بررسی مراحل تمییز، بلوغ و رشد در حقوق ایران، مصر و فقه مذاهب اسلامی
نویسندگان: امیر باقرزاده گان
منبع: آموزه های حقوق کیفری کشورهای اسلامی دوره 1 بهار 1403 شماره 1
چکیده
قانون گذار در ماده 140 قانون مجازات اسلامی 1392 یکی از شرایط مسئولیت کیفری و به عبارتی اهلیت جنایی را بلوغ می داند و بر این اساس شخص غیربالغ، فاقد مسئولیت کیفری محسوب می شود؛ اما به استناد موادی چون 128، 272، 375 و تبصره های آن و 526 ق.م.ا.1392 باید بین صغیر ممیز و غیرممیز تفکیک قائل شد، صغیر غیرممیز نه اهلیت ارتکاب جرم را دارد، نه اهلیت مجرم بودن و تحمل مسئولیت کیفری ناشی از آن، اما صغیر ممیز مرتکب جرمی است که مسئولیت کیفری آن را تحمل نمی کند. بعد از دوره بلوغ تا سن هجده سالگی نیز قانون گذار در مواد 88 تا 95 ق.م.ا.1392 رویکردی افتراقی نسبت به نوجوانان داشته است و در حدود و قصاص ممکن است با اثبات عدم رشد، فرد با مسئولیت مخفف روبه رو گردد؛ بنابراین سه دوره تمییز، بلوغ و رشد در عرصه حقوق کیفری منشأ آثار مهمی در مسئولیت کیفری است. درحالی که، غیر از دوره بلوغ که به تأسی ازنظر مشهور در فقه، سن مشخصی به عنوان ملاک آن ذکر شده است، در دوره تمیز و رشد به مانند فقه ملاک و سنگ محک مستحکمی جهت تشخیص وجود ندارد. حال آنکه، حقوقدانان و دستگاه قضایی با این مفاهیم درگیر و نیاز به روشن شدن محتوا و حدودوثغور این مفاهیم را بیش ازپیش حس می نمایند، ب. ت. ب. پیشینه فقهی بحث ضروری است، جایگاه این مفاهیم در فقه تبیین و با اخذ ملاک، تفصیل این مفاهیم در قلمرو حقوق نیز روشن گردد، امری که این مقاله متکفل آن است.
Examining the stages of discernment, maturity and growth in Iranian and Egyptian law and the jurisprudence of Islamic schools of thought
In Article 140 of the Islamic Penal Code 1392, the legislator considers maturity as one of the conditions of criminal responsibility, in other words, criminal capacity, and based on this, an immature person is considered to have no criminal responsibility; but based on articles such as 128, 272, 375 and its notes and 526 of the Islamic Penal Code 1392, it should be distinguished between discerning minors discerning and non-discerning minors. A non-discerning minor does not have the capacity to commit a crime, nor the capacity to be a criminal and bear the resulting criminal responsibility, but a discerning minor commits a crime that they do not bear criminal responsibility. After the period of puberty until the age of eighteen, the legislator has had a different approach towards teenagers in articles 88 to 95 of the Islamic Penal Code 1392, and in Hodod and Ghesas, a person may face reduced responsibility by proving lack of growth. Therefore, the three periods of distinction, maturity and growth in the field of criminal law are the source of important effects in criminal liability. While, apart from the period of maturity, which under the influence of famous opinion in jurisprudence, a certain age is mentioned as its criterion, in the period of purity and as in jurisprudence, there is no reliable criterion for recognition. while lawyers and the judicial system are involved with these concepts and feel the need to clarify the content, limits and gaps of these concepts more and more, considering the jurisprudential background of the discussion, it is necessary to clarify the position of these concepts in jurisprudence and by obtaining criteria, the description of these concepts in the realm of law is also clarified, which is the responsibility of this article.
