برای مثال به هم خوردن تعادل در عوضین قرارداد وقتی موجب خیار

برای مثال به هم خوردن تعادل در عوضین قرارداد وقتی موجب خیار فسخ می شود که به صورت فاحش باشد اما تلقی و تفسیر فاحش بودن در عقد بیع با با عقد صلح متفاوت است. شیخ مرتضی انصاری در این باره می گوید: «حقیقة الصلح و لو تعلق بالعین لیس هو التملیک علی وجه المقابلة و المعاوضة بل معناه الاصلی هو التسالم سید محمد کلانتر نیز در کتاب حاشیه بر شرح لمعه می نویسد بل شرع الصلح فی کل مورد وقع الاشتباه فی الحق و اراد الطرفان خلاص ذمتهما فیصطلحان علی ما تفرغ دمتهما به». ۱۰۹ این عبارات حاکی از آن است که پس از عقد صلح و با روشن شدن واقعیت سرنوشت دیگری برای اموال موضوع قرارداد به وجود می آید اما به صرف این خطر نمیتوان مانع از قراردادهایی نظیر بیمه و صلح بود. شرکتهای بیمه اساساً در چارچوب این خطرات حرکت میکنند و ریسک زیربنای صنعت بیمه محسوب می شود. هر معامله ای که چنین ویژگی را نداشته باشد از نظر مقررات بیمه ممنوع است. از جمله اینکه اگر مال مسروقه پیدا شده بود و با این حال به انعقاد قرارداد صلح اقدام میشد قرار داد صحیح نبود زیرا شرکت بیمه خارج از مقررات حرفه ای خود عمل کرده بود و به این دلیل قرارداد بی اعتبار تلقی می شد. قرادادهای اولیه و بعدی بیمه گر با ملاحظه ریسک تعریف شده قانون ، صحیح م. ب. و قرارداد صلح مورد نظر در این چارچوب منعقد شده است. یکی از نگرانی های دادگاه در مورد صلح موردنظر برخورد آن با مقررات بیمه و سوء استفاده بیمه گر از موقعیت خود است که به نظر می رسد تلقی نادرست از مبانی حقوق بیمه و از جمله ریسک و احتمال این نتیجه را به وجود آورده است. دادگاه در بخشی از استدلال خود بیان داشته است که اساساً غرض از بیمه نمودن حفظ و حراست اموال اشخاص بوده و شرکت بیمه نیز تقبل جبران خسارت را می نماید. بنابراین زاید بر آنچه از ناحیه شرکت خوانده پرداخت گردیده نمی توان حقی برایش متصور بود و تصاحب اتومبیل متعلق به شرکت خواهان از طرف شرکت بیمه با هیچ یک از مقررات قانونی و شرعی انطباق ندارد. این استدلال ناشی از عدم توجه به مبانی حقوق بیمه است در غیر این صورت دادگاه باید متوجه اقدام شرکت بیمه هدف از صلح ۹۰۸ - انصاری، شیخ مرتضی مکاسب، ص ۷۹ و ۸۰ ۹۰۹ - سید محمد کلانتر حاشیه بر شرح لمعه، زین الدین بن علی بن احمد عاملی (شهید ثانی پیشین، ص ۱۷۳. ۹۱۰ برای ملاحظه مفهوم ریسک در روابط بیمه ای رجوع شود به ژان فرانسوا اوترویل مبانی نظری و عملی بیمه ترجمه همتی دکتر … و دهقانی دکتر … ایران چاپ دوم، ۱۳۸۲، صص احتمالی بودن پیدا شدن اتومبیل مسروقه و جهات دیگر میشد که در این صورت قطعاً نظر دیگری ارایه می داد.