ب جلوه های عدم استماع با استدلال ماهوی

بدین وسیله پرونده را از دادگاه خود خارج ولی دعوا را حل و فصل نمی نمایند. این در حالی است که ب. ت. ب. اصل استماع دعوا و لزوم تعیین تکلیف قطعی دادگاه نسبت به موضوع ترافع، لازم است که قاضی قبل از انشای رأی فراهم بودن شرایط دعوا و دلایل اثباتی آن را احراز و حکم مقتضی صادر و از صدور قرار عدم استماع در این مورد احتراز نماید. اولین نمونه رای در این زمینه، مربوط به صدور قرار عدم استماع دعا به جهت بی حقی یا بطلان دعوای خواهان است. به عنوان اولین نمونه در رویه قضایی می توان به پرونده کلاسه ۹۳۰۹۹۸۳۸۳۰۳۰۰۳۳۷ شعبه اول دادگاه عمومی بخش گندمان شاره کرد. در این پرونده، آقای … ط. د. ب. ط. شهرداری گندمان آقای … به خواسته رفع تصرف عدوانی از یک قطعه زمین مسکونی تقدیم دادگاه ۱. همان، صص ۲۵۳-۲۵۲. همراه با ورود در ماهیت و توجه به ادله اثبات دعوا و متکی به اقرار خواهان، ولی رای آن شکلی است؛ امری که موجه جلوه نمی کند. رای آن شکلی است؛ امری که موجه جلوه نمی کند. با تجدید نظر خواهی خواهان شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان چهارمحال و بختیاری طی دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۳۸۱۴۱۰۰۶۷۱ مورخ ۱۳۹۴/۷/۱۴ این رای را نقض و قرار عدم استماع دعوا صادر کرد. استدلال دادگاه تجدیدنظر برای نقض حکم بدین شرح است: ... با عنایت به اختلاف حاصله در مالکیت ... و نیز ب. ت. ب. اینکه حسب مفاد ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی در دعوای تصرف عدوانی خواهان می بایست متصرف سابق مال غیر منقول باشد و خوانده بدون رضایت وی مال غیر منقول را از تصرف وی خارج کرده باشد؛ این در حالی است که در موضوع پرونده خواهان صریحاً در صفحه ۱۹ پرونده اظهار داشته است که هیچ گونه تصرفی در ملک موضوع دعوا نداشته است و از طرفی دادگاه محترم بدوی نیز عدم تصرفات خواهان را احراز نموده است ... لذا ضمن نقض دادنامه معترض عنه، قرار عدم استماع دعوا صادر و اعلام می گردد. ... همان طور که ملاحظه می گردد استدلال دادگاه محترم تجدیدنظر، ماهوی و به عنوان دومین نمونه در رویه قضایی به پرونده کلاسه ۹۷۰۹۹۸۳۸۱۹۷۰۰۰۴۲ شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی بروجن میتوان اشاره کرد. در این پرونده آقای خ. د. ب. ط. آقای … به خواسته رفع تصرف عدوانی از راه عبور بین زمین های کشاورزی تقدیم دادگاه نموده و در توضیح گفته بود که خوانده مانع ورود آب به زمین کشاورزی و رفت و آمد به آن می شود. دادگاه با این استدلال که، ادعای خواهان منطبق با ارکان دعوای رفع تصرف نمیباشد، بلکه منطبق با دعوای رفع ممانعت از حق می باشد، به استناد مواد ۲ ۱۵۸ و ۱۵۹ ق.آ.د.م قرار عدم استماع دعوا طی دادنامه شماره ۹۷۰۹۹۷۳۸۱۹۷۰۰۶۹۲ مورخ ۱۳۹۷/۷/۲ صادر نمود. همانطور که ملاحظه می شود استدلال دادگاه محترم ماهوی و همراه با ورود در ماهیت و توجه به ارکان دعوا و مبتنی بر انطباق موضوع با قوانین ماهوی، ولی ای آن شکلی است؛ امری که موجه به نظر نمیرسد. لذا با تجدیدنظر خواهی خواهان، شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان چهارمحال و بختیاری طی دادنامه شماره ۹۷۰۹۹۷۳۸۱۴۱۰۰۸۱۹ مورخ ۱۳۹۷/۱۸/۲۷ این رأی را نقض کرد و پرونده را جهت رسیدگی ماهوی به دادگاه بدوی بازگردانید. اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بن است. در این پرونده خوانده ضمن اقرار به عدم تمکین علت آن را عدم تهیه منزل مناسب برای زندگی مشترک عنوان نمود. دادگاه با عنایت به احراز زوجیت طرفین و اینکه خواهان یک باب منزل را (به آدرس بن ... جهت سکونت طی اجاره نامه مورخ هشتم شهریور ۱۳۹۸ اجاره نموده و مدیر محترم دفتر این دادگاه به عنوان عضو مجری قرار معاینه محل، ضمن بازدید از محل آن را متعارف عنوان نموده و عکس سالن پذیرایی و آشپزخانه آن را پیوست نموده بود، دعوای خ. ر. و. دانست و مستنداً به مواد ۱۱۰۳ و ۱۱۰۲ قانون مدنی طی دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۳۸۳۴۴۰۰۶۸۴ مورخ ۱۳۹۸۸/۸ حکم بر محکومیت خوانده به تمکین صادر و اعلام نمود. ولی با تجدید نظر خواهی زوجه شعبه نهم دادگاه تجدید نظر استان چهارمحال و بختیاری طی دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۳۸۴۳۸۰۱۴۸۹ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۱۶ با استدلال ماهوی، حکم بدوی را نقض و قرار عدم استماع دعوای خواهان بدوی را صادر نمود. تجدید نظر از این قرار است در خصوص تجدیدنظر خواهی خانم زن با وکالت خانم سغ. ب. ت. ب. محتویات پرونده، لایحه اعتراضیه وکیل ت. ن. خ. و مراتب مندرج در قرار معاینه از محل منزل موضوع بازگشت زوجه جهت تمکین از همسرش، صرف نظر از آنکه ادعای وکیل ت. ن. خ. دائر بر صوری بودن اجارنامه منزل تهیه شده جهت تمکین زوجه به اثبات نرسیده و اصل صحت اجاره نامه است، کما آنکه بنگاه دار در حین اجرای قرار در محل اجرا بر اصل صحت تأکید و آن را صحیح اعلام کرده است، لیکن منزل دارای امکانات لازم برای بازگشت زوجه نبوده و وسایل رفاهی و گرمایشی و آشپزی ناقص بوده و نمی توان زوجه را تکلیف کرد به آوردن وسایل مورد لزوم زندگی در منزلی که زوج تهیه کرده است. لذا رأی صادره مخدوش است و دعوای خواهان در حال حاضر غیرقابل استماع م. ب.. ... بنابراین دادنامه تجدید نظر خواسته مستندا به مواد ۲ و ۳۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی، صادر و اعلام می گردد. رای صادره قطعی است.» همان طور که ملاحظه میشود، استدلال دادگاه محترم تجدیدنظر، ماهوی و همراه با ورود در ماهیت و توجه به ماهیت دعوای اقامه شده و دفاعیات ماهوی خوانده است، ولی رأی آن شکلی است؛ امری که موجه جلوه نمی کند.