دکترین
تاجر
تاجر
▪تاجر از اصطلاحات بکار رفته در علم حقوق بوده و به کسی اطلاق میشود که به انجام اعمال تجارتی مبادرت ورزد و انجام اعمال تجارتی را به عنوان شغل و حرفه عادی و معمول خود انجام دهد و در امور تجارت مستقل بوده و سود و زیان آن را خود تقبل نماید. اشخاص حقوقی هم همانند اشخاص حقیقی میتوانند تاجر باشند.
▪اشخاص حقوقی تاجر در موضوع حقوق خصوصی شامل شرکتهای تجاری و تشکیلات و مؤسسات غیر تجاری و در موضوع حقوق عمومی شامل دولت و شرکتهای دولتی است. شناسایی اعمال تبعی تجاری، احراز اهلیت تاجر، تشخیص تکالیف و مسئولیتهای خاص تجار، آگاهی از سازمانهای شغلی تجار و... از فواید تعریف و شناخت تاجر به شمار میرود.
▪به موجب مادهی ۵۸۸ قانون تجارت شخص حقوقی میتواند دارای کلیه حقوق و تکالیفی شود که قانون برای افراد قائل شده است؛ پس تاجر میتواند شخص حقوقی باشد.
▪فواید تعریف و شناخت تاجر
۱-شناسایی اعمال تبعی تجاری؛
۲-احراز اهلیت تاجر برای تصدی شغل تجارت؛
۳- تشخیص تکالیف و مسئولیتهای خاص تجار؛ مانند حق تجدید اجاره محل کسب و رعایت مقررات مربوط به کسب و پیشه و تجارت. تفکیک انواع فعالیت تجاری از غیر تجاری مانند این که تاجر میتواند از بانک کسب اعتبار نموده و همچنین به عملیات لیزینگ یا اجاره و تعهد فروش دست بزند.
۴- آگاهی از سازمانهای شغلی تجار، مانند اتاقهای بازرگانی.
۵-تعیین مالیاتهای خاص مانند مالیات بر منافع و معاملات و همچنین مالیات بر مشاغل.
۶- الزام تجار اعم از اشخاص طبیعی یا حقوقی به ثبت نام و خلاصه وضعیت تجارتی خود در دفتر ثبت تجارتی (مواد ۱۶ و ۱۷ قانون تجارت) و نگهداری دفاتر تجارتی شامل دفتر روزنامه، دفتر کل و دفتر کپیه. (ماده ۶ قانون تجارت)
۷- اعمال مقررات ورشکستگی.
▪از لحاظ حقوق تجارت کسبه جزء تاجر به شمار میآیند. کسبه جزء اصطلاحی است که قانون تجارت در مورد کسانی که به کسب و کار و حرفه معین اشتغال داشته و در عرف تجارتی، تاجر نامیده نمیشوند، به کار برده و آنها را از الزامات و تکالیفی که برای تاجر مقرر نموده، معاف کرده است. مثلاً ماده ۶ قانون تجارت ملزم نکرده که دارای دفاتر تجارتی باشند. در حالی که همین ماده هر تاجری را ملزم به داشتن دفاتر تجارتی میکند. ماده ۱۶ قانون تجارت کسبه جزء را از ثبت نام در دفتر ثبت تجارتی که هر تاجری باید نام خود را در آن ثبت کند، معاف نموده است.
مطلب کامل را با لمس instant view مطالعه فرمایید.
پی نوشت
ماده ۱۹ قانون تجارت تشخیص کسبه جزء را موکول به مقررات نظامنامهای نموده است که وزارت عدلیه باید تهیه نماید. کسبه جزء که در نظامنامه ۷۰۴۴-۱۳۱۱/۰۳/۱۵مشخص شده است بعد متروک شدن، چند بار اصلاح شد و آخرین اصلاح طی ماده واحده شماره ۹۰۰۰/۳۸۲۴۸/۱۰۰-١۴٠٠/٠۶/٠٣ با عنوان اصلاحیه نظامنامه ماده ۱۹ قانون تجارت به شرح زیر است:
ماده واحده: افراد حقیقی داخل در طبقات ذیل باستثنای صاحبان مشاغل موضوع بند (الف) <a class="artref" href="/ماده/ماده-95-law00262__a_law00262_0750321789">ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی</a> ۱۳۸۰/۱۱/۲۷ از مصادیق کسبه جزء محسوب و از داشتن دفتر تجارتی معاف خواهند بود.
۱ـ کسبه، پیشهوران، تولیدکنندگان و نظایر آنها که فروش سالیانه آنان از چهار میلیارد ریال تجاوز نمیکند.
۲ـ ارائهدهندگان خدمات در هر زمینهای که عایدی غیرخالص آنها متجاوز از دو میلیارد ریال نباشد.
رئیس قوه قضاییه ـ غلامحسین محسنیاژه ای
تجارت به معانی خرید و فروش، مطلق کسب و داد و ستد، داد و ستد به قصد سود بردن است.
تجارت در لغت به معنای خرید و فروش و نیز خریدن کالا به انگیزۀ فروختن آن با بهای بیشتر، همچنین به کارگیری سرمایه به منظور سود بردن، آمده است.
واژۀ تجارت، مصدر و به قولی اسم مصدر است که در اصل، دلالت بر حرفۀ بازرگانی دارد و تاجر و بازرگان به کسی گفته میشود که داد و ستد را حرفۀ خود ساخته است.
برخی از مفسران در تعلیل مقابلۀ تجارت و بیع در آیۀ ۳۷سورۀ نور بر این نظرند که مفهوم تجارت برحسب عرف ، استمرار در اکتساب از راه داد و ستد است، اما بیع یک عمل اکتسابی دفعی است. یعنی تفاوت بیع و تجارت از حیث دفعه و استمرار است.
علامه طباطبایی در تفسیر المیزان میفرماید: کلمه شغل به معنای کاری است که آدمی را به خود مشغول سازد و از کارهای دیگر باز بدارد
اگر یک فرد برای نوع مشخصی از شغل تربیت شده باشد، بدان حرفه یا پیشه میگویند.
کسب و کار: به هر نوع فعالیت تکرارشونده و مشروع اقتصادی از قبیل تولید، خرید و فروش کالا و خدمات به قصد کسب منافع اقتصادی اطلاق می شود. (ماده ۱ قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار)
اصل ۴۶ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: هر کس مالک حاصل کسب و کار مشروع خویش است و هیچکس نمیتواند به عنوان مالکیت نسبت به کسب و کار خود امکان کسب و کار را از دیگری سلب کند.
#حق_کسب_یا_پیشه_یا_تجارت
2 comments
بختیار سید نظامی
2
1
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
