ب علل وجودی دعوای مستقیم ۲۱۶ — ممکن است هیات طلبکارها به استحضار تاجر

طرح دعوای غیر مستقیم و رجوع به شخص بدهکار نیز همیشه منافع طلبکار را تضمین نمیکند زیرا ایرادات مختلفی که در هر رابطه حقوقی وجود دارد مقابل این شخص نیز قابل طرح م. ب.. می دانیم که مطابق قاعده کلی هیچ کس نمی تواند بیش از آنچه در دارایی خود به شرکت را از آنها مطالبه کنند. در صورت محکومیت رئیس یا هر یک از اعضای هیات مدیره و یا مدیر عامل به جبران خسارت شرکت و پرداخت هزینه دادرسی حکم به نفع شرکت اجرا و هزینه ای که از طرف اقامه کننده دعوا پرداخت شده از مبلغ محکوم به به وی مسترد خوهد شد و در صورت محکومیت اقامه کنندگان دعوا پرداخت کلیه هزینه ها و خسارات به عهده آنان است. ۷۹۵ ممکن است هیات طلبکارها به استحضار تاجر ورشکسته از محکمه تحصیل اجازه نمایند که تمام یا قسمتی از حقوق و مطالبات تاجر ورشکسته را که هنوز وصول نشده به طوری که صرفه و صلاح تاجر ورشکسته هم منظور شود، خودشان قبول و مورد معامله قرار دهند. در این صورت مدیر تصفیه اقدامات مقتضیه را به عمل خواهد آورد. در این خصوص هر طلبکار می تواند به عضو ناظر مراجعه کرده تقاضا نماید که طلبکارهای دیگر را دعوت نماید تا تصمیم خود را اتخاذ بنمایند. ۷۹۶- یکی از فواید دعوای مستقیم در جایی است که مسبب حادثه فوت میکند و زبان دیده ای که وارث مسبب است. در صدد دریافت خسارت میباشد؛ برای مثال پدری به دلیل تخلف رانندگی سبب فوت خود و مصدوم شدن دو فرزند می شود. فرزندان صغیر هستند و هیچ ورثه ای دیگر وجود ندارد. در این موارد بعد از نصب قیم، طرح دعوا میشود و خوانده دعوای مطالبه خسارت تنها می تواند بیمه گر باشد که باید خسارت را در حدود تعهدات خود جبران نماید. باید دانست که در دعوای بر میت وراث طرف دعوا قرار می گیرند اما در جایی که همه ورثه در مقام خواهان قرار دارند نیازی نیست که خوانده ای دیگر غیر از بیمه گر نیز وجود داشته باشد زیرا هدف از خوانده قرار گرفتن ورته به دلیل این است که دعوا متوجه آنها می شود و در فرایند آن ذینفع می باشند بنابراین اگر همه ورثه در مقام خواهان قرار گرفتند تنها شخصی که لازم است طرف قرار گیرد. بیمه گر مسئول است. در واقع اشخاص ذینفع ممکن است همگی در مقام خواهان یا خوانده یا برخی از آنها در مقام خواهان و برخی در مقام خوانده باشند. در همین فرض اگر جد پدری زنده باشد می تواند به ولایت از طرف صغار طرح دعوا نماید اعم از اینکه علاوه بر سمت خود خواهان اصیل نیز باشد یعنی در صدد دریافت خسارت بیمه یی براید یا تنها از جهت سمت ولایت اقدام کند؛ لذا نباید به این بهانه که چون یکی از ورثه جد پدری است و باید طرف دعوا قرار گیرد و از آنجا که نمیتوان خواهان و خوانده را در یک دادخواست قرار داد، بنابراین باید قیم موقت یا اتفاقی تعیین شود و این شخص به طرفیت جدیدی و بیمه گر طرح دعوا کند وجود دعوای مستقیم برای پرهیز از همین امور است تا اولاً ولی قهری بی سبب کنار گذاشته نشود و نیازی به سو قیم موقت یا اتفاقی نباشد؛ ثانیاً بر پیچیدگی قواعد دادرسی افزوده نشود. در فرضی که جد پدری هر چند در مقام سمت ولایت و نه اصیل در دعوا حضور دارد اگر چه از نظر قواعد اعتراض ثالث ممکن است اظهار او را قابل استماع بدانیم اما از نظر رعایت قواعد طرح دعوای بعد از مرگ همین اندازه حضور او کافی است و حقوق وی نیز رعایت میشود زیرا بر اساس قاعده استایل خود او اقدام به طرح دعوا نموده و می توانسته در مقام خواهان نیز حضور داشته باشد و در صورت امتناع از این امر باید آثار دعوا را پذیرا باشد. در هر حال تردید در استماع چنین دعوایی نیست و خوانده نیز تنها بیمه گر م. ب.. دارد به دیگری منتقل کند و قائم مقامی شخص نیز حقی فزونتر از شخص قبلی به وجود نمی آورد، لذا کلیه قیود و شرایط تحدید کننده حق نیز با آن منتقل می شود مگر در مواردی که مطابق اصل عدم تأثیر ایرادات و استقلال تعهدات و امضائات سند در حالت تشخص قرار گیرد و مصون از ایرادات باشد. با فرض تحقق و طرح دعوای غیر مستقیم، حق خواهان همیشه سایه نشین حق بدهکار خواهد بود و به هر دلیل که تعهد مدیون وی ساقط شود مبنای دعوای غیر مستقیم نیز از بین می رود اما در دعوای مستقیم بعد از ایجاد حق خواهان این حق مصون از این عوارض باقی می ماند و روابط بدهکار در برابر طلبکار قابل استناد نخواهد بود. ۷۹۷ از سوی دیگر نتیجه حاصل از دعوای مستقیم ورود محکوم به در دارایی طلبکار به دور از رقابت دیگر طلبکارهاست ۷۹۸ به همین دلیل نیز از عنوان مستقیم استفاده شده است. طلبکار به نام خود عمل میکند و حقی انحصاری ۷۹۹ دارد که در دارایی خوانده دعوا توقیف شده است. ظهور دعوای مستقیم از نقطه نظر تکنیک حقوقی یک پیشرفت غیر قابل انکار است و مبارزه میان حقوق قدیم و جدید که ریشه در تحول ساختار جامعه دارد. باعث حصول این پیشرفت شده است. ۸۰۰ در کنار این امتیازات رعایت حقوق بدهکار و مدیون او نیز از دیگر مبانی و علل وجودی این دعوا محسوب می شود زیرا در بسیاری از موارد که قانون حق رجوع مستقیم علیه شخص ثالث را اعطا نموده است خواهان می تواند با بدهکار واسطه تبانی نموده و با فراهم آوردن مقتضیات و شرایط حصول حق خواهان، سعی در تحمیل آن بر ثالث نمایند. بنابراین رعایت حق دفاع اقتضاء دارد که ثالث طرف دعوا قرار گیرد و اداره دعوا را عهده گیرد. مثلاً در دعوای زبان دیده علیه فاعل زبان که مسئولیت خود را بیمه نموده است. اقرار مسئول زبان به آسانی مسئولیت او را به دنبال دارد و از آنجا که مسئولیت وی در نهایت به شخص بیمه گر تحمیل میشود، حقوق شخص اخیر در معرض خطر قرار دارد بنابراین حضور و اداره دعوا او را نسبت به اقدامات خوانده دیگر فاعل زبان مصون میدارد.