دکترین
تأملی فقهی بر مهدورالدم موضوع ماده 302 قانون مجازات اسلامی 1392 (مقاله علمی وزارت علوم)
تأملی فقهی بر مهدورالدم موضوع ماده 302 قانون مجازات اسلامی 1392 (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: احمد جاویدی سید محمود مجیدی محمدجواد باقى زاده
منبع: فقه جزای تطبیقی دوره 4 پاییز 1403 شماره 3
چکیده
مهدورالدم یکی از موضوعات مهمی فقهی حقوقی است که همواره محل بحث و نقد و نظر بوده است. نعیین مصداق مهدوالدم از موضوعات چالش برانگیز است که نیازمند بحث و بررسی است. قانون گذار در ماده 320 قانون مجازات اسلامی 1392 به مهدوالدم پرداخته است. هدف مقاله حاضر بررسی مهدورالدم موضوع ماده 302 قانون مجازات اسلامی 1392 از منظر فقهی است. این مقاله نظری بوده و با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و به صورت کتابخانه ای به بررسی موضوع مورد اشاره پرداخته است. یافته ها بر این امر دلالت دارد از منظر فقهی مجازات مهدورالدم تنها وظیفه امام و نائب امام و در زمان فعلی که ولی فقیه این اختیار را به محاکم دادگستری تفویض کرده و در حیطه شرح وظائف آن ها م. ب.. هیچ کس مجاز و مختار به اجرای حدود و مجازات ها و ارتکاب به قتل نفس افراد با تصور و اعتقاد به مهدورالدم بودن آن ها نبوده و درصورت ارتکاب مستوجب مجازات مقرر قانونی همچون قصاص و تعزیر م. ب.. از طرفی از مهم ترین چالش های تبرئه قاتل مهدورالدم و عدم قصاص وی این است که اثبات مهدورالدم بودن مقتول دشوار است. با اثبات ارتداد مقتول به دلیل این که قتل مرتد از وظایف حکومت است، دچار تعزیر می شود، اما چنانچه نتواند ارتداد مقتول را اثبات کند و یا اشتباه خود در این خصوص اثبات نماید، قصاص می شود، البته ب. ت. ب.
بند «ث» ماده ۳۰۲ قانون مجازات اسلامی زانی و زانیه، مهدورالدم خاص هستند و صرفاً در برابر شوهر زانیه مستحق جنایت اعم از عضو و نفس است، نه در برابر عام.
A Jurisprudential Reflection on Mahdur-Al-Dam, the Subject of Article 302 of the Islamic Penal Code 2013
Mahdur-Al-Dam is one of the important legal jurisprudence topics that has always been the subject of discussion and criticism. Determining the example of Mahdur-Al-Dam is one of the challenging issues that needs to be discussed. In Article 320 of the Islamic Penal Code of 2012, the legislator addressed Mahdvaldam. The purpose of this article is to examine Mahdur-Al-Dam, the subject of Article 302 of the Islamic Penal Code 2013 from a jurisprudential point of view. This article has analyzed the mentioned topic using a descriptive, analytical and library method. The findings indicate that, from the jurisprudential point of view, the punishment of Mehdur al-Dam is the only duty of the imam and the deputy imam and at the present time, the guardian of jurisprudence has delegated this authority to the courts of justice and is within the scope of their duties. No one is authorized and empowered to enforce the limits and punishments and to commit suicide of people with the belief such as retribution and Ta'zir. On the other hand, one of the most important challenges of acquitting Mahdur-Al-Dam’s murderer and his non-retribution is that it is difficult to prove that the victim was Mahdur-Al-Dam. By proving the apostasy of the victim, he will be punished because killing the apostate is one of the duties of the government, but if he cannot prove the apostasy of the victim or prove his mistake in this regard, he will be punished.
