی اداره امور دینی اتحادیه ترکی اسلامی اداره امور دینی (دیانت)، مرکز این اتحادیه در شهر کلن است و از سوی دولت ترکیه در جهت پاسخ به رشد جمعیتهای اسلامی مردمی در آلمان که شعارهای ضد لائیک و ضد آتاتورک سر می‌دادند، در سال ۱۹۸۲ در برلین، به‌عنوان سرپرستی مساجد آغاز به کار کرد. «ریاست اداره امور دیانت در ترکیه، با نگرانی نسبت به از دست دادن نفوذ خود در میان اقلیت‌های ترک خارج از کشور، تعداد رو به افزایشی از جمعیت را توسط فدراسیون خود کنترل می‌کند.
در اعیاد بزرگ مذهبی، تعدادی از روحانیون عالی‌رتبه از طرف هیات رئیسه خدمات مذهبی خارج از کشور به عنوان سخنران و واعظ، به کشورهای خارجی فرستاده می‌شوند.» در سال ۱۹۸۱، اداره دیانت آنکارا با تصویب قانونی، شرط لازم برای احراز پست امامت جماعت مساجد و مراکز اسلامی اروپا را تصویب و تایید اداره مذکور دانست. دولت ترکیه با همکاری دولت آلمان، در مدتی کوتاه، شعبه‌ای از اداره دیانت در کلن افتتاح کرد و این سرآغازی بود برای کنترل هر چه بیشتر مساجد و مراکز اسلامی توسط دولت و اداره دیانت».
ب. ت. ب. ارتباطات فراملی گروه‌ها در آلمان، فقط مسؤولان این اتحادیه با مسؤولین کنسولی جمهوری ترکیه در ارتباط می‌باشند. بر اساس بررسی‌های به عمل آمده، تقریبا اکثریت ترک‌های مقیم آلمان، علی رغم شرکت در مراسم نماز و یا سایر مراسم مذهبی در مساجد رسمی دولتی، با دولتی شدن این قبیل نهادها مخالف می‌باشند، گرچه فرزندان آنها نیز از آموزش زبان و یا قرآن این مراکز استفاده می‌کنند. بررسی جدید دیگری که در سطح آلمان به عمل آمد، نشانگر این واقعیت بود که تمایل مردم، خصوصا جوان‌ها، بیشتر به تشکیلات مذهبی غیردولتی و یا به عبارتی غیرقانونی است.
البته طرح‌های اداره دیانت با مشکلات عملی زیادی روبرو شد، زیرا مسلمانانی که در یک کشور آزاد و لیبرال مانند آلمان زندگی می‌کردند، عملا نمی‌توانستند دستورپذیر مقامات دولتی و یا منصوبین به اداره دیانت باشند و در بیشتر موارد، اعضای هیات امنای مساجد با انتصاب امام جماعت از طرف اداره مذکور مخالف بودند که این مخالفت‌ها، بعضا به جر و بحث‌های طولانی کشیده می‌شد. در دهه ۱۹۸۰، مسلمانان جوان ترک، با نفوذ در اداره دیانت و با آگاهی بیشتری که داشتند، توانستند به‌عنوان امام جماعت، به مساجد اروپایی، خصوصا آلمان اعزام گردند، و در آنجا نیز به این واقعیت پی بردند که حفظ ظاهر روابط با دولت و شعبه اداره دیانت کلن کار پیچیده و مشکلی نیست و از طرفی، به دلیل تمایلات شدید گروه اخیر به حرکت‌های بنیادی چون سلیمانیه و جنبش ملی ترک، توانستند در مساجد خارج از کشور نیز نقش سازنده و مفیدی داشته باشند.
سازمان دیانت ۷۴۰ جمعیت دینی را در آلمان تحت پوشش خود داشته و بنابر اظهارات رسمی خود، این سازمان ۱۱۰ هزار عضو دارد. مواضع این سازمان، تابع سیاست‌های رسمی دولت ترکیه م. ب. و ائمه مساجد، تحت پوشش آن از دولت حقوق دریافت داشته، در مدت ۵ سال ماموریتشان، به عنوان دیپلمات ترک محسوب می‌گردند. این سازمان که به عنوان نماینده رسمی ترکیه در امور دینی مهاجران ترک، در جامعه مشترک اروپا نماینده دارد، سعی خود را در برقراری روابط حسنه و گفت و گو با مسیحیان و افراد و مقامات محلی، با وجود مشکلاتی همانند عدم تسلط ائمه مساجد به زبان آلمانی معطوف ساخته است.
