دعوای خسارت ناشی از عدم پرداخت دین — دو آثار عهدشکنی کارفرما در اجرای تعهد

یک - آثار عهدشکنی پیمانکار در اجرای تعهدات اصلی خود اگر پیمانکار به طور کلی از اجرای تعهد اصلی خویش استنکاف و عهد شکنی کند، این آثار بر او مترتب میشود: (۱) دریافت خسارت طبق بند (ب) ماده ۵۰ شرایط عمومی پیمان از طرف کارفرما ۲) قطع رابطه ی حقوقی و قراردادی وی از سوی کارفرما به استناد ماده ۴۶ شرایط عمومی پیمان (۳) ضبط و وصول ضمانت نامه ی بانکی تضمین حسن انجام کار پیمانکار به عنوان وجه التزام توسط کارفرما به استناد بند (ب) ماده ۴۷ شرایط عمومی پیمان. بند (ب) ماده ۵۰) شرایط عمومی پیمان چگونگی وصول خسارت ناشی از تأخیرات غیر مجاز پیمانکار را در جزهای (۱) تا (۴) مشخص کرده است. و در جز (۵) صراحتاً عنوان نموده: «در صورتی که پیمان طبق ماده ۴۶ فسخ گردد یا طبق ماده ۴۸ به پیمان خاتمه داده شود تأخیر کار نسبت به برنامه زمانی تفصیلی با رعایت ماده ۳۰ بررسی شده، میزان مجاز و غیرمجاز آن تعیین میشود. بابت تأخیر غیر مجاز پیمانکار، طبق مفاد این بند، پرداخت خسارت تأخیر به پیمانکار تعلق می گیرد. در این حالت مبلغ باقیمانده کار که در اجرای آن تأخیر شده است، عبارت است از مبلغ کارهایی که طبق برنامه زمانی تفصیلی و با در نظر گرفتن تأخیر مجاز پیمانکار باید تا تاریخ فسخ یا خاتمه پیمان انجام می شد، منهای مبلغ کار انجام شده». خسارتهای مندرج در جزهای (۱) تا (۴) بند (الف) ماده ۵۰ شرایط عمومی پیمان هنگامی از وی اخذ میشود که در دیگر اسناد و مدارک پیمان بیش از ارقام مقرر در جزهای مورد اشاره تعیین نشده باشد وگرنه برابر جز (۶) بند مذکور در مواردی که اخذ خسارت تأخیر بیش از ارقام درج شده در این ماده ضروری باشد و در اسناد و مدارک پیمان میزان آن پیش بینی شده باشد، خسارت تأخیر را بر اساس آن محاسبه میکنند. کما اینکه در ماده ۵۰ - ب - ۶) شرایط خصوصی پیمان آمده: خسارت تأخیر غیر مجاز پیمان ناشی از کار پیمانکار) به میزان و ترتیب زیر از پیمانکار وصول می شود ... .. نکته ی بعدی این که شرایط عمومی پیمان به روشنی اشاره نکرده که آیا ضبط ضمانت نامه ی بانکی پیمانکار و تضمین حسن انجام کار کسر شده وی و واریز آن به خزانه در بند (ب) ماده ۴۷ شرایط عمومی پیمان بابت خسارت وارد شده به کارفرما صورت می گیرد یا وجه التزام و نوعی سانکسیون و ضمانت اجرایی لازم جهت اعمال اهرم فشار به پیمانکار در انجام تعهدات اوست؟ دو آثار عهدشکنی کارفرما در اجرای تعهد اصلی خود اگر کارفرما از اجرای تعهد اصلی خود دریغ ورزد آثار زیر بر او مترتب میشود: (1) الزام وی به پرداخت صورت وضعیت های موقت و قطعی از طریق مرجع حل اختلاف داوری یا دادگاه طبق ماده ۵۳ شرایط عمومی پیمان. (۲) مطالبه ی خسارت تأخیر تأدیه با اعمال مفاد ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی علیه کارفرما. ملاحظه میشود که در برابر عهدشکنی کارفرما پیمانکار نمی تواند رابطه ی حقوقی و قراردادی خویش را با کارفرما منقطع سازد.