تعلیل تطور حکم میراث زوجه در حقوق مدنی ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
نویسندگان:
محمدرضا نبی زاده اربابی
منبع:
دانش حقوق مدنی سال 11 پاییز و زمستان 1401 شماره 2
حوزههای تخصصی:
حوزههای تخصصی حقوق حقوق خصوصی حقوق مدنی
doi:
10.30473/clk.2023.65330.3109
شماره صفحات:
۴۱ - ۵۶
دریافت مقاله
تعداد دانلود :
۳۵۹
آرشیو
آرشیو شمارهها:
۲۸
سال ۱۴۰۴ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال 14 پاییز و زمستان 1404 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال 14 بهار و تابستان 1404 شماره 1
سال ۱۴۰۳ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال 13 پاییز و زمستان 1403 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال 13 بهار و تابستان 1403 شماره 1
سال ۱۴۰۲ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال 12 پاییز و زمستان 1402 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال 12 بهار و تابستان 1402 شماره 1
سال ۱۴۰۱ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال 11 پاییز و زمستان 1401 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال یازدهم بهار و تابستان 1401 شماره 1
سال ۱۴۰۰ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال دهم پاییز و زمستان 1400 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال دهم بهار و تابستان 1400 شماره 1
سال ۱۳۹۹ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال نهم پاییز و زمستان 1399 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال نهم بهار و تابستان 1399 شماره 1
سال ۱۳۹۸ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال هشتم پاییز و زمستان 1398 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال هشتم بهار و تابستان 1398 شماره 1
سال ۱۳۹۷ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال هفتم پاییز و زمستان 1397 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال هفتم بهار و تابستان 1397 شماره 1
سال ۱۳۹۶ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال ششم پاییز و زمستان 1396 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال ششم بهار و تابستان 1396 شماره 1
سال ۱۳۹۵ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال پنجم پاییز و زمستان 1395 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال پنجم بهار و تابستان 1395 شماره 1
سال ۱۳۹۴ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال چهارم پاییز و زمستان 1394 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال چهارم بهار و تابستان 1394 شماره 1
سال ۱۳۹۳ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال سوم پاییز و زمستان 1393 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال سوم بهار و تابستان 1393 شماره 1
سال ۱۳۹۲ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال دوم پاییز و زمستان 1392 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال دوم بهار و تابستان 1392 شماره 1
سال ۱۳۹۱ (۲)
- دانش حقوق مدنی سال اول پاییز و زمستان 1391 شماره 2
- دانش حقوق مدنی سال اول بهار و تابستان 1391 شماره 1
چکیده
میراث زوجه همچون مفهوم ارث در فقه امامیه و بالتبع قانون مدنی ایران ویژگی های خاصی دارد. کمیت میراث مزبور مبتنی بر آیات کریمه و لکن کیفیت آن بر خواسته از روایات معتبر از ائمه معصوم(ع) است. همه مذاهب اسلامی در کمیت میراث زوجه اقوال یکسانی دارند؛ لکن در کیفیت دچار اختلاف اند و این اختلاف ناشی از استناد پیروان مذهب امامیه به روایات ائمه معصوم(ع) است. در بین فقهای مذهب امامیه نیز تعدد انظار وجود دارد. بر اساس قول مشهور ایشان تضییقاتی در مصادیق سهم بری زوجه وجود دارد که پس از شکل گیری نظام حقوقی ایران مورد استناد قرار گرفته است. قانونگذار ایرانی در سال 1387 با اصلاح ماده 946 قانون مدنی تحولی شگرف در کیفیت میراث زوجه ایجاد نمود که با مخالفت های جدی از سوی فقهای معاصر مواجه شد. اهمیت تتبع در ضابطه اصولی به کارگیری شده در تطور مزبور موجب خواهد شد تا مبنای آن در سایر موارد قانونی و حقوقی تسری یابد. واکاوی اندیشه های نوظه ور اص ولیین فقهای معاصر سبب می شود تا در تعلیل تطور میراث زوجه در قانون مدنی ایران توفیقات مضاعفی حاصل گردد. دو اندیشه مطرح وجود دارد: یکی اندیشه فهم اجتماعی نصوص و دیگری نظریه تأثیر مقتضیات زمان و مکان که در نهایت نظریه اخیرالذکر در این تعلیل مؤثرتر می نماید.
Analysis of the Volution of Wife's Inheritance in Iran's Civil Rights
Wife's inheritance, like the concept of inheritance in Imamiyyah jurisprudence and consequently the civil law of Iran, has special characteristics. The quantity of said inheritance is based on the verses of the Crimea, but its quality is based on the authentic traditions of the Imams (a.s.). All Islamic sects have the same sayings regarding the quantity of the wife's inheritance, but they differ in the quality, and this difference is caused by the followers of the Imamiyyah religion referring to the traditions of the infallible imams (pbuh). Among the jurists of the Imamiyyah religion, there are many opinions. According to their famous words, there are some difficulties in the examples of wife's share, which have been cited after the formation of Iran's legal system. In 1387, by amending Article 946 of the Civil Code, the Iranian legislator created a tremendous change in the quality of the wife's inheritance, which faced serious opposition from contemporary jurists. The importance of following the principles used in the above-mentioned development will be necessary to spread its basis in other legal and legal cases. The analysis of the emerging principles of contemporary jurists will lead to additional success in explaining the evolution of the wife's inheritance in the civil law of Iran. There are two ideas. One is the idea of social understanding of texts, and the other is the theory of the impact of the requirements of time and place, which ultimately makes the latter theory more effective in this explanation.