علاوه بر این، در زمینه تشکیل کلاس‌های آموزش قرآن و دایر نمودن تشکیلاتی خاص برای کفن و دفن اموات و انتقال اجساد مسلمان ترک به ترکیه و اعزام کاروان‌هایی برای سفر حج از آلمان نیز فعالیت دارد. همچنان که از مطالب گفته شده برمی‌آید، روابط میان این سازمان و ملی گروش تیره است. این سازمان عنوان «شیخ الاسلام» را برای نماینده دینی شورای اسلامی غیرقابل قبول می‌خواند. دیانت سعی خود را در حذف موضع گیری‌ها و برخوردهای سیاسی و برقراری روابط صمیمانه با دولت آلمان دارد. ۷.
۳ - اتحادیه مراکز فرهنگی اسلامی اتحادیه مراکز فرهنگی اسلامی (سلیمانجی‌ها)، این افراد شاخه مدرنی از فرقه صوفی نقشبندیه می‌باشند. حلقه داخلی این فرقه ، به شدت سلسله مراتبی م. ب.. بنیانگذار این جریان، سلیمان حلمی توناهان (وفات ۱۹۵۹) م. ب. و در ابتدا، برای بدست گرفتن کنترل مساجد و پاسخی به نیازهای مذهبی کارگران ترک، با نام اتحادیه مراکز فرهنگی اسلامی شروع به فعالیت نمود. اعضای این گروه، از بنیانگذار این جریان، به‌عنوان تنها وارث حقیقی پیامبر یاد می‌کنند، دارای تعالیم سری می‌باشند و معتقدند که هرکس اسرار آنها را افشا کند، مورد خشم روح توناهان قرار می‌گیرد.
آنان معتقد به غیبت امام دوازدهم می‌باشند، ولی او را فرزند امام حسن عسکری (علیه‌السّلام) نمی‌دانند. «در اعلامیه‌ای که سلیمانجی‌ها در ۲۶ مه ۱۹۸۰ منتشر ساختند، خود را پیرو مذهب حنفی ، نحله کلامی ماتریدی و فرقه صوفی نقشبندی معرفی نمودند که جز احقاق شریعت اسلامی و گسترش معارف دینی اسلامی، هدفی را دنبال نمی‌کنند. دبیرکل کنونی این جمعیت، ابراهیم چودور، رئیس هیات مدیره آن، یعقوب ممیش و قائم مقام او، تحسین شفق است.» فعالیت جنبش سلیمانجی در ترکیه، به دلیل تمایلات ضد لائیسیته خود، بر اساس قانون ۱۹۲۴ رسما ممنوع است.
«سلیمانجی‌ها به لحاظ سیاسی، محافظه کار و اغلب طرفدار حزب عدالت (سلیمان دمیرل) و حزب مام میهن (ییلماز و اوزال) هستند، ولی برخی از پیروان آنها، گرایش‌های سیاسی تندتری دارند. از زمان گشایش جو سیاسی در ترکیه، عده بیشتری از چهره‌های سیاسی شناخته شده، خود را طرفدار سلیمانجی‌ها معرفی می‌کنند. جمعیت VIKZ با عضویت خود در ZMD صفوفش را هم از ملی گروش و هم از دیانت جدا ساخت». اتحادیه مراکز فرهنگی اسلامی، با سلسله مراتب شدیدا سازماندهی شده، عضوی از جمعیتهای تابع مرکز فرهنگی اسلامی در کلن آلمان می‌باشند.
دو ساختار اساسی را می‌توان در آنها تشخیص داد: حوزه داخلی که متشکل از اعضای جنبش سلیمانیه م. ب. و حوزه خارجی که متشکل از اعضای جامعه مراکز فرهنگی اسلامی م. ب.. در سال ۱۹۸۰، مراکز فرهنگی اسلامی به دلیل حمایت از بنیادگرایان و جهت‌گیری‌های راست افراطی که در روزنامه‌های ترکی زبان‌شان داشتند، در حالی که در انتشارات آلمانی زبان‌شان اشتیاق آنها در هم‌گرایی، همکاری با مقامات دولتی و به رسمیت شناختن قانون اساسی جمهوری فدرال مورد تاکید قرار می‌گرفت، به‌ویژه از ناحیه اتحادیه‌های تجاری آلمان، (DGB) مورد اتهام واقع شدند.
