بررسی مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در قانون مجازات اسلامی
نویسندگان: اسلام قریشی حسینعلی ملایی
منبع: قانون یار دوره پنجم زمستان 1400 شماره 20
چکیده
در نظام کیفری کشور ما تا قبل از تصویب قانون جرائم رایانه ای به معنای اخص و قانون مجازات اسلامی 92 به معنای اعم، هیچ گاه به صراحت مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی را پیش بینی نکرده بود. پیش بینی مجازات های اشخاص حقوقی یکی از بارزترین دستاوردهای قانون مجازات اسلامی 1392 م. ب.. بعد از قانون جرایم رایانه ای، این قانون دومین قانونی است که به پیش بینی مجازات اشخاص حقوقی پرداخته است. براساس مقررات قوانین سابق عده ای معتقد بودند که «در موارد سکوت مقررات قانونی می توان گفت: «تنها اشخاص طبیعی که نماینده اشخاص حقوقی بوده و به نام آنها فعالیت می کنند (رئیس، مدیر، مدیرعامل، نماینده، مأمور و مستخدم) ممکن است مرتکب جرم شده و مسئولیت جزایی شخصی آنان مطرح شود، ولی خود شخص حقوقی نه می تواند مجرم شناخته شود و نه قابلیت تحمل کیفر را دارد» لیکن با تصویب قانون حاضر، صراحتاً اشخاص حقوقی نیز واجد مسئولیت شناخته شده اند. البته طبق صراحت ماده 20 قانون جدید اعمال مجازات برای اشخاص حقوقی مانع از مجازات شخص حقیقی نیست. در خصوص جزای نقدی ماده 21 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نیز که از ماده 38-131 قانون جزای فرانسه اقتباس گردیده است: «حداکثر جزای نقدی قابل اعمال بر اشخاص حقوقی معادل پنج برابر مبلغی است که به وسیله قانون سرکوب کننده جرم برای اشخاص حقیقی پیش بینی شده است». با تصویب قانون حاضر، صراحتاً اشخاص حقوقی نیز واجد مسئولیت شناخته شده اند که نگارنده سعی نموده، تا ب. ت. ب. مراتب مذکور، و ضرورت موضوع مقاله حاضر بطور مستقل به بررسی این امر بپردازد.
موارد مرتبط 53
آرای مرتبط 40
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 774 مورخ 1398/01/20 هیات عمومی دیوان عالی کشور | شرایط تعقیب کیفری انتقال مال به قصد فرار از دین پس از صدور محکومیت قطعی
قانون مجازات اسلامی و ماده 21
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 857 مورخ 1403/10/11 هیات عمومی دیوان عالی کشور | تعیین دیه در موارد شکستگی چند مهره ستون فقرات بر اساس نظریه پزشکی قانونی و اصل عدم تداخل دیات
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ماده 21
-
رأی
هماستناد
عدم ثبت واقعه نکاح موقت منتهی به بارداری به دلیل بقای زوجیت قبلی
قانون مجازات اسلامی و مواد 21
-
رأی
هماستناد
عدم ثبت واقعه نکاح موقت منتهی به بارداری به دلیل بقای زوجیت قبلی
قانون مجازات اسلامی و مواد 21
-
رأی
هماستناد
مسئولیت صندوق تامین خسارات بدنی در فرض سرقت خودرو بیمه شده
قانون مجازات اسلامی و ماده 21
-
رأی
هماستناد
مسئولیت صندوق تامین خسارتهای بدنی برای پرداخت دیه به علت متواری بودن مقصر حادثه
قانون مجازات اسلامی وماده21
-
رأی
هماستناد
عدم اطلاق شخص ثالث به راننده مقصر حادثه
قانون مجازات اسلامی وماده 21
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و مواد 21
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
قانون مجازات اسلامی و ماده 21
-
رأی
هماستناد
شماره 110/13124/9000 1403/10/30
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ماده 21
-
رأی
هماستناد
شماره 10815 /152 /110 – 14 /2 /1398
قانون مجازات اسلامی و ماده 21
-
رأی
هماستناد
رأی وحدت رویه شماره 774 هیأت عمومی دیوان عالی کشور در خصوص لزوم سبق محکومیت قطعی مدیون بر انتقال مال، جهت تعقیب کیفری تحت عنوان انتقال مال به دیگری با انگیزه فرار از دین با اصلاحات
قانون مجازات اسلامی و ماده 21
-
رأی
هماستناد
عکسبرداری از کارت شناسایی
ماده 38 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
اخلال در نظم عمومی حین قدرت نمایی با چاقو
ماده 38 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تعیین مجازات جایگزین حبس در بزه ایراد صدمه بدنی غیر عمدی در اثر بی احتیاطی در رانندگی
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نامبرده را به تحمل بیست و پنج روز ح
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 778 مورخ 1398/03/28 هیات عمومی دیوان عالی کشور | تفسیر دیوان عالی کشور: عدم شمول جرایم ماده 702 بر عنوان قاچاق و امکان تعلیق مجازات
ماده 38 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تخفیف مجازات حبس و تبدیل آن به جزای نقدی
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و لحاظ فقدان سابقه محکومیت کیفری و
-
رأی
هماستناد
نحوه اعمال کیفیات مخففه
مواد 38 و 457 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تعلیق مجازات پس از اعمال تخفیف
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 حکم به محکومیت نامبرده به تحمل سه ماه
-
رأی
هماستناد
ایراد صدمه و قتل غیر عمدی ناشی از بی احتیاطی در رانندگی
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 92/2/1
-
رأی
هماستناد
ساخت مشروبات الکلی به عنوان مقدمه نگهداری آن
ماده 38 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تبدیل حبس به جزای نقدی در مقام تخفیف مجازاتمرجع تحویل گاز اشک آور موضوع جرم