تبلیغات
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 33
آرای مرتبط 5
-
رأی
هماستناد
سهم الارث زوجه نسبت به عرصه ماترک متوفی
ماده 946 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نحوه مطالبه سهم الارث غیرمنقول از سوی زوجه
مواد 946 و 948 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
سهم الارث زوجه در صورت فوت زوج قبل از اصلاح ماده 946 قانون مدنی
ماده 946 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوی خلع ید توسط برخی از ورثه به طرفیت سایر ورثهدعوی خلع ید توسط همسر متوفی به طرفیت سایر ورثه
مواد 946 و 948 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
سهمالارث زوجه در صورت فوت زوج قبل از اصلاح ماده 946 قانون مدنی
ماده 946 قانون مدنی
نظریات مشورتی 13
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/1337 — 1398/12/07
مواد 946 و 948 قانون مدنی اصلاحی 6/11/1387 برای زوجه حق بر قیمت اموال غیرمنقول ا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1403/1137 — 1404/06/09
ماده 946 قانون مدنی در سال 1387 اصلاح و مقرر شده است زوجه از قیمت اموال غی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/1089 — 1398/08/18
ماده 946 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1556 مورخ 1388/03/11 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص تأثیر اصلاحات قانون مدنی بر گواهی حصر وراثت با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 946 و948 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1558 مورخ 1388/03/11 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص اثر تغییرات قانون مدنی بر مالکیت و تقسیم ماترک با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 946 و 948 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/1337 مورخ 1398/12/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص (1)- حق طرح دعاوی مربوط به عین در قبال ثالث از سوی زوجه به عنوان وارث (2)- ارتباط عدم اقدام مورث و رضای باطنی
مواد 946 و 948 قانون مدنی اصلاحی 6/11/1387 برای زوجه حق بر قیمت اموال غیرمنقول ا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 2599/95/7 مورخ 1395/10/12 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص (1)- ارتباط تقسیم قسمتی از ماترک و تمام ماترک (2)- سهم زوجه از ماترک تقسیم نشده تا زمان تصویب تبصره ماده 946
ماده 946 قانون مدنی فروخته شده و ثمن آن بین ورثه تقسیم گردیده است با لحاظ
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3276 مورخ 1390/06/01 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 946 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1072 مورخ 1388/02/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 946 و 948 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/469 مورخ 1371/01/27 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص استیفای حق زوجه از سرقفلی و اجرت المثل با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 946 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/6092 مورخ 1374/10/04 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص ضرورت ارائه دادخواست افراز و تقسیم به طرفیت تمامی مالکان مشاع با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 946 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/10737 مورخ 1381/12/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 946 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/1089 مورخ 1398/08/18 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص قابلیت اصلاح گواهی حصر وراثت پس از اصلاح ماده 946 قانون مدنی در مورد سهمالارث زوجه از عرصه و اعیان با اصلاحا
ماده 946 قانون مدنی تبصره اصلاحی که مقرر کرده زوجه استحقاق دریافت سهم خود
نشستهای قضایی 5
-
نشست قضایی
هماستناد
فوت زوجه مقدم بر تصویب قانون الحاق یک تبصره به ماده 946 قانون مدنی مصوب 89/5/26 و عدم تقسیم ترکه
ماده 946 قانون مدنی مصوب 89/5/26 و عدم تقسیم ترکه خلاصه متن: در نشست قضایی
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی قانونی بودن شکایت مادر علیه فرزندش به جرم تخریب منزل پدری
ماده 946 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
فوت ذوالخیار در زمان خیار و انتقال حق خیار به ورثه
مواد 946 و 947 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی مالکیت شاکی در طرح دعوای تصرف عدوانی
مواد 946 و 948 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
ارث بردن قاتل از دیه مقتول قبل از اجرایی شدن قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
ماده 946 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
اعمال
از این صفحه
ماده 946 — قانون مدنی
ماده 946 قانون مدنی تحولی شگرف در کیفیت میراث زوجه ایجاد نمود که با مخالفت
دکترین 9
-
مقاله
هماستناد
تبصره الحاقی مورخ ۱۳۸۹/۵/۲۶ به ماده ۹۴۶ قانون مدنی مفاد این ماده
مواد 946 و 947 ق.م مصوب 1307
-
مقاله
هماستناد
تبصره الحاقی به به ماده ۹۴۶ قانون مدنی مصوب ۱۳۸۹/۵/۲۶ در باره
مواد 946 و 947 ق.م مصوب 1307
-
مقاله
هماستناد
تبصره الحاقی به به ماده ۹۴۶ قانون مدنی مصوب ۱۳۸۹/۵/۲۶ در باره
مواد 946 و 947 ق.م مصوب 1307
-
مقاله
هماستناد
رفع توقیف از مال غیر منقول — منقول فاقد سند رسمی مالکیت در اختیار
مواد 946 و 948 ق.م
-
مقاله
هماستناد
رفع توقیف از مال غیر منقول — برای اموال منقول و غیر منقول از
مواد 946 و 948 ق.م
-
مقاله
هماستناد
رفع توقیف از مال غیر منقول — برای اموال منقول و غیر منقول از
مواد 946 و 948 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نقد و بررسی مواد 946 و 947 قانون مدنی در مورد محرومیت زوجه از بعض مواریث
مواد 946 و 947 قانون مدنی در مورد محرومیت زوجه از بعض مواریث نویسندگان: امیر وطن
-
مقاله
هماستناد
فصل نخست : کلیات ۸۱ — آیین دادرسی مدنی — جلد ۱ (نهرینی)
ماده 946 قانون مدنی مفاد این ماده در خصوص وراث متوفایی که قبل از تصویب آن
-
مقاله
هماستناد
تبصره الحاقی مورخ ۱۳۸۹/۵/۲۶ به ماده ۹۴۶ قانون مدنی مفاد این ماده
ماده 946 قانون مدنی مفاد این ماده در خصوص وراث متوفایی که قبل از تصویب آن
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
