دکترین
تأملی فقهی در روایی میراث زوجین از حق قذف (تحلیل ماده 260 قانون مجازات اسلامی) (مقاله علمی وزارت علوم)
تأملی فقهی در روایی میراث زوجین از حق قذف (تحلیل ماده 260 قانون مجازات اسلامی) (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: زهرا فیض
منبع: پژوهش های فقه و حقوق اسلامی سال 20 پاییز 1403 شماره 77
چکیده
علیرغم عمومات باب ارث و به ارث رسیدن حق قذف برای تمامی افرادی که سهمی از اموال مقذوف می برند، مشهور فقهای امامیه، زوجین را از شمول این حکم مستنثی کرده اند. از بررسی و تتبع در کتب فقهی به نظر می رسد که فقها با استناد به دلیل اجماع و فارغ از امضائی بودن حکم قذف و عدم توجه به اعتبارسنجی های عرف عرب زمان تشریع، که قوام بخش موضوع بوده و حکم دایر مدار آن است، حکم به حرمان زوجین و عدم استیفاء از این حق داده اند، هرچند که دیدگاه غیرمشهور فقها به ارث بری زوجین از این حق، حکم نموده است. پژوهش حاضر، با شیوه توصیفی-تحلیلی، اجماع مورد ادعا را به ورطه نقد کشانیده و ضمن اثبات عدم حجیت آن، ثابت نموده است که این دلیل توان مقابله با عمومات و اطلاقات این باب را ندارد و قادر به اثبات محرومیت زوجین از ارث بردن ازحق قذف نمی باشد. بنابراین، با استناد به ادله ای همچون امضایی بودن حکم قذف و ب. ت. ب. تغییرات عرفی میان زوجین عصر تشریع حکم با عرف موجود بین زوج و زوجه امروزی، و هم رتبه بودن زوجین با خویشاوندان نسبی در دوره کنونی، برخلاف عدم هم سطحی زوجین آن عصر با خویشاوندان نسبی آن دوره، ارث بری زوجین از حق قذف می گردد. از این رو، بازنگری در ماده 260 قانون مجازات اسلامی جهت بهره مندی زوجین از حد قذف پیشنهاد می گردد.
متن
موارد مرتبط 11
آرای مرتبط 4
-
رأی
هماستناد
مسئولیت کیفری در موارد تسبیب در جنایت
قانون مجازات اسلامی و با رعایت ماده 260
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای فرار یا فوت قاتل در بزه قتل عمدی
ماده 260 قانون مجازات اسلامی 1375 و قاعده فقهی مذکور
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای فرار یا فوت قاتل در بزه قتل عمدی
ماده 260 قانون مجازات اسلامی 1375 (قانون حاکم در زمان مرگ متهم
-
رأی
هماستناد
مسئولیت کیفری در موارد تسبیب در جنایت
قانون مجازات اسلامی و با رعایت ماده 260
نظریات مشورتی 3
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/8 مورخ 1381/01/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 260 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: هرگاه کسی که مرتکب قتل عمد شده است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1375/1818 مورخ 1375/03/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص احراز اولیاء دم. با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 260 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: هرگاه کسی که مرتکب قتل عمد شده است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1216 مورخ 1375/03/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 260 قانون مجازات اسلامی بین موردی که جانی قبل از تعقیب یا محاکمه بمیر
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 260 — قانون مجازات اسلامی
ماده 260 قانون مجازات اسلامی
دکترین 3
-
مقاله
هماستناد
حدود: انتقال حد قذف
ماده 260 قانون مجازات اسلامی
-
مقاله
هماستناد
ارث حد قذف
ماده 260 قانون مجازات اسلامی پیش بینی شده است و به موجب آن
-
مقاله
هماستناد
حد قذف: در قانون
ماده 260 قانون مجازات اسلامی
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
