الف) تخفیف مجازات

الف) تخفیف مجازات: اگر قانونی تصویب شود که به استناد آن عملی که قبلاً جرم بوده لغو یا تخفیف داده شده باشد. این تخفیف یا منتفی بودن مجازات نسبت به سابق نیز اعمال می شود. مانند ماده ۱۱ ق.م. مصوب ۱۳۷۰ که مقرر داشته مجازات و اقدامات تأمینی و تربیتی باید به موجب قانونی باشد که قبل از وقوع جرم مقرر شده است و هیچ فعل یا ترک فعل را نمی توان به عنوان جرم به موجب قانون متأخر مجازات نمود، لیکن اگر بعد از وقوع جرم قانونی وضع شود که مبنی بر تخفیف یا عدم مجازات بوده و یا از جهات دیگر مساعدتر به حال مرتکب باشد، نسبت به جرائم سابق بر وضع آن قانون تا صدور حکم قطعی مؤثر خواهد بود... متدولوژی تفسیر قوانین و قراردادها ۲۱۹ ب مقررات مربوط به آیین دادرسی در مقررات مربوط به نظم عمومی برعکس قوانین جزایی به معنی خاص اصل بر عطف به ما سبق شدن قانون است مگر خلاف آن تصریح شده باشد. زیرا هدف از آیین دادرسی تأمین نظم در دادرسی و ایجاد روش یکسان در دادرسی و نهایتاً تأمین حقوق متهم است پس اگر به موجب قانون تغییری در شکل و شیوه رسیدگی صورت پذیرد یعنی قانونگذار روش جدید را برای رسیدگی تعیین کند به نظر می رسد که این روش مساعدتر به حال جامعه طرفین دعوی است. لذا ضروری است این قانون نسبت به موارد پیشین نیز قابل اعمال باشد. مثلاً با وضع قانون اصلاح موادی از قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۶۱ دادگاه های کیفری یک و دو با شرایط و صلاحیت های مربوط ایجاد شد و یا در سال ۱۳۷۳ قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب شیوه و روش خاصی را برای رسیدگی به دعاوی و جرایم پیش بینی نمود و در سال ۱۳۸۱ قانون احیاء دادسراها به تصویب رسید که نوعی رویکرد به گذشته با تغییراتی بود. روش جدید با لازم الاجراء شدن جانشین روند سابق گردید.