بیع شرط: کاربرد در تأمین مالی

بیع شرط در برخی تحلیل‌های حقوقی به عنوان یکی از ابزارهای قابل استفاده برای تأمین مالی نیز مطرح شده است. ویژگی‌هایی مانند انتقال مالکیت مال به تأمین‌کننده مالی، وجود حق فسخ برای فروشنده در صورت بازپرداخت مبلغ مقرر و امکان بهره‌برداری از مال در دوره قرارداد، زمینه استفاده از این نهاد را در تأمین مالی فعالیت‌های اقتصادی فراهم می‌کند. در یکی از الگوهای پیشنهادی، بنگاه اقتصادی برای خرید کالا، تجهیزات یا ماشین‌آلات به منابع مالی نیاز دارد. تأمین‌کننده مالی مبلغ لازم برای خرید کالا را فراهم می‌کند و پس از خرید، کالا به موجب بیع شرط از متقاضی منابع مالی به تأمین‌کننده منتقل می‌شود. در قرارداد شرط می‌شود که اگر متقاضی در مهلت معین مبلغ مورد توافق را بازپرداخت کند، حق فسخ معامله را داشته باشد و کالا دوباره به مالکیت او بازگردد. در طول مدت قرارداد، ممکن است مال همچنان در اختیار متقاضی منابع مالی باقی بماند و استفاده از منافع آن از طریق قراردادهایی مانند اجاره یا صلح منافع تنظیم شود. به این ترتیب، تأمین‌کننده مالی از مالکیت مال به عنوان تضمینی برای بازگشت سرمایه بهره می‌برد و متقاضی نیز می‌تواند از مال برای ادامه فعالیت اقتصادی خود استفاده کند. منبع: «بیع شرط به مثابه سازوکاری در تأمین مالی تجاری بین‌المللی»، حقوق اسلامی، 2019