اهمیت مسئولیت مدنی — نقشی مبنایی را ایفا میکنند

قواعد مسئولیت مدنی در تاریخ تحول حقوق نقش مهمی را عهده دار بوده هیچ بخشی از قلمرو حقوق نیست که از این قواعد تأثیر نپذیرفته و دگرگونی در این قسمت آثار قابل توجهی را در سایر مباحث حقوقی بر جای نهاده است. این بحث شاهراه حرکت قواعد حقوق به سوی کمال حقوقی یعنی عدالت به مفهوم برتر م. ب.. عدالتی که به تعبیر ژرژ ۱۸ فقط عاطفه مجرد عدالت یا بی عدالتی نبوده بلکه مفهومی از عدالت است که به علت نظمی که در مجتمع انسانی ایجاد کرده است از هر مفهوم دیگری بالاتر تشخیص داده شده است.» اگر از مباحث مربوط به حقوق خصوصی که دخالت قواعد مسئولیت مدنی در آن مشهود است، ۲۰ بگذریم در سایر قسمتها، یعنی قواعد حقوق عمومی و بین الملل نیز این قواعد ۱۹ ژرژ دل و کیو فلسفه حقوق ترجمه (مرحوم دکتر … میزان چاپ اول، تهران، ۱۳۸۰ ص ۶. اگر از مباحث مربوط به حقوق خصوصی که دخالت قواعد مسئولیت مدنی در آن مشهود است، ۲۰ بگذریم در سایر قسمتها، یعنی قواعد حقوق عمومی و بین الملل نیز این قواعد ۱۹ ژرژ دل و کیو فلسفه حقوق ترجمه (مرحوم دکتر جواد واحدی نشر میزان چاپ اول، تهران، ۱۳۸۰ ص ۶. ۲۰ در حقوق انگلستان اگر در نتیجه تقصیر متصدی بانک چک مشتری پرداخت نگردد. حسب اینکه مشتری بانک تاجر باشد یا غیر تاجر خسارات اصلی (Substantial damage) و سمبولیک Nomin) (damage قابل مطالبه است اما دخالت قواعد مسئولیت مدنی در آنها مهم است: نقشی مبنایی را ایفا میکنند. یکی از آثار مسئولیت مدنی تعهد مرتکب فعل زیانبار، نسبت به جبران خسارات زیان دیده و نوعی رابطه حقوقی در قالب تعهد به جبران م. ب.. مسئولیت مدنی دولت در برابر دولت در حقوق بین الملل و همین مسئولیت در مقابل اشخاص حقیقی یا حقوقی در حقوق داخلی و عمومی فارغ از قواعد مسئولیت مدنی نیست. تحول حقوق کیفری نیز با مسئولیت مدنی همراه م. ب.. نگاهی به این تحول در حقوق بومی خود اهمیت مباحث مسئولیت مدنی را روشن می سازد زیرا قاضی که به امور کیفری رسیدگی می کند. بدون آشنایی کافی نسبت به قواعد مسئولیت مدنی در فصل خصومت و احقاق حقی به صورت قابل توجه ناتوان است. تحول نهاد حقوقی دیه با پیچیدگی خود دست عاریتی حقوق کیفری را به استعانت از قواعد مسئولیت مدنی فرا خواند و با تأسی به این قواعد است که عدالت در پرونده های مربوط به دیات اعمال میشود و همین قواعد است که اکنون بحث تفاوت دیات را مطرح ساخته و به دیه دست هنرمند پیکر تراش یا نویسنده شهیر، مانند دست معتادی ولگرد نگاه نمی کند. ۲۱