تنظیم‌گری هوش مصنوعی در حقوق بین‌الملل: چالش‌های پیش روی یک جهان به هم پیوسته

تنظیم‌گری هوش مصنوعی در حقوق بین‌الملل: چالش‌های پیش روی یک جهان به هم پیوسته نویسندگان: مشرفیان, محمدرضا، علی پور, محمدرضا نشریه: مجله حقوقی بین المللی، 2025/08/01 چکیده: مقاله حاضر با استفاده از روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مطالعه تطبیقی اسناد و تجارب بین‌المللی، به بررسی چالش‌های حقوقی و نظارتی ناشی از ماهیت جهانی، تکامل سریع و کاربردهای متنوع هوش مصنوعی می‌پردازد. فرضیه اصلی مقاله این است که نبود چارچوب نظارتی هماهنگ و الزام‌آور در سطح بین‌المللی، موجب تشدید ابهامات حوزه‌ی قضایی، تعارض استانداردها، و افزایش ریسک‌های اخلاقی و اجتماعی در توسعه و کاربرد هوش مصنوعی می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که دستیابی به اجماع میان کشورها با نظام‌های حقوقی و ارزش‌های فرهنگی متفاوت، تنها از طریق تقویت همکاری‌های چندجانبه، توسعه اصول و هنجارهای مشترک، اتخاذ رویکردهای مبتنی بر ریسک، ترویج نوآوری مسئولانه و توانمندسازی کشورهای در حال توسعه امکان‌پذیر است. نتیجه‌گیری مقاله تأکید می‌کند که اتخاذ رویکردی پویا و انعطاف‌پذیر، گفتمان عمومی، مشارکت فعال ذینفعان و تعهد به شفافیت و پاسخگویی، برای ایجاد چارچوبی کارآمد و عادلانه جهت حکمرانی بین‌المللی هوش مصنوعی و تبدیل آن به نیرویی مثبت در جهان ضروری است.