تا پایان دهه ۱۹۸۰، بعضی از نویسندگان اشاره کرده‌اند که دیگر سازمان‌های اسلامی، به‌خوبی پذیرفته‌اند که درس‌های اسلامی که مراکز فرهنگی اسلامی در حوزه خارج از خود ارائه می‌دهند، از اعتبار خوبی برخوردارست و مفاهیم سیاسی، به‌ویژه در داخل حوزه داخلی خودشان، ترویج می‌شود. در سال ۱۹۷۹، مراکز فرهنگی اسلامی در کلن، درخواست شناسایی خود به عنوان یک «هویت حقوق عمومی» نمودند که مورد موافقت قرار نگرفت.» سلیمانجی‌ها امروزه بزرگترین گروه دینی ترکیه به شمار نمی‌روند، ولی به لحاظ تعداد اعضاء و هوادار و نفوذ بین مردم، بعد از طریقت نقشبندیه و گروه نورجی‌ها قرار می‌گیرند.
«در سال ۱۹۹۲ حدود ۲۰۰ مرکز زیر جتر VIKZ قرار داشتند و تعداد اعضای آن، از ۱۲۰۰۰ نفر در سال ۱۹۸۱ به ۲۰۰۰۰ نفر افزایش یافت.» جمعیت VIKZ نشریه‌ای به نام زمان دارند. اعضای آن، با اعانات ویژه‌ای که دارند، مساجد مجللی را ساخته‌اند و فعالیت‌های علنی خود از قبیل کلاس‌های آموزشی و حفظ قرآن برای کودکان، برگزاری نماز جماعت ، اجرای سخنرانی را در مساجد انجام می‌دهند. ۷.
۴ - حرت نورچولوک یا جماعت النور حرت نورچولوک یا جماعت النور (نورجی‌ها) گرچه سابقه فعالیت این سازمان، به سال‌های قبل از جنگ جهانی اول برمی‌گردد، ولی به هر حال، فعالیت مجدد خ. ر. ب. طور رسمی در دهه ۱۹۷۰ آغاز کرد. هسته اولیه این سازمان در حال گسترش، در سال ۱۹۶۷ در برلین به وجود آمد. این تشکیلات، بی شباهت به سلسله‌های دراویش نمی‌باشد. ریشه این حرکت، در دوران حکومت عثمانی شکل گرفت و از جمله گروه‌هایی است که با استبداد آتاتورک فعالانه به مبارزه برخاست.
«نورجی‌ها عمدتا معتقدند، در مقطع زمانی فعلی، کار سیاست را باید به سیاست‌گذاران محول نمود و خود مشغول تحصیل و تدریس مکتوبات بدیع الزمان گردید. با این حال، بیشتر فعالیت نورجی‌ها مخفیانه و غیررسمی انجام می‌پذیرد؛ منازلی را خریداری و یا اجاره می‌نماید و از آنها، به‌عنوان مدرسه‌های کوچکی استفاده می‌نمایند. در هر کدام از این منازل، ۱۵ الی ۲۰ طلبه جوان تحت برنامه درسی منظمی که پایه اصلی آن مطالعه و تحصیل «رساله نور» می‌باشد، وجود دارند.» رساله نور اثری مهم از مؤسس این حرکت م.
ب. و آنچنان که خود وی می‌نویسد، بعد از آنکه نقطه عطفی در اواسط دهه ۱۹۲۰ در زندگی او پدید آمد، از آن پس، صرفا به قرآن به عنوان راهبر راستین جامعه اسلامی روی آورد که موجب اختلاف شدید او با آتاتورک شد. نورسی در سال ۱۹۲۵، به مدت ۸ سال، به شره برله تبعید شد و در این زمان، مهمترین اثر خود، یعنی همان رساله نور را نوشت، نام حرکت جماعت النور برگرفته از همین رساله است. رساله نور تلاشی در جهت تفسیر نوینی از اسلام بر اساس مقتضیات روز م.