موارد مرتبط 66
آرای مرتبط 33
-
رأی
هماستناد
وضعیت خاص متهم جهت تعلیق اجرای مجازات
ماده 302 از قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مرجع حل اختلاف در صلاحیت میان دادگاه کیفری یک و دو
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قرار می گیرد و طبق بند ت ماده 302
-
رأی
هماستناد
دفاع در منازعه منتهی به قتل
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مطرح گردید که در آن ادعا شده بود قت
-
رأی
هماستناد
شرط تعیین مجازات از باب جنبه عمومیِ بزه ایراد ضرب و جرح عمدی توسط دادگاه
مواد 302 ، 480 ، 48 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
حکم قتل در صورت تجاوز از شرایط قانونی دفاع مشروع
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
اخلال در نظم عمومی ناشی از نزاع دسته جمعی
مواد 302، 367، 480، 481، 484، 615 و 618 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
محکومیت متهمان به حبس و دیه بهدلیل اخلال در نظم و نزاع دستهجمعی با تایید دادگاه تجدیدنظر
مواد 302، 480، 614، 615 و 617 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اتهام فروش مال غیر
قانون مجازات اسلامی و ماده 302
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای عدم رعایت تناسب در دفاع
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
ایراد ضرب وجرح عمدی با قمه در منازعه
مواد 302، 480، 614، 615 و 617 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تأثیر جنسیت در میزان دیه در تصادفات
ماده 302 از قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تجاوز از یا به مرزهای کشور
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 حکم به پرداخت دیه کامل مرد مسلمان ت
-
رأی
هماستناد
دفاع مشروع در قتل عمد
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
محکومیت و تجدیدنظر در پرونده سرقت و جرح عمدی: تبدیل حبس به جزای نقدی و حذف بخش تضامنی دیه
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 168 مورخ 1379/05/09 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 مجمع تشخیص مصلحت نظام نگذرد چنین حک
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح حل اختلاف در صلاحیت میان دادگاه کیفری یک و دادگاه بخش در یک استان
قانون مجازات اسلامی و ماده 302
-
رأی
هماستناد
مصداق اعتقاد قاتل به مهدور الدم بودن مقتول
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 92/2/1 به خوبی و صراحتا به این موضوع پرد
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به اتهام کلاهبرداری
قانون مجازات اسلامی و ماده 302
-
رأی
هماستناد
محکومیت به ایراد ضرب و جرح عمدی و برائت از فحاشی و ترک انفاق در مرحله تجدیدنظر
مواد 302، 313، 480، 481، 484، 608 و 642 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اتهام زنای به عنف از طریق تهدید به انتشار فیلم آن
مواد 302، 306 و 373 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظرخواهی
مواد 302، 480، 481، 415، 442 و 614 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اتهام متهم در صورت عدم کشف محل وقوع جرم
مواد 302، 480، 48 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای عدم رعایت تناسب در دفاع
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مصداق اعتقاد قاتل به مهدور الدم بودن مقتول
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 92/2/1 به خوبی و صراحتا به این موضوع پرد
-
رأی
هماستناد
ملاک تعیین دادگاه صالح برای رسیدگی به بزه کلاهبرداری
قانون مجازات اسلامی و مواد 302
-
رأی
هماستناد
تجاوز از یا به مرزهای کشور
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 حکم به پرداخت دیه کامل مرد مسلمان ت
-
رأی
هماستناد
مرجع حل اختلاف در صلاحیت میان دادگاه کیفری یک و دو
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قرار می گیرد و طبق بند ت ماده 302
-
رأی
هماستناد
حکم قتل در صورت تجاوز از شرایط قانونی دفاع مشروع
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
دفاع مشروع در قتل عمد
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و مواد 302
-
رأی
هماستناد
اعتراض بدون ذکر موجبات و جهات موجه به نظریه کارشناسی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
عدم تحقق بزه سب النبی به نقل قول از دیگری
قانون مجازات اسلامی مصوب 92 و مواد 302
-
رأی
هماستناد
تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظرخواهی
مواد 302 و 408 و 481 و 415 و 442 از قانون مجازات اسلامی مصوب 8/5/1370 که مطابق ماده 728 قانون مجازات
نظریات مشورتی 17
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/1027 مورخ 1396/05/04
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/1175 مورخ 1396/05/25
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/2072 مورخ 1392/11/01
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 نیز مدت پرداخت دیه در قتل عمد یک سا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/664 مورخ 1400/06/22
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نباشد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
بررسی صلاحیت دادیار در رسیدگی به جنبه عمومی قتل
