حافظ مال بازداشت شده — است

بازیگر فرعی دیگر در جریان اجرا پس از شناسایی و توقیف مال، حافظ است. مواد ۷۷ تا ۸۶ ق.ا.ا.م ضوابط و شرایط انتخاب حافظ و مسئولیتها و حقوق او را بازگو نموده ۱ - ماده ۲۶۷ ق. م: «ایفاء دین از جانب غیر مدیون هم جایز است اگر چه از طرف مدیون اجازه نداشته باشد ولیکن کسی که دین دیگری را ادا می کند اگر با اذن باشد حق مراجعه به او دارد والا حق رجوع ندارده - رای اصرای شماره ۱۸۶۱ مورخ ۱۳۲۵/۱۰/۲۸ هیات عمومی دیوان عال کشور: «ماده ۲۶۷ ق.م (راجع به نادیه دین از طرف غیر مدیون و سلب حق مراجعه او به مدیون در صورت نداشتن اجازه و اذن از طرف مدیون) ناظر به مواردی است که هیچ گونه رابطه معنوی بین ادا کننده دین و دائن وجود نداشته باشد. بنابراین اگر بر بر حسب وصیت نامه پرداخت کننده دین مکلف بوده که دین را تادیه کند مورد مشمول ماده مزبور نخواهد بود. - رای اصراری شماره ۲۱ مورخ ۱۳۶۶/۰۸/۱۵: ایفای و اگر اجبار در پرداخت وجود داشته باشد شخص ثالث حق مراجعه به مدیون را دارده. - رای اصراری شماره ۳ مورخ ۱۳۷۷/۰۳/۰۴: «اگر پرداخت دین از طرف شخص ثالث غیر تبرعی و اضطراری و بمنظور امکان استیفای حق بوده باشد به حکم قاعده لا ضرر تادیه دین به کیفیت مذکور انطباقی با ماده ۲۶۷ ق.م ندارده. است. ید حافظ بر مال بازداشت شده و ماهیت عمل او تابع مقررات حاکم بر عقد ودیعه است (ماد ۶۰۷ – ۶۱۱ ق.م. حافظ نسبت به مال تحت نگهداری امین محسوب می شود ماده ۶۱۲ ق. م) و مسئولیتی در قبال تلف یا نقصان مال ندارد مگر آن که مرتکب تعدی و تفریط شده باشد (ماده ۶۱۴ ق.م. اگر چه دو سوی اجرا می توانند در قرارداد حافظ شرط نمایند که حتا بدون تعدی و تفریط هم حافظ عهده دار خسارت باشد. این شرط برخلاف اقتضای عقد ودیعه نبوده و پیوندی با نظم عمومی ندارد (مواد ۶۱۴، ۶۴۲ و ۶۴۳ ق.م.