ب.. نورجی‌ها در ترکیه و به تبع آن در اروپا ، به گروه‌های متعددی منشعب شده‌اند. تندروترین آنها معتقدند، برای تبلیغ نظریات و اعتقادات سعید نورسی، مناسب‌ترین جای ممکن، ارتش، سازمان‌های امنیتی و کادرهای آموزش و پرورش م. ب. و بدین لحاظ، سعی می‌کنند به درون مراکز فوق نفوذ نمایند تا با استفاده از این پایگاه‌های قدرت و فرهنگ ، بتوانند نظرات سعید نورسی را در کل جامعه تبلیغ نمایند، آنها در حقیقت با شخصیت آتاتورک و رژیم فعلی ترکیه مخالف هستند، اما در حال حاضر، ابراز صریح این مخالفت را کار درستی نمی‌دانند.
حرکت جماعت النور با ۵/۱ میلیون پیرو که در ۶۱ کشور جهان پراکنده‌اند، در ابتدا موجودیت خود را با بیش از ۲۸ سازمان و گروه به منصه ظهور رساند. اداره مرکزی آن در استانبول بوده، مسؤولیت سرپرستی مدارس نورچولوک که مکان جلسات م. ب. ما را برعهده دارد. در آلمان، این جماعت حدود ۶ هزار نفر عضو و ۳۰ مدرسه را تحت پوشش خود دارد. جماعت النور دارای مساجد مستقل نمی‌باشد. این گروه علاوه بر آموزش مسائل اسلامی، در سطح وسیعی فعالیت انتشاراتی نیز دارد که محور عمده آن، به لحاظ موضوعی، تعالیم سعید نورسی م. ب.. روابط نورچولوک با ملی گروش بسیار صمیمانه است و این حرکت، عضو «شورای اسلامی» م. ب.. مرکز اصلی جماعت النور، شهر کلن است. ۷.
۵ - اتحادیه جماعات و جمعیتهای اسلامی اکثر اتحادیه جماعات و جمعیتهای اسلامی اکثر، اعضاء و هواداران آن از اعضای قبلی تشکیلات ملی گروش و اتحادیه ترک‌ها و قبل از آن، حزب رستگاری ملی می‌باشند. در واقع، این اتحادیه شاخه و انشعابی از ملی گروش م. ب.. مؤسس آن، جمال‌الدین کاپلان، مفتی سابق آدانای ترکیه و کارمند پیشین سازمان دیانت، م. ب.. وی بعد از اینکه در سال ۱۹۸۲ طبق درخواست اربکان به آلمان رفت، با شیوه برخوردی که با سایر اعضاء داشت و همچنین نوع فتاوای او، باعث ایجاد اختلافاتی در این اتحادیه گردید.
وی با خروج از «اتحادیه ترک اروپا» در سال ۱۹۸۴، دست به تشکیل جمعیت ICCB زد. علت انشعاب این گروه، به خاطر شیوه فعالیت اسلامی و طرز برخورد با انقلاب اسلامی ایران و عدم اعتقاد کاپلان به تحزب و نظام حزبی است که آن را با اسلام سازگار نمی‌دانست. کاپلان از انقلاب اسلامی ایران طرفداری کرده، شیوه صحیح فعالیت اسلامی را تبلیغ اسلام با تمام ابعاد آن، از جمله فرهنگ و جهاد ، ب. ت. ب. استفاده از تمام وسایل مدرن و پیشرفته می‌دانست. بنابر گزارش اداره امنیت ملی ایالت نوردراین - وستفالن، این جمعیت حدود ۳۵۵۰ عضو رسمی دارد.
کاپلان در سال ۱۹۹۲ در کنگره اتحادیه، خود را عالی‌ترین مرجع حکومت و ولی امر مسلمین در ترکیه نامید. او همچنین مواضع تندی در قبال دیانت و حزب رفاه اتخاذ کرد. ماموران امنیت ترکیه در سپتامبر ۱۹۹۳، عصمت کیلیسالان، نماینده کاپلان در استانبول، را دستگیر کردند. در همین سال، فعالیت‌های سیاسی کاپلان، از جانب دولت آلمان در خاک آلمان ممنوع گردید. در سال ۱۹۹۵، کاپلان در آلمان درگذشت. اتحادیه ICCB در آلمان ۷۴ جمعیت محلی دارد و مجموع اعضای رسمی و غیررسمی آن، ۸ هزار نفر برآورد شده است.
