حقوق قابل اسقاط و انتقال قهری و واگذاری از طریق صلح و

حقوق قابل اسقاط و انتقال قهری و واگذاری از طریق صلح و سایر معاملات غیر از بیع، مانند حق تحجیر. توضیح این که حق تحجیر نمی تواند مبیع قرار گیرد، چون در بیع، مبیع عین باشد و حق تحجیر چون از زمره حقوق است قابل آن که مبیع واقع شود نیست، ولی قابل انتقال از طریق ارث و صلح است و نیز در بیع می تواند ثمن می گردد. مختصر این که حق برای صاحبش سلطه ایجاد می کند، اما حکم صرفاً رخصت و جوازی است که شرع یا قانون برای شخص پدید می آورد. در فارسی کلمه «می تواند» این اشتباه را برای اشخاص ایجاد می کند. در مورد صاحب حق گفته می شود: «می تواند؛ مثل آن که می گوییم صاحب خیار می تواند معامله را فسخ کند. در مورد احکام نیز از همین واژه استفاده می شود، مثلاً میگوییم: موکل «می تواند» عقد وکالت را فسخ کند؛ اما با تأمل و دقت متوجه می شویم که میان این دو مورد تفاوت واضحی وجود دارد، بدین توضیح که در مورد خیار برای صاحب خیار، حق وجود دارد، یعنی دارای این امتیاز است که معامله را فسخ کند، در حالی که در مورد اخیر صرفاً جواز وجود دارد، یعنی موکل مجاز است وکالت را فسخ کند و به اصطلاح فقهی عمل فسخ مباح است و اباحه یکی از احکام خمسه شرعی است. نتیجه این تفاوت آن است که حق خیار قابل اسقاط و انتقال است؛ زیرا شخص می تواند امتیازی را که برایش منظور می گردد اسقاط کند و یا به دیگری منتقل سازد؛ در حالی که جواز در حقیقت حکمی شرعی است و اسقاط و انتقال آن معنا ندارد.