اصل عدم اطلاع از عیب جبران ضرر ناروا — در صورتی که تغییری در مبیع پیدا

خیار عیب صرفاً مختص عقد بیع نیست بلکه در کلیه قراردادهایی که مغابنه ای هستند وجود دارد، اما در عقود رایگان با مسامحه ای خیار عیب راه ندارد. خیار عیب در اموال کلی فی الذمه راه ندارد، لیکن اگر مبیع معیوب بوده باشد فروشنده ملزم است آن را پس بگیرد و کالای سالم تحویل خریدار بدهد. همان طور که گفتیم خواهان در صورتی که شیء منتقل شده به وی معیوب در آید، دو حق دارد، یکی فسخ قرارداد و دیگری مطالبه ارش استثنائاً در برخی موارد منتقل الیه صرفاً میتواند تقاضای ارش کند و حق فسخ معامله را ندارد. سؤال ارش چیست؟ به مابه التفاوت قیمت شیء در حالت سالم بودن و قیمت آن در حالت معیوب بودن ارش می گویند. نکته: استثنائاً در عقد اجاره ارش وجود ندارد و در صورت عیب مورد اجاره مستأجر صرفاً حق فسخ خواهد داشت. به دلالت ماده ۴۲۹ قانون مدنی در موارد زیر خریدار نمی تواند معامله را فسخ کند و فقط میتواند تقاضای ارش نماید ۱ در صورت تلف شدن مبیع نزد مشتری یا منتقل کردن آن ب. غ. زیرا در این فرض کالا از ید خریدار خارج شده و بازگرداندن آن امکان پذیر نیست. در صورتی که تغییری در مبیع پیدا شود اعم از اینکه تغییر به فعل مشتری باشد یا خیر و مثلاً زمین خریداری شده تبدیل به ساختمان شود. تذکر اگر تغییر به گونه ای باشد که بتوان آن را به صورت نخست بازگرداند، خریدار می تواند از خیار فسخ استفاده کند. در صورتی که بعد از قبض مبیع عیب دیگری در آن حادث شود، مگر اینکه در زمان خیار مختص به مشتری حادث شده باشد که در این صورت مانع از فسخ و رد دیگر روی خودرو ایجاد شود، در این فرض خریدار صرفاً می تواند تقاضای ارش نماید مگر اینکه عیب دوم در نتیجه و اثر عیب اول مشمول ماده ۴۳۰ قانون مدنی بوده و مشتری حق فسخ هم خواهد داشت.