توقیف عملیات اجرا

نسبت به داد باخته همانطور که فوت خوانده دعوا برابر ماده ۱۰۵ ق.آ.د.م تا معرفی جانشین و درخواست ذی نفع جریان دادرسی را متوقف می سازد، برای مرحله پس از صدور رای نیز این رخداد به ایستایی تشریفات و جریان اجرا منجر خواهد شد. فوت داد باخته پیش از صدور اجرائیه به توقف تشریفات مقدماتی اجرا می انجامد و تا هنگامی که مستند به دلیل مراتب فوت و معرفی جانشینان قانونی داد باخته متوفی به دادگاه نخستین گزارش نشود جریان صدور اجرائیه متوقف خواهد ماند. همنیطور چنانچه پس از صدور اجرائیه و پیش از ابلاغ آن فوت داد باخته واقع شود، خواه فوت طبیعی باشد و یا موت فرضی باشد، برابر ماده ۳۱ ... م عملیات اجرا متوقف می ماند و شروع به آن منوط به معرفی وراث و جانشینان قانونی مستند به دلیل است. چنانچه پس از صدور اجرائیه با سپری شدن پنج سال وراث یا جانشینان قانونی داد باخته شناسایی نشوند و یا معرفی نشوند، برابر ماده ۱۶۸ ق. ام به سبب ترتب جریان مرور زمان، اجرائیه صادر شده از اثر حقوقی ساقط شده و داد برده ناگزیر است پس از شناسایی و پیدایی وراث یا جانشینان قانونی دوباره درخواست صدور اجرائیه نماید. چنانچه چند شخص داد باخته باشند و یک یا شماری از ایشان پس از صدور اجرائیه فوت نمایند ابلاغ اجرائیه به داد باخته یا داد باختگانی که در قید حیات هستند، صورت یافته و عملیات اجرا به درخواست ذینفع نسبت به ایشان دنبال می شود. اما در موردی که موضوع حکم به هم پیوسته بوده و قابلیت تجزیه و تفکیک ندارد، فوت یک یا چند دادباخته کل عملیات اجرا را متاثر می سازد. بیگمان قاعده مزبور در موارد و نمونه هایی دستخوش استثناء خواهد بود و دنبال نمودن عملیات اجرا برغم فوت داد باخته امکان پذیر خواهد بود. نیز در مواردی فوت ۱ - ماده ۱۰۵ ق أ.د. م: هرگاه یکی از اصحاب دعوا فوت نماید یا محجور شود یا سمت یکی از آنان که به موجب آن سمت، داخل دادرسی شده زایل گردد دادگاه رسیدگی را به طور موقت متوقف و مراتب را به طرف دیگر اعلام می دارد. پس از تعیین جانشین و درخواست ذی نفع، جریان دادرسی ادامه می یابد مگر اینکه فوت یا حجر یا زوال سمت یکی از اصحاب دعوی تاثیری در دادرسی نسبت به دیگران نداشته باشد که در این صورت دادرسی نسبت به دیگران ادامه خواهد یافت». - <a class="artref" href="/ماده/ماده-1019-a_0815110236674">ماده ۱۰۱۹ ق. م</a>: «حکم موت فرضی غایب در موردی صادر می شود که از تاریخ آخرین خبری که از حیات او رسیده است مدتی گذشته باشد که عادتا چنین شخصی زنده نمی مانده. داد باخته اثری فراتر از توقیف عملیات اجرایی داشته و به منتفی شدن هر گونه اقدام اجرایی می انجامد که در ادامه مورد بحث قرار می گیرد.