موارد مرتبط 38
آرای مرتبط 16
-
رأی
هماستناد
حکم قصاص و حبس در پرونده قتل عمد با 22 ضربه چاقو و فرجامخواهی در دیوان عالی کشور
مواد 140، 144، 160 و 290 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مصداق اعتقاد قاتل به مهدور الدم بودن مقتول
ماده 140 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 اختیار از ارکان مسئولیت و به عنوان رک
-
رأی
هماستناد
مصداق اعتقاد قاتل به مهدور الدم بودن مقتول
ماده 140 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 اختیار از ارکان مسئولیت و به عنوان رک
-
رأی
هماستناد
توهین و تهدید به قتل از طریق ارسال پیامک
مواد 140 و 150 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
فاقد ارزش تکراری
ماده 140 قانون مجازات اسلامی مصوب 01 / 02 / 1392 بیان شده است
-
رأی
هماستناد
تأثیر سفاهت در صدور چک بلامحل
ماده 140 قانون مجازات اسلامی 1392 شرایط مسئولیت کیفری در حدود
-
رأی
هماستناد
صدور حکم در جرایم منافی عفت بر مبنای تحقیقات مقدماتی دادسرا
ماده 140 قانون مجازات اسلامی تکلیف مسئولیت کیفری به روشنی اعلام داشته است
-
رأی
هماستناد
جنون حین ارتکاب جرم
ماده 140 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تأثیر سفاهت در صدور چک بلامحل
ماده 140 قانون مجازات اسلامی 1392 شرایط مسئولیت کیفری "در حدود
-
رأی
هماستناد
وصف کیفری انتساب لفظ حرام زاده به دیگری
مواد 140، 142 و 146 قانون مجازات اسلامی (سابق
-
رأی
هماستناد
صدور حکم در جرایم منافی عفت بر مبنای تحقیقات مقدماتی دادسرا
ماده 140 قانون مجازات اسلامی تکلیف مسئولیت کیفری به روشنی اعلام داشته است
-
رأی
هماستناد
حکم به اعدام ساب النبی با وجود ادعای ارتکاب سب در حالت غضب
مواد 140 و 141 و 160 و 164 و 166 و 167 و 168 و 172 و 211 و 217 و 262 از قانون مجازات اسلامی مصوب سال 92
-
رأی
هماستناد
رسیدگی به خواسته اثبات مالکیت بر اساس اسناد عادی در اموال غیرمنقول ثبتی
مواد 140 و 160 و 211و 212 از قانون مجازات اسلامی دادنامه تجدیدنظر خواسته را عینا تایید و ابرام
-
رأی
هماستناد
محکومیت متهم به دو بار قصاص نفس به اتهام قتل عمدی والدین و تایید دیوان عالی کشور
مواد 140، 160 و 211 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
وصف کیفری انتساب لفظ حرام زاده به دیگری
بر اساس مواد 140، 142 و 146 قانون مجازات اسلامی (سابق
-
رأی
هماستناد
خسارت تاخیر تادیه در خسارات بدنی
به استناد مواد 140 و 149 قانون مجازات اسلامی و 474 و 475
نظریات مشورتی 11
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/249 مورخ 1397/02/18
مواد 140 و 146 و 147 قانون مجازات اسلامی مصوب 92
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1326 مورخ 1402/03/26
مواد 140، 143، 146 و 149 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/92/2425 مورخ 1392/12/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 140 و 149 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 جنون در حین ارتکاب جرم مانع از تحقق
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/8361 مورخ 1385/11/02 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص ماده قانونی حاکم بر ارتکاب افتراء از طریق مطبوعات با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 140 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: هر گاه کسی امری غیر از زنا یا لواط
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/249 مورخ 1397/02/18 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص سن رشد بدون تفاوت جنسیتی با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 140 و 146 و 147 قانون مجازات اسلامی مصوب 92
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1401/1326 مورخ 1402/03/26 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 140، 143، 146 و 149 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/8050 مورخ 1382/10/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 140 قانون مجازات اسلامی است در حالی که نسبت دادن عملی که جرم نیست
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/1326 — 1402/03/27
مواد 140، 143، 146 و 149 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2034 مورخ 1396/09/01
مواد 140 و 149 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/2425 مورخ 1392/12/19
مواد 140 و 149 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
مسوولیت کیفری سفیه در جرایم مالی
به موجب ماده 140 قانون مجازات اسلامی (1392
نشستهای قضایی 5
-
نشست قضایی
هماستناد
مسئول پرداخت دیه در جنایات شبه عمدی افراد نابالغ
ماده 140 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
خرید وفروش و حمل ونگهداری مشروبات الکلی
ماده 140 قانون مجازات اسلامی تحقق مسئولیت کیفری روز وقوع جرم می باشد و از
-
نشست قضایی
هماستناد
قتل ناشی از اشتباه در هدف
مواد 140 و 144 و 290 و 291 قانون مجازات اسلامی از آن جا که ارتکاب بزه توسط مرتکب برای ایراد
-
نشست قضایی
هماستناد
اجرای حدود در زمان بیماری محکوم علیه
مواد 140، 219، 278 قانون مجازات اسلامی و همچنین ماده 150 حد قابل سقوط نیست مگر در مو
-
نشست قضایی
هماستناد
ارتکاب جرم توسط مجنون ادواری
بر اساس مواد 140 و 149 قانون مجازات اسلامی و همچنین مواد 370 و 202 قانون آیین دادرسی کیف
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 140 — قانون مجازات اسلامی
ماده 140 قانون مجازات اسلامی 1392 یکی از شرایط مسئولیت کیفری و به عبارتی ا
دکترین 5
-
مقاله
هماستناد
پدیده های طبیعی ایجاب میکند که در مقایسه با بزرگسالان
ماده 140 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/2/1: «مسیولیت کیفری در حدود قصاص و
-
مقاله
هماستناد
پدیده های طبیعی ایجاب میکند که در مقایسه با بزرگسالان
ماده 140 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/2/1: «مسیولیت کیفری در حدود قصاص و
-
مقاله
هماستناد
قذف: مجازات قذف
قانون مجازات اسلامی در ماده 140
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: مجازات قذف
ماده 140 قانون مجازات اسلامی
-
مقاله
هماستناد
تشخیص مسئولیت مدنی و اسباب طولی و عرضی در حقوق ایران
بر اساس ماده 140 قانون مجازات اسلامی جدید و قسمت اخیر ماده 52 قانون مسئولیت مدنی ن
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