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/02/01 متهم پرونده را محکوم به تحمل
-
رأی
هماستناد
دستور عدم پرداخت وجه چک غیرقابل پرداخت
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مجازات حبس مقرر برای متهم به سه ماه
-
رأی
هماستناد
ضرورت اعمال قواعد تعدد جرم در جرائم مواد مخدر
ماده 38 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
اخلال در نظم عمومی حین شرکت در نزاع دسته جمعی
ماده 38 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 867 مورخ 1404/05/28 هیات عمومی دیوان عالی کشور | تیراندازی سهوی فرد نظامی فاقد وصف کیفری است و صرفا مرتکب از باب مسئولیت مدنی، ضامن جبران خسارات وارده خواهد بود
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 احراز جهات و کیفیات مخففه از جمله ف
-
رأی
هماستناد
تاثیر دفاع در ماهیت بزه ارتکابی بر تجویز اعاده دادرسی
ماده 38 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
اخلال در نظم عمومی و ضرب و جرح عمدی با جسم برنده
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 92/2/1 به لحاظ اوضاع واحوال خاصی که درار
-
رأی
هماستناد
حدود اختیارات قاضی اجرای احکام
قانون مجازات اسلامی مصوب 92 با رعایت ماده 38
-
رأی
هماستناد
توهین از طریق ایجاد مزاحمت تلفنی
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 92/2/1
-
رأی
هماستناد
نحوه صدور حکم در بزه نشر اکاذیب
ماده 38 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تهدید مأمور در حین تمرد
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/02/01 به لحاظ اوضاع و احوال خاصی که
-
رأی
هماستناد
شرایط اعمال ازادی تحت سامانه الکترونیکی
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به لحاظ وضعیت خاص متهمین و فقدان سا
-
رأی
هماستناد
تأثیر محروم کردن دائم یا موقت دستگاه دولتی از اموال در بزه اختلاس
ماده 38 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
محکومیت متهمان به کلاهبرداری و کاهش مجازات در دادگاه تجدیدنظر با استناد به قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/02/01 کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شو
-
رأی
هماستناد
تعلیق مجازات شروع به سرقت مسلحانه
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به لحاظ وضع خاص متهم و فقد سابقه کی
-
رأی
هماستناد
بزه تقلب و دسیسه در امر نظام وظیفه
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نامبرده را بدل از حبس به پرداخت جزا
-
رأی
هماستناد
دیوارکشی و محصور نمودن اراضی زراعی
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به لحاظ وضع خاص متهم با دو درجه تخف
-
رأی
هماستناد
عکس برداری و فیلم برداری از همسر سابق
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
تبدیل مجازات حبس و شلاق به جزای نقدی در پرونده تهدید و قدرتنمایی با چاقو پس از رضایت شاکی.
ماده 38 قانون مجازات اسلامی
نظریات مشورتی 10
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1400/976 مورخ 1400/09/08 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اینکه صدور حکم به انتشار محکومیت قطعی در موارد مذکور در ماده 36 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و تبصره آن، مج
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و تبصره 1 ماده 21
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/2909 مورخ 1398/08/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون مجازات اسلامی 1392 و تبصره 1 ماده 21
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/976 — 1400/09/08
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و تبصره 1 ماده 21
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/93/0837 مورخ 1393/04/11
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 92
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1155 مورخ 1398/08/04
قانون مجازات اسلامی و ماده 38
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/91 مورخ 1403/02/25
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/994 مورخ 1399/07/28
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 تصریح شده است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1197 مورخ 1399/09/03
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1216 مورخ 1397/05/01
ماده 38 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/1472 مورخ 1392/08/07
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بر خلاف ماده 38
نشستهای قضایی 1
-
نشست قضایی
هماستناد
حقوق ارتفاقی در اراضی ملی
قانون مجازات اسلامی و ماده 21
مواد مرتبط 2
-
استناد
از این صفحه
ماده 21 — قانون مجازات اسلامی
ماده 21 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نیز که از ماده 38-131 قانون جزای فر
-
استناد
از این صفحه
ماده 38 — قانون مجازات اسلامی
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نیز که از ماده 38
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
