در چنین صورتی وجود دو شخص مفروض است

(۱) مالک که بر مبنای قرارداد با منتفع حق انتفاع یعنی استفاده عین ملک خ. ر. ب. او واگذار می کند. (۲) منتفع که بر اساس قرارداد با مالک حق انتفاع یعنی استفاده از عین ملک او را به دست بنابراین در مال موضوع حق انتفاع، دو حق مستقل و متمایز وجود دارد که اولی حق مالکیت نسبت به عین و منفعت مال و دومی حق انتفاع از عین مال مذکور است. با این همه نباید فریفته ظاهر شد و پنداشت که میان مالک عین و منفعت از یک طرف و صاحب حق انتفاع، حالت شرکت و نحوه اشاعه وجود دارد. زیرا شراکت اشخاص در یک مال، مستلزم مالکیت آنها نسبت به همان مال و از یک جنس است. حال آن که در واگذاری حق انتفاع بروجردی عبده، محمد - حقوق مدنی همان منبع، صفحه ۲۶. کاتوزیان دکتر … در نظم حقوقی کنونی همان منبع، صفحه ۴۶. کاتوزیان دکتر … و مالکیت همان منبع صفحه ۲۰۸ حق منتفع در برخورداری از منافع عین و حق مالکیت مالک بر عین و منفعت نه تنها نسبت به یک مال نیست، بلکه حقوق آنها هم از یک جنس نمی باشد. زیرا صاحب حق انتفاع، حتی مالک منفعت مال هم نیست تا چه رسد به مالکیت نسبت به عین که با شراکت در عین مال ملازمه دارد. پس مالک مشاع می تواند تقاضای افراز سهم خود را از آن مال بنماید. در صورتی که منتفع و مالک چنین امکانی ندارند. زیرا در مالی با یکدیگر شریک مشاعی محسوب نمی شوند تا افراز آن مال موضوعیت یابد. کاتوزیان دکتر ناصر قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی همان منبع، صفحه ۴۶. کاتوزیان دکتر ناصر اموال و مالکیت همان منبع صفحه ۲۰۸ حق منتفع در برخورداری از منافع عین و حق مالکیت مالک بر عین و منفعت نه تنها نسبت به یک مال نیست، بلکه حقوق آنها هم از یک جنس نمی باشد. زیرا صاحب حق انتفاع، حتی مالک منفعت مال هم نیست تا چه رسد به مالکیت نسبت به عین که با شراکت در عین مال ملازمه دارد. پس مالک مشاع می تواند تقاضای افراز سهم خود را از آن مال بنماید. در صورتی که منتفع و مالک چنین امکانی ندارند. زیرا در مالی با یکدیگر شریک مشاعی محسوب نمی شوند تا افراز آن مال موضوعیت یابد. حق انتفاع گذشته از موارد نادر که به موجب اذن مالک برقرار می شود معمولاً به موجب عقد بین مالک و منتفع به وجود می آید و این امر، گاه به شکل مستقیم و گاه به طور غیر مستقیم صورت می پذیرد. اما در هر حال این نوع از واگذاری حق انتفاع، به موجب قرارداد است. در مورد واگذاری حق انتفاع بر مبنای قرارداد به طور مستقیم ابهام و اشکالی وجود ندارد. اما در مورد ایجاد غیر مستقیم میتوان مالکی را مثال آورد که ملک خ. ر. ب. یکی از نزدیکان معتمد خویش صلح و یا هبه می کند و حق انتفاع از آن را برای خود تا پایان حیاتش محفوظ میدارد. این نوع ایجاد حق انتفاع که ناشی از عقد است و در قانون مدنی عنوان خاصی ندارد و شرایط صحت آن را باید ب. ت. ب. ماده ۱۰ قانون مدنی و قواعد عمومی قراردادها تعیین و رعایت کرد در حقوق ثبت املاک تحت عنوان صلح عمری بسیار شایع است و ادارات ثبت و دفاتر اسناد رسمی با آن آشنایی کامل دارند. بر همین مبنا، برخی از استادان گفته اند برقراری حق انتفاع به وسیله وصیت نیز ممکن است و موصی می تواند عین مال را برای وارثان باقی گذارد و حق انتفاع از آن را به دیگری واگذار کند و یا عین را به موصی له تملیک نماید و انتفاع از آن را تا مدتی معین به وارثان اختصاص دهد. اما به رغم آنچه گفته شد برای برقراری حق انتفاع توافق و تراضی دو طرف عقد کفایت نمی کند. بلکه موضوع حق نیز باید به قبض منتفع داده شود و در استیلاء و اقتدار صاحب حق، مستقر گردد. در همین راستا، ماده ۵۹ قانون مدنی صراحت دارد که اگر واقف عین موقوفه به تصرف وقف ندهد، وقف محقق نمی شود و هر وقت به قبض داد، وقف تحقق پیدا می کند. و ماده ۸۰۲ همان قانون نیز در مورد عقد هبه تأکید می کند اگر قبل از قبض واهب یا متهب فوت کند، هبه باطل میشود. البته آنچه که راجع به شرط صحت برقراری حق انتفاع به طور کلی مورد تصریح و تأکید قانونگذار قرار گرفته است پیش از مواد مذکور آمده و در ماده ۴۷ قانون مدنی به روشنی بیان شده است که مقرر میدارد در حبس اعم از عمری و غیره، قبض شرط صحت است.»