این جمعیت، دارای نشریه‌ای بنام «امت محمد» است. به لحاظ مالی، این جمعیت از محل فروش نوارهای صوتی و تصویری، گفتارهای کاپلان و شرکت صادرات و واردات کاربیر (شرکت سهامی با مسؤولیت محدود) که سهام آن به اعضاء فروخته می‌شود، تامین می‌گردد. به گزارش نشریه اداره فدرال امنیت ملی آلمان، در سال ۱۹۸۹، یک گروه حدود ۱۵۰ نفر از جمعیت کاپلان منشعب شد و جمعیت «حرکت اسلامی» را تشکیل داد. جمعیت حرکت اسلامی، کاپلان را متهم به تک روی و قدرت‌طلبی نمود. ۷.
۶ - فدراسیون ایده‌آل اندیشان دموکراتیک ترک فدراسیون ایده‌آل اندیشان دموکراتیک ترک در اروپا (ADUTF) در حال حاضر، رئیس هیات مدیره، این فدراسیون ترکمن انور و دبیرکل آن، نادرآلتین داغ است. این جمعیت، در سال ۱۹۷۸ در شهر فرانکفورت تاسیس شد که مرکز کنونی آن نیز در این شهر قرار دارد. نام اختصاری آن «فدراسیون ترک» است. فدراسیون ترک در بدو تاسیس خود، بیشتر گرایشات ملی و قومی ترکی داشت و برای تاریخ و فرهنگ ترکیه قبل از اسلام، اهمیت ویژه‌ای قایل بود.
سمبل این جمعیت، «گرگ خاکستر» بود که همانند یک توتم، بیانگر تاریخ قوم ترک در خاستگاه اصلی آن، یعنی در کوه‌های آلتای در آسیای مرکزی بود. این گرایش، موجب می‌شود که فدراسیون ترک، با چهره ناسیونالیستی بلکه فاشیستی شناخته شود. پس از کودتای نظامی سال ۱۹۸۰ در ترکیه، این فدراسیون روی به گرایشات اسلامی نهاد. با این حال، تکیه آن، بیش از بعد اسلامی بر بعد ملی و قومی و پان تورانیستی است. این جمعیت، هوادار حزب ملی کار است و در مساجد و محل‌های تجمع خود، عکس‌های دبیرکل این حزب، یعنی آلپ ارسلان تورکس دیده می‌شود.
اعضای فدراسیون در آلمان، ۲۶ هزار نفر تخمین زده می‌شود که در ۱۱۰ جمعیت سازمان یافته‌اند. بنابر اظهارات خود فدراسیون، تعداد جمعیتهای وابسته به آن، ۱۸۰ جمعیت م. ب.. در کنگره هفدهم فدراسیون که در ۲۶ نوامبر ۱۹۹۶ تشکیل شد، آلپ ارسلان ترکش نیز سخنرانی کرد و بیش از ۱۵ هزار نفر جمعیت شرکت داشتند. دلیل نامگذاری این گروه به گرگ‌های خاکستری، اعتقاد آنها به راهبری قوم ترک از سوی سی و یک گرگ خاکستری رنگ در زمان قدیم بوده است. هر چند این نظریه بیشتر به افسانه شباهت دارد تا حقیقت، اما اینان به این دلیل، خود را قوم برتر می‌دانند و خواهان اتحاد تمام ترک‌های جهان بوده، طرح تاسیس دولت بزرگ و پهناور ترک را در سر می‌پرورانند، فدراسیون ترک در اروپا ، دارای مراکزی به نام «مرکز فرهنگی ترک» م. ب.. ۷.
۷ - اتحادیه ترکی اسلامی اروپا اتحادیه ترکی اسلامی اروپا (اتحادیه انجمن‌های، فرهنگی اسلامی ترک در اروپا) رئیس هیات مدیره این اتحادیه، موسی سردار چلبی و دبیرکل آن، فکرت اکین است. این اتحادیه، به دلیل اختلافات فکری با فدراسیون ترک، از آن منشعب گردید و در اکتبر ۱۹۸۷ در فرانکفورت رسما اعلام موجودیت نمود. پیش از آن سردار چلبی دبیرکل اتحادیه ترک بود. در حال حاضر، تعداد اعضای آن ۱۱ هزار نفر برآورد می‌شوند که بنابر اظهارات خود این جمعیت، در ۱۲۲ گروه متشکل شده‌اند.
