ایراد عدم صلاحیت ذاتی یا محلی — نشست قضایی (۴)

شخص دوم خوانده دعواست که دارای حقوق و تکالیف است از جمله طرح ایراد و دفاع به معنی اخص. خوانده حق دارد در مقابل دعوای خواهان که خلاف اصل م. ب. اول ایراد شکلی نماید قانونگذار این حق را به رسمیت شناخته ولی او را به طرح ایراد تا پایان جلسه اول مکلف نموده است اما اگر سبب ایراد بعداً حادث شود طرح آن بعد از جلسه اول امکان پذیر است. شخص سوم دادگاه م. ب.. دادگاه نیز تکلیف به رسیدگی و کشف حقیقت دارد و نمی تواند همواره منتظر طرح ایراد از طرف خوانده باشد لذا اگر ایراد خوانده خارج از جلسه اول صورت جلسه نشست های قضایی استان آذربایجان شرقی / شهر شبستر، مورخه ۱۳۸۱/۱۱/۰۷. ندارد و می تواند هم زمان با انشای رای آن را رد نماید ولی اگر ایراد را وارد دانست باید رسیدگی ماهیتی را رها نماید و نسبت به ایراد اظهار نظر کند زیرا در غیر این صورت رسیدگی ماهیتی عبث م. ب.. موضوع چگونگی رسیدگی به ایراد در صورت حدوث سبب ایراد پس از اولین جلسه دادرسی پرسش طبق دادگاه های عمومی و انقلاب، ایرادات و اعتراضات باید تا اولین جلسه دادرسی به عمل آید مگر اینکه سبب ایراد متعاقبا حادث شود و حسب مفاد ماده ۹۰ قانون مذکور هرگاه ایرادات تا پایان جلسه اول دادرسی اعلام نشده باشد دادگاه مکلف نیست جدا از ماهیت دعوا نسبت به آن رأی دهد؛ چه آن چه سبب ایراد بعد از جلسه اول حادث و اعلام شود آیا دادگاه در غیر از ماهیت دعوا میتواند اتخاذ تصمیم کند یا خیر؟ نشست قضایی (۴): قید ملزم بودن دادگاه را در رأی دادن به ایراداتی که تا پایان جلسه اول دادرسی اعلام نشده باشد متفاوت با موردی که ایرادات تا پایان جلسه اول اعلام می شود و حسب ماده ۸۸ باید قبل از رسیدگی ماهیتی در مورد آن اعلام نظر شود مقرر کرده است؛ لذا در مواردی که ایرادات حادث، متعاقب جلسه اول عنوان می شود دادگاه مخیر به صدور رأی در مورد ایرادات به محض اعلام آن م. ب. یا آنکه در زمان معد بودن پرونده برای صدور رأی نهایی می تواند مقدم بر آن در مورد ایرادات اظهار نظر نماید. اما بر خلاف نظر مذکور می توان گفت که حسب ماده ۳۵۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی چنانچه دادگاه تجدید نظر دادگاه بدوی را فاقد صلاحیت محلی و ذاتی تشخیص دهد رای را نقض و پرونده را به مرجع صالح ارسال می دارد که حکم ماده اطلاق دارد و اختیار دادگاه تجدید نظر منوط به ایراد ( ایراد خوانده در رسیدگی مرحله بدوی و یا ایراد ت. ن. خ. در رسیدگی مرحله تجدید نظر نگردیده است . مفاد ان ماده نسبت به صلاحیت ذاتی با قسمت صدر بند آماده ۳۷۱ همان قانون هم خوانی دارد اما نسبت به صلاحیت محلی اطلاق ماده ۳۵۱ با صراحت قسمت اخیر بند آماده ۲۷۱ تطابق ندارد. جای این سوال است که با وجود انکه دیوان عالی کشور به جهت عدم رعایت صلاحیت محلی وقتی می تواند که حکم و یا قرار فرجام خواسته را نقض نماید که نسبت به آن ایراد شده باشد چرا دادگاه تجدید نظر حکم و یا قرار تجدید نظر خواسته را به جهت عدم صلاحیت محلی بدون آنکه عدم صلاحیت مورد ایراد واقع شده باشد می تواند نقض نماید؟ آیا اطلاق وظاهر ماده ۳۵۱ با ملاک قسمت اخیر بند ۱ ماده ۳۷۱ منطبق است؟ قسمت اخیر بند ۱ ماده ۳۷۱ منطبق است؟ به نظر می رسد منطقی نباشد که نقض حکم و اقرار فرجام خواسته به جهت عدم رعایت صلاحیت محلی توسط دیوان عالی مشروط به مورد ایراد قرار گرفتن صلاحیت محلی باشد و اما نقض حکم و یا قرار تجدید نظر خواسته توسط دادگاه تجدید نظر به همان جهت مشروط به ایراد نباشد . نکته: به نظر می رسد که نقض حکم و یا قرار مرجع تالی توسط مرجع عالی به جهت عدم صلاحیت وقتی میسور است که سابقا مرجع صالح جهت رفع اختلاف در صلاحیت به صلاحیت مرجع صادر کننده حکم و یا قرار نهایی اظهار نظر نکرده باشد. ۴۲۵ ق.آ.د.م الغاء می کند و پس از آن رسیدگی دیگری وجود ندارد تا در مورد آن قرار عدم صلاحیت صادر شود. صلاحیت صادر شود.