تعریف و مقایسه با بیمه مسئولیت — باشد

بیمه ها در یک نگاه به بیمه های اموال و مسئولیت و بیمه های اشخاص، قابل تقسیم هستند. اهم بیمه های اشخاص شامل درمان عمر و حوادث است که از این میان بیمه حوادث با بیمه مسئولیت مدنی قابل مقایسه است زیرا در هر دو بعد از تحقق حادثه ای خارجی تعهد بیمه گر منجز شده و باید غرامت یا خسارتی را پرداخت کند. تمایز بیمه های مذکور با اینکه ظریف و بعضاً از نظر آثار به هم نزدیک است اما با یک نگرش ۴۱ بند ۷ ماده ۲ آیین نامه شماره ۸۴ شورای عالی بیمه در تعریف حادثه مقرر میدارد: حادثه حادثه موضوع این بیمه هر واقعه ناگهانی ناشی از عامل خارجی است که بدون قصد و اراده بیمه شده در مدت بیمه رخ دهد و منجر به جرح نقص عضو از کار افتادگی و یا فوت بیمه شده گردد. مطابق ماده ۳ این آیین نامه: .. همچنین خسارت یا غرامت ناشی از موارد زیر جزو تعهدات بیمه گر محسوب می شود الف غرق شدن مسمومیت تأثیر گاز بخار و یا مواد خورنده مانند اسید ب ابتلا به هاری کزاز سیاه زخم و گزیدگی ج دفاع مشروع بیمه شده د - اقدام برای نجات اشخاص و اموال از خطر و حادثه». ساده میتوان گفت اگر بیمه برای تأمین مسئولیت اعم از حرفه ای یا عادی شخص حقیقی یا حقوقی باشد به نحوی که با تحقق مسئولیت بیمه گر عهده دار تمام یا قسمتی از زیان باشد، با بیمه مسئولیت مدنی مواجهیم ولی اگر شرط تحقق بیمه نه تابعی از مسئولیت شخص بلکه مستقلاً و تنها منوط به رویداد معینی اعم از اینکه وجود یا فقدان مسئول باشد، بیمه حادثه خواهد بود. میتوان گفت بیمه هایی که تابع اصل غرامت هستند یعنی تعهد بیمه گر تابعی از زبان وارده و مسئولیت مدنی عامل است از زمره بیمه های مسئولت و آن دسته که تابع اصل غرامت نیستند، از زمره بیمه ای حوادث محسوب می شوند. بنابراین بیمه مسئولیت و بیمه حوادث تفاوت هایی به شرح زیر دارند بیمه مسئولیت تبعی است و با اثبات مسئولیت شخص بیمه گذار تعهد بیمه گر محقق می شود ولی در بیمه حوادث ضرورتی به اثبات مسئولیت شخص نیست و صرف نظر از آن بیمه گر باید خسارت را جبران نماید. به همین دلیل ممکن است غرامتی که در بیمه اشخاص پرداخت میشود از میزان واقعی زیان بیشتر یا کمتر باشد ولی در بیمه های مسئولیت خسارت معادل یا کمتر از خسارت وارده است. همچنین اشخاص می توانند چند بیمه حوادث خریداری نمایند و حال آنکه پوشش مسئولیت مدنی را نمی توان نزد چند بیمه گر بیمه نمود. در بیمه مسئولیت بیمه گر بر اساس اصل قائم مقامی می تواند به عامل خسارت مراجعه نماید اما این رجوع در بیمه های حوادث ممکن نیست، اعم از اینکه حادثه منتسب به شخص معین یا در نتیجه علل طبیعی و عادی باشد. به عقیده برخی این رجوع حتی با توافق بیمه گر و زیان دیده نیز ممکن نیست و برخلاف نظم عمومی است. لازم به ذکر است که بیمه حوادث مورد استفاده در سوانح رانندگی با سایر موارد بیمه حوادث به عنوان یکی از رشته های شناخته شده بیمه تفاوت های بسیار دارد و شاید بیمه حوادث در این سوانح تنها نامی از آن را یدک می کشد. برای مثال به موجب <a class="artref" href="/ماده/ماده-23-a_081511029417">ماده ۲۳ قانون بیمه</a> مصوب ۱۳۱۶ در بیمه عمر یا نقص یا شکستن عضوی از اعضاء بدن مبلغ پرداختی بعد از مرگ یا نقصان عضو باید بطور قطع در موقع عقد بیمه بین طرفین معین شود. بیمه عمر یا بیمه نقصان یا شکستن عضو شخص دیگری در صورتی که آن شخص قبلا رضایت خود را کتباً نداده باشد باطل است. هرگاه بیمه گذار اهلیت قانونی نداشته ۴۲ - حسینی پور سید محمد بیمه های اشخاص چاپ اول پژوهشکده بیمه چاپ اول ۱۳۹۱، ص ۱۸۰ ۴۳ بابایی ایرج حقوق بیمه چاپ اول، انتشارات سمت ۱۳۸۲، ص ۳۵۹ ۴۴ جانعلی محمود صالحی فرهنگ اصطلاحات بیمه و بازرگانی چاپ اول، شرکت صادراتی سازمان صنایع ملی ایران ۱۳۶۷، ص ۷۵. باشد، رضایت ولی یا قیم او شرط است. اگر بیمه راجع به عمر یا نقص یا شکستن عضو بدن جماعتی بطور کلی باشد میزان خسارت عبارت از مبلغی خواهد بود که م. ت. قبلا بین طرفین معین میشود. همچنین ماده ۱ آیین نامه شماره ۸۴ مورخ ۱۳۹۲/۳/۲۲ شورای عالی بیمه در مورد شرایط عمومی بیمه نامه حوادث اشخاص مقرر می دارد: در صورتی که بیمه شده و بیمه گذار شخص واحد نباشد بیمه گذار باید رضایت کتبی بیمه شده و در مورد بیمه شده ای که اهلیت قانونی نداشته باشد موافقت ولی یا قیم او را به بیمه گر ارایه نماید و گرنه بیمه نامه باطل است. این مواد با آثار بیمه حوادث رانندگی انطباق ندارد زیرا اولاً در سوانح رانندگی مبلغ مقطوع تعیین نمی شود بلکه سقف خسارت معین می گردد و مبلغی تا سقف قابل پرداخت است ثانیاً رضایت زیان دیده یا بیمه شده که در حقوق بیمه با بیمه گذار متفاوت است) حوادث بیمه گر غرامت پرداخت می کند ولی در بیمه حوادث مورد نظر ما، ملزم به پرداخت مبلغی معادل و با معیار دیه است. همچنین در سوانح رانندگی حادثه اگر در هر زمان رخ دهد یا اثر آن کشف شود، مشمول حمایت است اما در بیمه های حوادث باید در مهلت دو سال باشد.