اغلب مراکز این جمعیت دارای نمازخانه هستند. ATIB به لحاظ فکری، تلفیقی از گرایش اسلامی و گرایش ملی ترک است، با این تفاوت که نسبت به فدراسیون ترک بعد مذهبی قویتری دارد. ATIB عضو حلقه مشترک عمل اسلامی است که نام آن از سال ۱۹۹۲، به شورای مرکزی مسلمان، (ZMD) مبدل شد. فعالیت ATIB در زمینه نسل جوان ، مشاوره اجتماعی برای کارگران ترک، دوره‌های زبان آموزی ترکی و آلمانی، ترجمه، برگزاری سمینارهای فرهنگی و اعزام کاروان به حج است. علاوه بر آن، یک انجمن کتاب نیز دایر کرده است.
فصلنامه خبری این جمعیت، چهار بار در سال به زبان ترکی منتشر می‌شود. علاوه بر آنها، ماهنامه ترک زبان روزنو نیز وابسته به این جمعیت است. نشریه آلمانی زبان این جمعیت، موسوم به گفت‌و‌گو است. قابل توجه است که برخی از ائمه جماعات مساجد وابسته به ATIB، عضو دیانت هستند و بخشی از حقوق ماهانه خود را از دولت ترکیه دریافت می‌کنند. ۷.
۸ - جمعیت اسلامی بوسنیایی جمعیت اسلامی بوسنیایی آلمان فدرال BDR در سایه جنگ‌های ویرانگر صرب‌ها در بوسنی و هرزگوین، بوسنیایی‌ها و آلبانیایی‌های اهل کوزوو مقیم در آلمان فدرال، به تشکیل جمعیتهای خاص خود پرداختند. بر اساس آمار منتشر شده در سپتامبر سال ۱۹۹۲، تا آن تاریخ، ۱۸ جمعیت بوسنیایی با حدود ۷۰ هزار عضو در سراسر آلمان تشکیل شده بود. مرکز ثقل این جمعیت‌ها، منطقه رور نوردراین - وستفالن)، کلن، اشتوتگارت، هامبورگ و مونیخ است.
اغلب جمعیتهای بوسنیایی موسوم به «مرکز فرهنگی» هستند، ولی نباید آنها را با مراکز مشابه ترک‌ها اشتباه گرفت. بوسنیایی‌های منطقه راین و ماین، جمعیت اسلامی آلمان که مقر آن در شهر فرانکفورت بود را احیاء کردند. این جمعیت که پیش از آن، یک تشکل عرب زبان محسوب می‌شد، هم اینک محل استقرار دفتر اطلاعاتی و روابط عمومی بوسنیایی‌ها به مسؤولیت امام راسم حمیدویچ است. بوسنیایی‌ها، به‌خصوص از ناحیه تشکیلات ملی گروش حمایت می‌شوند. در مقابل، «جمعیت اسلامی مسلمانان جمهوری فدراتیو یوگسلاوی» که در سال ۱۹۷۸ تاسیس شده بود، اکنون دیگر نقش فعالی ندارد.
منبع: مسلمانان اروپای غربی، ترجمه سیدمحمد روئین تن، تهران: انتشارات اطلاعات، ۱۳۷۲، ص۴۹ · ۱۴، ۱۳/۴/۱۹۹۶ · شماره ۱۵، ۲۸/۱۰/۱۳۷۶، ص۳۷-۳۶ · Vol. ۶، P. ۱۶۰ · سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، جمعیتهای اسلامی متشکل در آلمان، واصله از رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - بن · Vol. ۶، P. ۵۷ · مسلمانان اروپای غربی، ترجمه سیدمحمد روئین تن، تهران: انتشارات اطلاعات، ۱۳۷۲، ص۴۶ · مسلمانان اروپای غربی، ترجمه سیدمحمد روئین تن، تهران: انتشارات اطلاعات، ۱۳۷۲، ص۴۷-۴۶ · Vol. ۲، P. ۳۰۷ · Vol. ۲، P. ۵۷ · شماره ۲، ص۳۸-۳۷ · شماره ۲، ص۳۸ · واصله از رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران – بن، ص۳۳
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.