دعاوی مربوط به خانواده / ۴۳۱ استرداد هدایای دوران نامزدی — حضانت نگهداری) اطفال هم حق و هم

اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شماره ۷/۹۹/۷۰۸ مورخ ۱۳۹۹/۶/۱۵ بیان داشته ... ثانیاً لزوم پرداخت نفقه به اشخاص واجب النفقه قاعده ای آمره است و توافق زوجین نمی تواند موجب نفی یا بی اثر شدن این قاعده شود، بنابراین چنین توافقی تکلیف پدر در پرداخت نفقه فرزند را ساقط نمیکند، اما چنانچه مقصود از رضایت مادر نسبت به نفقه فرزند و صلح آن این باشد که مادر با تأمین نیازهای معیشتی فرزند موجبات تمکن وی و در نتیجه رفع تکلیف پدر از پرداخت نفقه را فراهم آورد، منعی برای پذیرش این رضایت و توافق مبنای آن نیست هر چند تفسیر قرارداد و بررسی رضایت مادر و حدود آن و رعایت غبطه و مصلحت طفل مندرج در ماده ۴۵ قانون حمایت خانواده بر عهده مرجع قضایی است.» سؤال بر فرض اینکه مادر به تعهد خود مبنی بر پرداخت نفقه عمل نکند تکلیف چیست؟ اداره حقوقی در نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۳۳۱۲ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۰ این چنین بیان داشته ... ۴) لزوم پرداخت نفقه به افراد واجب النفقه یک قاعده آمره است و توافق زوجین نمی تواند موجب نفی یا بی اثر شدن این قاعده لزوم انفاق شود و حق نفقه فرزند نسبت به پدر قابل اسقاط نمیباشد. بدیهی است در فرض سؤال زوج در اجرای ماده ۴۱ قانون حمایت خانواده می تواند از دادگاه بخواهد که در خصوص واگذاری طفل به وی اقدام کند و دادگاه بر اساس مصلحت طفل اتخاذ تصمیم می کند. ۱۰ کسانی که مکلف به پرداخت نفقه فرزند هستند بر اساس قاعدة الاقرب فالاقرب به ترتیب بدین شرح میباشند (۱) ابتدا پدر تکلیف قانونی به پرداخت نفقه فرزندان خود را دارد؛ (۲) در صورت نبود پدر یا عدم تمکن مالی پدر بزرگ پدری (۳) در صورت نبود آنها یا عدم تمکن مالی مادر (۴) در صورت نبود افراد مذکور یا عدم تمکن مالی، جد و جده مادر و جده پدری مکلف اند نفقه را بپردازند ماده ۱۱۹۹ قانون مدنی). -۱۱- عدم پرداخت نفقه اقارب حسب ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده وصف کیفری داشته و مرتکب به ۶ ماه تا ۲ سال حبس محکوم میشود. حضانت و ملاقات طفل دعوای استرداد یا تحویل فرزند ۱ حضانت نگهداری) اطفال هم حق و هم تکلیف پدر و مادر است ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی). اگر پدر و مادر جدا از هم زندگی کنند مادر تا ۷ سالگی نسبت به حضانت طفل اولویت دارد و پس از آن با پدر است. در صورت اختلاف پس از ۷ سالگی حضانت طفل با رعایت مصلحت کودک با دادگاه است ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی اگر مادر در مدتی که حضانت با اوست مجنون شود یا شوهر کند حضانت با پدر خواهد بود ماده ۱۱۷۰ قانون مدنی قرارداد راجع به واگذاری حضانت یا اسقاط حق حضانت ب. ت. ب. تکلیفی بودن آن بی اعتبار است. اگر دادگاه حضانت پدر و مادر را برخلاف مصلحت طفل تشخیص دهد، می تواند حضانت را به فرد دیگری واگذار نماید ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی و ماده ۴۱ قانون حمایت خانواده). دختر بعد از ۹ سال قمری و پسر بعد از ۱۵ سال قمری از حضانت خارج می شوند، بنابراین دعوای حضانت پس از آن قابلیت استماع ندارد و فرزند پس از رسیدن به سن بلوغ شرعی خودش انتخاب میکند با چه کسی می خواهد زندگی کند مستنبط از مواد ۱۱۶۸ و ۱۲۱۰ قانون مدنی ماده ۱۴۷ قانون مجازات اسلامی و مسئله ۱۸ از جلد ۳ تحریر الوسیله ی حضرت امام (ره)). ضمیمه نمودن تصویر شناسنامه و طلاق نامه جهت احراز ذی نفعی فرد به دادخواست. حضانت به معنی نگهداری و تعلیم و تربیت روحی و جسمی طفل توسط پدر و مادر است. قانون گذار به دلیل اهمیت بالای این امر حضانت را هم حق و تکلیف پدر و مادر محسوب کرده تا جنبه حمایتی نسبت به طفل داشته باشد و به دلیل خودداری والدین از نگهداری طفل صدمات جسمی و روحی جبران ناپذیر به وی وارد نیاید.