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/664 — 1400/06/22
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نباشد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه ٧/١٤٠٤/٢٢٩
ماده 302قانون مجازات اسلامی مصوب 1392در خصوص منتفی شدن »قصاص« در موارد اص
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/6142 مورخ 1383/08/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی بر حسب نوع جنایت (از عمد یا شبه عمد یا خطای م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/3293 مورخ 1397/12/28 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص قصاص جانی قبل از فوت مجنی علیه توسط ولی دم با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی 1392 که مرتکب بندهای الف
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3415 مورخ 1390/06/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: مهلت پرداخت دیه در موارد مختلف از
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/9058 مورخ 1378/12/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی راجع به مهلت پرداخت دیه است که با انقضاء مواع
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/2401 مورخ 1384/04/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی نیست و همانطور که در بخشنامه شماره 12941/78/1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1288 مورخ 1387/03/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/4550 مورخ 1377/07/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی به شخص حقیقی یا حقوقی که پرداخت دیه را تضمین
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/96/1175 مورخ 1396/05/25 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص (1)- مناط صلاحیت دادگاه در صورت آسیب های متعدد (2)- دادگاه صالح به رسیدگی به قطع عضو با اصلاحات و الحاقات بعد
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/2745 مورخ 1380/04/31 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: مهلت پرداخت دیه در موارد مختلف از
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1059 مورخ 1376/02/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: مهلت پرداخت دیه در موارد مختلف از
نشستهای قضایی 7
-
نشست قضایی
هماستناد
احراز دفاع مشروع متهم در دادسرا
قانون مجازات اسلامی مصوب 92 که موارد مذکور در ماده 302
-
نشست قضایی
هماستناد
مرجع صالح در خصوص رسیدگی به مجازات قطع انگشت
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
در پرونده قتل تبعه خارجی در صورت عدم شناسایی و حضور اولیاء دم مدعی العموم توانایی حق قصاص یا مصالحه دارد
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
احراز عوامل رافع مسئولیت کیفری در متهم توسط مقام تحقیق و تعیین تکلیف آن در دادسرا
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که ناظر به ماده 302
-
نشست قضایی
هماستناد
امکان یا عدم امکان جمع ماده 473 ق.م.ا 1392 با تبصره 1 ماده 41 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
صلاحیت دادیار در رسیدگی به جرایم شخص حقوقی
قانون مجازات اسلامی و ماده 302
-
نشست قضایی
هماستناد
قتل قاچاقچی مواد مخدر که مجازات قانونی وی اعدام بوده توسط مأمور
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
مواد مرتبط 2
-
استناد
از این صفحه
ماده 302 — قانون مجازات اسلامی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی 1392 (مقاله علمی وزارت علوم
-
استناد
از این صفحه
ماده 320 — قانون مجازات اسلامی
ماده 320 قانون مجازات اسلامی 1392 به مهدوالدم پرداخته است
دکترین 6
-
مقاله
هماستناد
نگاهی نو به ماهیّت قتل در فراش در فقه و حقوق کیفری (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 302 قانون مجازات اسلامی 1392 نیز به تبعیت از قول مشهور فقهای امامیه
-
مقاله
هماستناد
بررسی فقهی حقوقی شروط لازم جهت تحقق معافیت بند (ث) ماده 302 قانون مجازات اسلامی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی نویسندگان: علی غلامی منبع: آموزه های حقوقی گو
-
مقاله
هماستناد
بازخوانی جواز قتل مهدورالدم و چالش های آن با دادرسی منصفانه
ماده 302 قانون مجازات اسلامی که در مقام بیان مصادیق مهدوراادم می باشد و نی
-
مقاله
هماستناد
عدم امکان فرار به عنوان شرط اباحه دفاع کشنده؛ با نگرشی تطبیقی به نظام حقوقی ایالات متحده آمریکا (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 302 قانون مجازات اسلامی و تفسیر حقوقی آن
-
مقاله
هماستناد
چندپارگی قانون مجازات اسلامی و آثار آن (با تاکید بر جنایت علیه اشخاص)
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
مقاله
هماستناد
نقدی بر مهدورالدم مطلق بودن مرتکب جرم حدّی مستوجب سلب حیات (نقد بند الف ماده 302 قانون مجازات اسلامی 1392) (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 302 قانون مجازات اسلامی 1392
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
مرجع صالح حل اختلاف در صلاحیت میان دادگاه کیفری یک و دادگاه بخش در یک استان
قانون مجازات اسلامی و ماده 302
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
