دکترین
تأثیر «بطلان» و «انحلال» عقد بر شرط ضمن آن؛ تدارک قاعده برای «استقلال شرط از عقد» از منظر حقوق اسلامی و رویه قضایی (مقاله علمی وزارت علوم)
تأثیر «بطلان» و «انحلال» عقد بر شرط ضمن آن؛ تدارک قاعده برای «استقلال شرط از عقد» از منظر حقوق اسلامی و رویه قضایی (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: قاسم محمدی محمدهادی جواهرکلام مرتضی جمالی
منبع: دانشنامه های حقوقی دوره ششم بهار 1402 شماره 18
چکیده
در این مقاله، تأثیر بطلان و انحلال عقد اصلی بر شرط ضمن آن، با تأکید بر فقه امامیه با مطالعه در حقوق ایران و حقوق تطبیقی مورد بررسی قرار گرفته است. هدف از انجام پژوهش حاضر، تدارک قاعده برای شرط مستقل از عقد بود و با این سؤال روبه رو بودیم که آیا شرط در هر صورت در مرحله ایجاد و بقا تابع عقد است و با بطلان عقد، باطل و با انحلال آن منحل می شود یا خیر؟ نتیجه حاصله این بود که شرط در مرحله ایجاد اصولاً از عقد تبعیت می کند و «بطلان عقد مشروط» سبب بطلان شرط ضمن آن می گردد، مگر اینکه از اراده دو طرف بر آید که برای شرط اصالت قائل هستند و وجود شرط را فارغ از عقد می خواهند. شرط رجوع به داوری و حفظ اسرار نیز به همین دلیل، حتی در فرض بطلان عقد صحیح اند. به علاوه، بر خلاف ظاهر ماده 246 قانون مدنی، «انحلال عقد مشروط» موجب انحلال شرط ضمن آن نمی شود، مگر اینکه شرط قابلیت جدا شدن از عقد را نداشته باشد، مانند شرط صفت، یا اینکه عقد تبعی نظیر رهن و ضمان در قالب شرط منعقد شده و یا از اراده طرفین معلوم باشد که آنان شرط را از حیث بقا و دوام تابع عقد اصلی قرار داده اند. بنابراین، ماده یادشده را باید تنها ناظر به اثر انحلال عقد بر شرط ضمن آن و ویژه شرط جدایی ناپذیر و تبعی دانست.
The effect of invalidation and dissolution of the contract on the condition; Preparation of the rule for the "independence of the condition of the contract" from the perspective of Islamic law and judicial procedure
In this article, the effect of the nullity and termination of the original contract on the condition stipulated in it has been examined through a study of Iranian and comparative law with emphasis on Imami jurisprudence. The purpose of the present study is to delineate a rule for a condition which is independent from a contract, and we were faced with the question of whether the condition in any case follows the contract in the stage of formation and continuance, ie, is invalidated by its annulment and terminated by its termination. We concluded that the condition in the stage of contract formation is basically subject to the contract and as a result the "nullity of a contract having a condition" causes the invalidation of a condition, except in cases where it is understood from the intention of both parties that they believe in the independence of the condition and want it to exist regardless of the contract. For this reason, the clause concerning arbitration and preservation of secrets is valid even if one assumes that the contract is void. In addition, contrary to the apparaet meaning of Article 246 of the Civil Code, "termination of a contract that contains a stipulation" does not lead to the termination of a condition, except in cases where a condition does not have the capacity to be separated from a contract, such as `a condition regarding a specific quality or quantity or an ancillary contract, such as mortgage and guarantee in the form of a condition stipulated in a contract or if it is clear from the intention of the parties that they have made the condition subject to the original contract in terms of permanence and durability. Therefore, the aforementioned article should be considered only as the effect of the termination of the contract on the condition stipulated therin and limited to an inseparable and ancillary condition.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 35
آرای مرتبط 12
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع توسط خریدار در بیع خیاری
ماده 246 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت وجه التزام در فرض بطلان قرار داد
ماده 246 ق. م
-
رأی
هماستناد
وضعیت وجه التزام در فرض بطلان قرار داد
ماده 246 ق. م
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع توسط خریدار در بیع خیاری
