تفاوت دعوای رفع تصرف عدوانی با خلع ید — آیا به صرف صدور حکم بر رفع

۱۲ درخواست دستور موقت در دعوای رفع تصرف عدوانی چنانچه خواهان درخواست دستور موقت مبنی بر جلوگیری از احداث بنا یا غرس اشجار بدهد، دادگاه در صورت پذیرش مستنبط از ماده ۱۷۴ باید بدون تودیع خسارت احتمالی قرار دستور موقت صادر نماید و این قرار نیاز به تأیید رئیس حوزه قضایی نیز ندارد. ۱۳ اجرای حکم قبل از قطعیت استثنائاً به دلالت ماده ۱۷۵ قانون آیین دادرسی مدنی، به محض صدور حکم در مرحله بدوی و ابلاغ آن بدون اینکه حکم به قطعیت رسیده باشد قابل اجرا است و تجدید نظر خواهی مانع اجرا نخواهد بود. ۱۴ آیا حکم رفع تصرف عدوانی نیاز به صدور اجرائیه دارد؟ استثنائاً در صورت صدور حکم به رفع تصرف عدوانی به موجب مقرره ماده ۱۷۵ قانون آیین دادرسی مدنی اجرای حکم نیازمند صدور اجرائیه نیست، حتی اگر حکم قطعی شده باشد. در این فرض به صرف دستور دادگاه به واحد اجرا یا حتی مستقیماً به مرجع انتظامی حکم به اجرا در می آید. نظریه مشورتی شمارهٔ ۷/۹۶/۱۸۵۷ مورخ ۹۶/۸/۱۴ مؤید همین نظر است. ۱۵ رفع تصرف عدوانی در ملک مشاع چگونه اجراء خواهد شد؟ در اینکه اجرای حکم رفع تصرف عدوانی نسبت به ملک مشاع بر اساس ماده ۴۳ قانون اجرای احکام مدنی اجرا میشود یا خیر بین محاکم اختلاف نظر است. مخالفین معتقدند که ماده مذکور صرفاً در خصوص خلع ید مشاعی تعیین تکلیف کرده است، لذا قابل تسری به حکم رفع تصرف عدوانی نیست. ۱۶ آیا به صرف صدور حکم بر رفع تصرف عدوانی مستحدثات نیز قلع وقمع می شود یا این امر نیاز به صدور حکم دارد؟ ب. ت. ب. ماده ۱۶۴ قانون آیین دادرسی مدنی، به نظر می رسد ضرورتی به طرح دعوای قلع وقمع نیست و این موضوع مستتر در حکم رفع تصرف عدوانی است و واحد اجرای احکام مدنی باید به صرف صدور حکم به رفع تصرف عدوانی هم متصرف را از ملک اخراج کرده و هم نسبت به قلع وقمع بنا اقدام کند، مگر اینکه متصرف عدوانی ظرف یک ماه دادخواست مالکیت بدهد که در این صورت صرفاً از قلع وقمع جلوگیری خواهد شد. دکتر … در ظاهر معتقد به همین نظر است شمس آیین دادرسی مدنی دوره پیشرفته ج ۱، ش ۶۱۲ و ۶۱۳).) اما اداره حقوقی قوه قضائیه نظری مخالف ارائه داده است. در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۷۷۳ مورخ ۱۴۰۱/۱/۳۱ آمده است: «حکم رفع تصرف عدوانی با قلع وقمع بنا تفاوت دارد، اجرای حکم رفع تصرف موجب قلع و قمع بنای موجود نخواهد بود؛ بلکه اجرای احکام م. ع. یا محکوم علیهم را از محل تصرف شده اخراج می کند و آن را تحویل محکوم له می دهد؛ مگر آنکه رفع تصرف عدوانی با قلع و قمع بنا و مستحدثات و تأسیسات زیرزمینی نظیر آب برق و گاز ملازمه داشته باشد. همچنین از حکم مقرر در ماده ۱۶۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ چنین تلازمی مستفاد نمی شود. ۱۷ - اگر پس از تقدیم دادخواست خوانده ملک را به فرد دیگری منتقل کرده یا شخص دیگری آن را تصرف نموده باشد، دادرسی ادامه خواهد یافت و خللی به روند رسیدگی ندارد، چون ملاک عمل دادگاه زمان تقدیم دادخواست است و چنانچه حکم بر رفع تصرف عدوانی علیه خوانده صادر شود، ولی در زمان اجرا فرد دیگری متصرف باشد حکم علیه متصرف فعلی اجرا خواهد شد. همان طور که در بخش خلع ید بیان گردید. ۱۸ تفاوت تصرف عدوانی حقوقی با کیفری در چیست؟ خواهان و تصرف فعلی خوانده و عدوانی یا غیرقانونی بودن تصرف خوانده کافی است، اما تصرفات مشتکی عنه م. ب.. نظرات مشورتی متعددی از جمله نظریه مشورتی شماره ۱۹- آیا صدور حکم کیفری بر رفع تصرف عدوانی ملازمه با قلع وقمع مستحدثات دارد؟ محکومیت مبنی بر جرم تصرف عدوانی حق قلع وقمع مستحدثات را ندارد. در نظریه عدوانی و اعاده وضع به حال سابق به استناد ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵ مستلزم قلع وقمع بنا و مستحدثات نیست بلکه واحد اجرای احکام فقط محل مورد تصرف را از ید محکوم خارج و تحویل شاکی میدهد و قلع وقمع موارد مذکور ب. ت. ب. مقررات تبصره ۲ ماده یاد شده منوط به تقدیم دادخواست به دادگاه و صدور حکم در این خصوص است. ۲۰- جرم تصرف عدوانی جرمی مستمر است و مشمول مرور زمان نمیشود. ۲۱ - با عنایت به رأی وحدت رویه شماره ۸۰۷ مورخ ۱۳۹۹/۱۱/۱۴ جرم تصرف عدوانی کیفری ب. ت. ب. اینکه جرم درجه ۷ شناخته شده است در صلاحیت مستقیم دادگاه کیفری ۲ قرار گرفت. ۲۲ برای احراز جرم تصرف عدوانی موضوع ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵) احراز مالکیت شاکی و عدوانی بودن تصرفات مشتکی عنه ضرورت دارد. در صورت حدوث اختلاف در مالکیت ملک موضوع دعوی، طبق ماده ۲۱ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ قرار اناطه صادر میشود. بدیهی است که چنانچه مستند مالکیت شاکی، سند رسمی باشد مطابق <a class="artref" href="/ماده/ماده-73-dav_a_16056">ماده ۷۳ قانون ثبت اسناد</a> و املاک کشور مصوب ۱۳۱۱ و اصلاحات و الحاقات بعدی؛ قاضی رسیدگی کننده ملزم به ترتیب اثر دادن به مفاد آن بوده و اختلاف در مالکیت مصداقی نخواهد داشت نظریه مشورتی شماره ۷/۹۶/۱۶۱۸ مورخ .(۱۳۹۶/۷/۱۷ ۲۳- چنانچه نحوه ساخت آپارتمان طوری باشد که بخشی از ملک مشاع صرفاً تحت اختیار یکی از مالکین باشد، آیا موضوع مشمول تصرف عدوانی یا ممانعت از حق خواهد شد؟