تعیین میزان دارایی

دارایی مجموعه ای از اموال مطالبات و دیون را در برمی گیرد و به دارایی مثبت و دارایی منفی تقسیم می گردد. برای اقدامات نهایی در مورد اجرای حکم ورشکستگی باید میزان دارایی مثبت و منفی تاجر ورشکسته مشخص باشد. بدیهی است که به دست آوردن میزان اموال مادی و موجود، با صورت برداری و تقویم آنها و در مورد بستانکاری های تاجر، با شناسایی و دعوت از بدهکاران، مطابق با ماده ۲۴ قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی انجام می گردد. ماده ۴۵۱ ق.ت و ماده ۱۳ قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی به لزوم صورت برداری از اموال تاجر تصریح دارد و در مورد ارزیابی اموال نیز قانون تجارت در ماده ۴۵۳ و قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی در ماده ۱۹ متعرض این امر شده است. در مورد دارایی های منفی ورشکسته که همان بدهی ها است فرآیند تعیین و دستیابی پیچیده تر است. نخستین اقدامی که مرجع تصفیه انجام می دهد؛ دعوت از بستانکاران تاجر برابر با ماده ۲۴ قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی است که قانون تجارت در این مورد ساکت است. علاوه بر دعوت از بستانکاران مطابق با بند ۴ همان ماده ... اخطار به کسانی که به هر عنوان اموال ورشکسته در دست آنها است داده می شود که آن اموال را در ظرف مدت نامبرده در اختیار اداره بگذارند و گرنه هر حقی که نسبت به آن مال دارند از آنها سلب خواهد شد مگر اینکه عذر موجهی داشته باشند .... به سایر اشخاص نیز اخطار داده می شود. پس از اخطار به بستانکاران و اشخاص مرتبط دیگر نوبت به تشخیص مطالبات تاجر ورشکسته می رسد که به نظر میرسد تشخیص این مطالبات به بیان ماده ۴۶۲ قت منوط به تقاضا هست. مگر در مورد مطالبات متکی بر سند رسمی که ماده ۳۲ قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی تقاضا را الزامی ندانسته است. این تقاضا باید در مهلت مقر قانونی مندرج در ماده ۴۶۲ ق.ت و بند ۲ تسلیم گردد اگر چه ممکن است تحت شرایط ماده ۴۷۳ قرت و ماده ۳۷ قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی تقاضای خارج از مهلت نیز پذیرفته شود. - جعفری لنگرودی دکتر محمد جعفر ترمینولوژی حقوق. ص ۲۸۰. برای رسیدگی به مطالبات تاجر ورشکسته اگر رسیدگی در اداره تصفیه امور ورشکستگی انجام شود، نیازمند تشکیل جلسه علنی نیست ولیکن در صورتی که تصفیه امور بر عهده مدیر تصفیه باشد؛ مطابق با مواد ۴۶۳ و ۴۶۴ قت باید جلساتی علنی برای تشخیص مطالبات برگزار شود. پس از تشکیل جلسات و تشخیص مطالبات توسط مرجع تصفیه و عضو ناظر) در صورت رد طلب هر یک از مدعیان وجود طلب می توانند مطابق با ماده ۳۶ قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی و همچنین با استباط از ماده ۴۶۳ ق.ت، در دادگاه اقامه دعوا نمایند.