ماده 246 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط تغییر خواسته
مواد 246 قانون مدنی و 198 قانون آیین دادرسی مدنی 79 حکم بر محکومیت شرکت ال
-
رأی
هماستناد
اثر انحلال قرارداد اصلی بر شرط داوری
ماده 246 قانون مدنی و برخلاف قواعد مربوط به اثار فسخ قراردادی می باشد
-
رأی
هماستناد
فسخ معامله و مطالبه وجه التزام قراردادی
ماده 246 از قانون مدنی «در صورتی که معامله به واسطه اقاله یا فسخ به هم بخورد
-
رأی
هماستناد
اثر انحلال قرارداد اصلی بر شرط داوری
ماده 246 قانون مدنی و برخلاف قواعد مربوط به اثار فسخ قراردادی می باشد
-
رأی
هماستناد
شرط تغییر خواسته
مواد 246 قانون مدنی و 198 قانون آیین دادرسی مدنی 79 حکم بر محکومیت شرکت ال
-
رأی
هماستناد
اثر فسخ یا اقاله قرارداد بر شرط ضمن عقد
ماده 246 قانون مدنی که می گوید اگر معامله به واسطه اقاله یا فسخ به هم بخور
-
رأی
هماستناد
اثر فسخ یا اقاله قرارداد بر شرط ضمن عقد
ماده 246 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
فسخ معامله و مطالبه وجه التزام قراردادی
به استناد ماده 246 قانون مدنی نقض کرد
نظریات مشورتی 1
نشستهای قضایی 3
-
نشست قضایی
هماستناد
استقلال یا عدم استقلال شرط داوری نسبت به عقد اصلی
ماده 246 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
ابراء در حکم اتلاف مال موضوع دین
ماده 246 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
شرایط صحت تراضی و شرط مندرج در اقاله
به استناد ماده 246 قانون مدنی شرط باطل است
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 246 — قانون مدنی
ماده 246 قانون مدنی
مقرراتِ مرتبط 1
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص ارسال دستورالعمل بازرسی دوره ای سازمان امور مالیاتی کشور
ماده 246 ق. م
دکترین 17
-
مقاله
هماستناد
بررسی فقهی و حقوقی حکم شروط ضمن عقد پس از اقاله (مقاله علمی وزارت علوم)
قانون مدنی نیز پیرو همین نظر در ماده 246
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: تاثیر بطلان عقد بر شرط ضمن آن (شرط (قواعد فقه))
ماده 246 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
استقلال در اعلام صلاحیت داور
ماده 246 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
استقلال در اعلام صلاحیت داور — در کنار بحث استقلال یا وابستگی شرط
ماده 246 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
دادنامه شماره ۳۶۷ مورخه ۶ ۱۳۹۲ شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان
ماده 246 قانون مدنی که
-
مقاله
هماستناد
شعبه ۱۲ دادگاه تجدیدنظر استان تهران در دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۲۰۰۱۶۱ - ۱۳۹۳/۲/۲۸
ماده 246 قانون مدنی که
-
مقاله
هماستناد
شعبه ۱۲ دادگاه تجدیدنظر استان تهران در دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۲۰۰۱۶۱ - ۱۳۹۳/۲/۲۸
ماده 246 قانون مدنی که بیان می دارد و در صورتی که معامله به واسطه اقاله یا
-
مقاله
هماستناد
اثر بطلان عقد بر شرط — گاهی از اوقات در ضمن معامله ای
ماده 246 قانون مدنی در مورد بطلان شرط با فسخ یا اقاله عقد اصلی چنین نتیجه
-
مقاله
هماستناد
اثر بطلان عقد بر شرط — در این خصوص دو رویه بین قضات
ماده 246 قانون مدنی در مورد بطلان شرط با فسخ یا اقاله عقد اصلی چنین نتیجه
-
مقاله
هماستناد
اثر بطلان عقد بر شرط — در این خصوص دو رویه بین قضات
ماده 246 قانون مدنی در مورد بطلان شرط با فسخ یا اقاله عقد اصلی چنین نتیجه
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: رابطه شرط ضمن عقد با عقد اصلی (شرط (قواعد فقه))
ماده 246 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: رابطه شرط ضمن عقد با عقد اصلی (شرط (قواعد فقه))
ماده 246 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
شرط: در حقوق تطبیقی
ماده 246 قانون مدنی که بیانگر زوال شرط ضمن عقد در صورت انحلال قرارداد اصلی
-
مقاله
هماستناد
در مقابل بسیاری در تلاشند که استقلال شرط را ثابت کنند و
ماده 246 قانون مدنی در صورتی که معامله به واسطه اقاله یا فسخ به هم بخورد ش
-
مقاله
هماستناد
به باور ما و همان طور که در بحث آثار داوری بیان
ماده 246 قانون مدنی در صورتی که معامله به واسطه اقاله یا فسخ به هم بخورد ش
-
مقاله
هماستناد
ماهنامه قضاوت شماره ۶۸، صص ۱۵
ماده 246 قانون مدنی در صورتی که معامله به واسطه اقاله یا فسخ به هم بخورد ش
-
مقاله
هماستناد
شرط: زوال شرط در صورت فسخ یا اقاله معامله
ماده 246 قانون مدنی : «در صورتی که معامله به واسطهٔ اقاله یا فسخ به هم بخو
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
