در حقوق خارجی — هرگاه یک طرف قرارداد از کاری که

هرگاه یک طرف قرارداد از کاری که پیش از تعذر اجرا انجام شده مانند خانه نیمه ساخته سود برده است طرف دیگر استحقاق دریافت مبلغی را که دادگاه منصفانه و عادلانه تعیین می کنده دارد. می توان گفت که سه مورد اول را در فقه اسلامی و حقوق ایران نیز می توان به عنوان تعذر اجراء مطرح کرد. مطابق ماده ۳۴۸ قانون مدنی ایران بیع چیزی که خرید و فروش آن قانوناً ممنوع است ... یا چیزی که بایع قدرت بر تسلیم آن ندارد باطل است ... هر چند عبارت ماده مزبور ظهور در ممنوعیت قانونی حین العقد دارد اما ممنوعیت ناشی از قانون لاحق نیز موجب می شود که قدرت بایع بر تسلیم مبیع از بین برود. ماده ۴۸۳ قانون مدنی ایران نیز به دومین مورد مذکور اشاره دارد. مطابق این ماده: اگر در مدت اجاره، عین مستأجره به واسطه حادثه کلاً یا بعضاً تلف شود، اجاره از زمان تلف نسبت به مقدار تلف شده منفسخ می شود.