بیع شرط: بیع شرط به عنوان وسیله تضمین

بیع شرط افزون بر ساختار قراردادی خود، در عمل می‌تواند دارای کارکرد تضمینی باشد. در این کاربرد، انتقال مالکیت مال صرفاً با هدف مبادله نهایی آن انجام نمی‌شود، بلکه انتقال مال می‌تواند وسیله‌ای برای تضمین بازپرداخت دین یا اجرای تعهد باشد. به همین دلیل، تحلیل بیع شرط با تحول تاریخی شیوه‌های تضمین دین و تمایز میان انتقال مالکیت و ایجاد وثیقه ارتباط پیدا می‌کند. در شیوه‌های قدیمی تضمین، انتقال مالکیت مال به طلبکار یکی از راه‌های تأمین طلب به شمار می‌رفت. با تحول حقوق اموال و گسترش نهادهایی مانند رهن ، به‌تدریج امکان تأمین طلب بدون انتقال کامل مالکیت مال به طلبکار فراهم شد. در نتیجه، در نظام‌های حقوقی جدید گرایش به جایگزینی انتقال مالکیت تضمینی با حقوق عینی تبعی و وثیقه‌ای افزایش یافته است. منبع: «جستجوی عدالت معاوضی و واقعی، و اراده باطنی در بیع شرط (مطالعه تطبیقی در فقه اسلامی و حقوق معاصر)»، دوفصلنامۀ علمی حقوق تطبیقی، 2015