اول - گردشکار دعوا و پرونده — فریدون نهرینی آئین اثبات و دادرسی مجموعه

۱ فریدون نهرینی آئین اثبات و دادرسی مجموعه مقالات حقوقی، مقاله تمیز نوع رأی دادگاه و آثار آن»، انتشارات گنج دانش، چاپ اول، سال ۱۳۹۱، صص ۳۸۰ تا ۳۸۴ و مقاله شناسایی و تمیز نوع رای دادگاه در رسیدگی به شکایت از آن (۱)، مجله کانون وکلای دادگستری مرکز شماره پیاپی ۲۱۹، شماره ۵۰ دوره ماده ۳۷۳ ق.آ.د. م : چنانچه مفاد رأی صادره با یکی از مواد قانونی مطابقت داشته باشد، لکن اسباب توجیهی آن با ماده ای که دارای معنای دیگری است تطبیق شده رأی یاد شده نقض می گردد.». آنچه منطوق و نتیجه رأی دادگاه را می سازد و قوام می بخشد، مبانی استدلالی و اسباب موجهه حکم است؛ منطوق و نتیجه حکم دادگاه بدون وجود اسباب موجهه رأی، مفهوم و معنایی ندارد و به همین علت بی اعتبار و قابل نقض است. افزون بر آن نه تنها آوردن استدلالی غلط و مغایر با مفاد و منطوق حکم دادگاه از موجبات نقض است، حتی نیاوردن استدلال و اسباب موجهه و دلایل توجیهی رأی نیز سرنوشتی جز نقض برای چنین رایی رقم نمی خورد. هیأت عمومی دیوان عالی کشور نیز در رایی که در سال ۱۳۶۲ صادر نمود با همین استدلال رأی دادگاه را به علت فقدان استدلال نقض نمود.